Торати Китабу: Левит
Author: Институт перевода Библии
Date: 2020-10-13T22:50:25.960257+00:00

Гуйҗун Китаб

Гуйҗун Китаб

1. Торати Китабу

1. Дилитў

2. Хуадян (торат)

Торати Китабу

Торати Китабу

1. Торати Китабу

1. Левит

(Датуршон, Җефон, Левит,

Исраилжынмуди фур, Чунфә фалү)

На хуэйзў йүян фанхади

Ба зыҗиди пинлүн җочў җыгә җўхо дафадилэ:

ibt_inform@ibt.org.ru

ISBN 978-5-93943-176-7

© Фанйи Китабуди Янҗюйүан, 2011

Гуйҗун Китабушон зандёди минзыди цыйзы

Датур – Датуршон

Җефон – Җефон

Левит – Левит

Фур – Исраилжынмуди фур

Фалү – Чунфә фалү

Торати Китабу

ТОРАТИ КИТАБУ

Датуршон, Җефон, Левит,

Исраилжынмуди фур,

Чунфә фалү

Фанйи Китабуди Янҗюйүан

2011

Мулў

Щүян | 7
Датуршон | 9
Җефон | 120
Левит | 218
Исраилжынмуди фур | 285
Чунфә фалү | 376
Хуадян | 456

Щүян

Гуйҗун нянҗяму!

Нимуди мянчян на хуэйзў йүян ту йихуэй фанхади Торати Китабу. Тасы Гуйҗун Китабуди йигә буфын. Хўда ги жынму ба дин ёҗинди Фу гигили – җысы Гуйҗун Китабу. Тасы зэ йиче шыҗешон дин нянди дэ зунхўди, йинцысыдо дун-яди сангә дин дади җёмыншон – җысы яхўти, христиан дэ ислам – йиче Гуйҗун Китабу хуэйҗәсы тади юди буфынсы гуйҗунди.

Мый йигә жын, булүн та зэ натар җў, тасы найигә минзўди дэ щинфу нагә җёмын еба, ё зо йигә нынгу ба җыгә фу на зыҗиди фуму йүян няншонни. Гуйҗун Китабу ги йиче сыхуршон җўди жынмуди заён вынти ги хуэйдадини: замуда натар лэди, виса заму хуәдини, виса зэ шыҗешон җымущезы ха сыюр, жын вучонлиди йиху са ба та дындини.

Гуйҗун Китабу литу ю 60 дуә бын фуни, ба таму гәён Хўдади шынжынму хын дуәди быйн яншон щели. Та ба зоха шыҗе до заму шыдэди ту йигә быйн яншонди сычин либян тифәдини.

Ба Гуйҗун Китабу нын фынчын лёнгә да буфын. Зэ ту йигә буфын литу ю Торати, Зэбур, шынжынмуди фу дэ лисы фуни. Ди эргә буфынсы Инҗил (ба Инҗил кәҗя фандо хуэйзў йүяншонли). Торати Китабу – җысы Хўда ги Муса шынжын гихади ву бын фалү фу: Датуршон, Җефон, Левит, Исраилжынмуди фур дэ Чунфә фалү (ги мый йи бын фу вәму щелигә байир щүян).

Җы ву бын фу гуон бусы кэтурди, таму хансы йиче Гуйҗун Китабуди җун-ё фу. Зэ таму литу тифәдисы: замуҗя Хўда ба дун-я дэ жынму зохали, замуҗя жынму зэ дун-яшон санкэли, замуҗя таму гантуә гўнахарли, замуҗя Хўда ба Гәҗяди минжын җянчўлэ, лян таму динли хәтунли зэмусы ги таму ба Тади фалү гигили.

Торати Китабусы на гўдэ яхўти йүян щехади. На хуэйзў йүян фан җыгә фуди сыхур, сыйүн гўдэ яхўтиди бынвынли. Нянҗяму дан ба замуҗяди хуади йисы бу җыдоли, таму нын зэ җы йи бын фуди йирди хуадяншон ба таму зоҗян.

Фанйи Китабуди Янҗюйүан ги фанйижынму, бянҗижынму зэмусы ги шелүха чўбан җы бын фуди сыхур бонли монди жынму чынщин дощедини.

Хуэйзўжынму ба җы йи бын фу надо шуни дансы нян, җыгә до вәмушонсы да щихуан.

Фанйи Китабуди Янҗюйүан.

Левит

Левит

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

25. 25

26. 26

27. 27

ЛЕВИТ ФУБЫН

Левит фуди щүян

Җыгә фуди минзы зэ яхўтиди Китабушон да («Җў ба Муса шынжын җёли...») бынвынди тутур хуашон чўлэли. «Левит» минзы да Китабуди гўдэ грекди фанйишон нахади; фу литу хошо җёмын фалү. Таму ги Левий зў литу чўлэди Исраил ахунмуди гунсышон ю гуанщини.

Зэ фу литу щеди, замуҗя Хўда ги Муса шынжын зэ Синай сан гынчян ба данлинди заён фалү гигили. Фуди туршон (1-10 буфын) ба ги ахунму динхади фалү дэ җү гўрбаниди жынву бёди щедини. Җү гўрбаниди җун-ё йисысы ги Хўда ви Тади лищин до йигә ще, ги Та ба җыгўди зунҗин гиги зэмусы ба гәҗя ганхади гўнахар щибый. Йиху (зэ 11-16 буфын литу) ги исраилжынму гидисы җё ба гуйҗун да бугуйҗун, ганҗин да буганҗиншон нын фынщёкэди фынфу дэ минлин. Зэ (17-27 буфынни) щеди данлин фынфу. Җыще фынфу ги таму гәҗынди, җяхўди, шәхуэйди дэ җинҗиди жынву ю гуанщини. Дансы исраилжынму ба җыще жынву ванчын, нэхур таму нын чынха Хўда җянчўлэди гуйҗун жынмуни.

Зэ фу литу бёфә щехади бушо фалү лян гўдэ Җинчўр Дунфонди данлин минжынди фалү щёндихын. Зэ җыще фалү литу фынщёкэдини, ви замуҗяди фандуй Хўдади дэ фандуй жынмуди зуй яндин ё дин сызуйни зэмусы ви замуҗяди зуй фачянни. Чўгуә җыще зунхў, фалүжынму зэ йиче сышон вонщёнди җё Хўда разыни. Хўда ба исраилжынму җянчўлэди йинйирсы, җё таму ги йиче жын чынха хо ёнзыни. Исраил минжынди щүанҗү гиди нынгу җё чынха жынли-долиди ёнзыни зэмусы Хўда да йиче жын гынчян дын нэмуҗяди гуонйин жызыди ёнзыдини. Йинви нэгә йиху Эрса Мәсих ба Левий фуди 19:18 буфын зыгили – «ба гынчян жын, зущён ниму нэ гәҗяди йиён, нэ». Җысы Хўда гихади йиче фалүди лёнгә җун-ё фынфу литуди йигә, лян щинэ Хўдади фынфу йитун.

1

Ги Хўда җүди шоди гўрбани

1^1Җў ба Муса җёдо Тади гуйҗун җонфон гынчян, ги та фәди:

– 2Ни ги исраилжынму ги җымугә фынфу: ниму литу сый ги Җў җү гўрбаниди сыхур дан щён җү сынлин, нэхур та да нючүн хуэйҗәсы ёнчүн литу ду нын җү сынлин+.

3Сый дан ба ню җүчын шоди гўрбани, нэхур та ба йигә мәю дуанбянди поню ё җянчўлэ, ладо Хўдади гуйҗун җонфонди мын гынчянни, зу җымуҗя Җў ба нэгә жынди гўрбани җешухани. 4Йиху нэгә жын ба шу ё гәдо җү гўрбаниди понюди тушонни; Җў зу ба җыгә шоди гўрбани җешухани зэмусы ба нэгә жынди гўнахар фоншәни. 5Зыху нэгә жын ё зэ Җўди мянчян ба җыгә поню зэдёни. Дон ахунмуди Харунэди эрзыму ё ба җыгә понюди ще надо Җў гынчян, йиху ба җыгә ще садо җонфон мын гынчянди шо гўрбани җуәзыди сыханини. 6Йиху җү гўрбаниди нэгә жын ба понюди пизы ё бәдё, ба жу чечын куэкуэзыни. 7-8Дон ахунмуди Харунэди эрзыму ба цэхуә ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон, ба хуә дянҗуә, ба жу куэкуэзы, ту лян кәлонди ю ду гәдо шо гўрбани җуәзыди хуәшон шодёни. 9Ба понюди чончон-дўдў лян туйбазы ё на фи щи ганҗинни. Йиху Исраилди йигә ахун ба җы йиче ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни. Җыгә шодё гўрбаниди щён видо зу җё Җў разыни+.

10Сый дан ба ён хуэйҗәсы җүлү җүчын шоди гўрбани, нэхур та ё җянчўлэ йигә мәю дуанбянди гун-ённи. 11Та ё зэ шо гўрбани җуәзыди быйбонгә зэ Җў мянчян ба җыгә гун ён зэдёни. Дон ахунмуди Харунэди эрзыму ба җыгә гун-ёнди ще ё садо шо гўрбани җуәзыди сыханини. 12Җү гўрбаниди нэгә жын ба жу ё чечын куэкуэзыни, йиху Исраилди ахун ба җы йиче лян ту дэ кәлонниди ю ду ё гәдо шо гўрбани җуәзыди хуәшон шодёни. 13Ба гун-ёнди чончон-дўдў лян туйбазы на фи ё щи ганҗинни. Йиху Исраилди ахун ба җы йиче ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни. Җыгә шодё гўрбаниди щён видо зу җё Җў разыни+.

14Сый дан ги Җў ба чёр җүчын шоди гўрбани, нэхур та ё ба йигә бангәзы хуэйҗәсы гәвазы җянчўлэни+. 15Йиху Исраилди ахун ба чёр ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон, ба тади бәзы нинхуэ, ба ту гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни, хан ба чёрди ще ё додё шо гўрбаниди җуәзы гынчянни. 16Йиху та ё ба чёрди сўзы лян литуди дунщи йидарни точўлэ, эрдё шо гўрбани җуәзыди дунбонгәни (зэ җыгә вәршон ба шодё сынлинди хуэй эрдёдини). 17Җыгә ахун ё ба чёрди лёнгә бонзы җуачў, ба чёр җәхуэ, кәсы ба бонзы бу нын фынкэ, йиху ба чёр гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни. Җыгә шодё гўрбаниди щён видо җё Җў разыни+.

2

Мянди дэ лёншыди гўрбани

21-2Сый дан ги Җў җү мянди гўрбани, та ё щянтуни ба лёншы мәчын мян, ги мян литу ба чин-ю дошон, ба шоди щён гәшон, йиху ба җыгә мян надо дон Исраил ахунди Харунэди эрзыму мянчянни. Йигә ахун ба йиба мян лян чин-ю дэ заён шоди щён ё нашон, гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни, зущён йигә җихо йиён. Җыгә гўрбаниди щён видо җё Җў разыни++. 3Ба шынхади мян ги Харунэ дэ тади эрзыму ё гигини – җысы гуйҗунди йилэзы, йинцысы җыгә йилэзысы ги Җў җүгиди җыгә гўрбани литу шынхади+.

4Ни дан ба хуәлу литу шохади мян җүчын гўрбани, ни ба мян ё лян чин-ю хуәха, йиху зўчын мәю җёмянди мәмә хуэйҗәсы на чин-ю мәхади мәю җёмянди нон+.

5Ни дан ба нонозы литу цохади мян җүчын гўрбани, ни ба мян ё лян чин-ю хуәха, зўчын мәю җёмянди бинзыни+. 6Ба җыгә бинзы җүди сыхур, ни ё ба та быйкэ, ги литу ба чин-ю дошонни. Җысы мянди гўрбани.

7-8Ни дан ба гуә литу цохади мян җүчын гўрбани, ни ба мян ё лян чин-ю хуәха, надо Җў мянчян, ги Исраилди ахун җёгини. Ахун ба җыгә гўрбани ё надо шо гўрбаниди җуәзы гынчян, 9йиху ба җыгә мянди йилэзы гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни, зущён йигә җихо йиён. Җыгә гўрбаниди щён видо җё Җў разыни+. 10Ба шынхади мян ё ги Харунэ дэ тади эрзыму гигини; җысы гуйҗунди йилэзы, йинцысы җыгә йилэзысы ги Җў җүгиди җыгә гўрбани литу шынхади.

11Ниму ги Җў җүгиди йиче мянди гўрбани литу бу нын гә җёмян. Ниму бу нын ба җёмян хуэйҗәсы фынми ги Җў җүчын гўрбани+. 12Ниму ба җыгә мянди гўрбани, зущён няннян фулиди ту йигә готян йиён, ги Җў ё җүгини, кәсы бу нын ба җыгә гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодё; йинцысы тади щён видо җё Җў бу разы+.

13Ни ги җүгиди йиче мянди гўрбани литу ё гә янни, йинцысы янсы Хўда лян ниму динхади хәтунди җихо. Ни ги йиче җү гўрбаниди дунщи литу ё гә янни+.

14Ни дан ба ту йигә чўлэди мыйсуйзы ги Җў җүчын гўрбани, ба коганди мыйсуйзы хуэйҗәсы мәхади мыйзы ё җүгини+. 15Ги литу хан ё до чин-ю зэмусы гә шоди щённи – җысы лёншыди гўрбани. 16Йиху Исраилди ахун ё ба җыгә мыйзыди йилэзы лян чин-ю дэ заён шоди щён ду шодёни, зущён йигә җихо йиён – җысы ги Җў шоди йилэзы+.

3

Пиннан гўрбани

3^1Сый дан ба ню җүчын пиннан гўрбани, та ё ба мәю дуанбянди поню хуэйҗәсы вуню җянчўлэ, ги Җў җүгини+. 2Та ба шу ё гәдо җү гўрбаниди нюди тушон, зэ гуйҗунди җонфон мын гынчян ба та зэдёни. Дон ахунмуди Харунэди эрзыму ба җыгә нюди ще ё садо шо гўрбани җуәзыди сыханини. 3-4Йиху җү гўрбаниди нэгә жын ё ба кәлонниди ю, лёнгә ёзы лян ёзышонди ю зэмусы ганзыди дин ходи йилэзы гәдё, ги Җў җүчын пиннан гўрбанини. 5Йиху Исраилди ахунму ба җыщезы дунщи ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон, лян шоди гўрбани йидарни шодёни. Җыгә гўрбаниди щён видо җё Җў разыни+.

6Сый дан ба ён хуэйҗәсы җүлү ги Җў җүчын пиннан гўрбани, та ё ба мәю дуанбянди гун-ён дэ гунҗүлү хуэйҗәсы муён дэ муҗүлү җянчўлэ, ги Җў җүгини. 7-8Та дан ба ён ги Җў җүги, та ба шу ё гәдо җү гўрбаниди ёнди тушон, зэ гуйҗун җонфон мын гынчян ба та зэдёни. Йиху Исраилди ахунму ба җыгә ёнди ще ё садо шо гўрбани җуәзыди сыханини. 9-10Йиху җү гўрбаниди нэгә жын ё ба ёнди ю, йиба (ба та ё да җилёнганзы гынчян гәхалэни), кәлонди йиче ю, лёнгә ёзы лян ёзышонди ю зэмусы ганзыди дин ходи йилэзы гәдё, ги Җў җүчын пиннан гўрбанини. 11Йиху Исраилди ахун ба җыщезы дунщи ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни. Җысы ги Җў шоди йилэзы+.

12-13Сый дан ба җүлү ги Җў җүги, та ба шу ё гәдо җү гўрбаниди җүлүди тушон, зэ гуйҗунди җонфон мын гынчян ба та зэдёни. Йиху Исраилди ахунму ба җыгә җүлүди ще ё садо шо гўрбани җуәзыди сыханини. 14-15Йиху җү гўрбаниди нэгә жын ё ба кәлонди йиче ю, лёнгә ёзы лян ёзышонди ю зэмусы ганзыди дин ходи йилэзы гәдёни. Җысы ги Җў шоди йилэзы. 16Йиху Исраилди ахун ба җыще дунщи ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни – җысы ю щён видоди, на хуә шоди гўрбани. Йиче кәлонди ю дусы Җўди+. 17Ниму булүн зэ натар җў еба, йидяр ду бу нын чы кәлонди ю дэ ще. Ниму дэ нимуди хубый йинавар ё зунхў җыгә фалүни+.

4

Жынму мәфончў ганли гўнахарди сыхур ё җү са гўрбанини

4^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ги исраилжынму фәги: сый дан мәфончў ганли гўнахарли, ба Җўди фынфу мә зунхў, та ё җымуҗя ганни+.

3Исраилди да ахун дан ганли гўнахарли, зу җымуҗя ба йиче минжын зўчын буганҗиндили, та ё ви гәҗяди гўнахар ба йигә мәю дуанбянди понювазы ги Җў җүчын вон быйни щи тади гўнахарди гўрбанини. 4Та ба понювазы ё ладо Җўди җонфонди мын гынчян, ба шу гәдо җыгә понювазыди тушон, зэ Җўди мянчян ба та зэдёни. 5Йиху Исраилди да ахун ба понювазыди йидяр ще ё надо гуйҗунди җонфон литу, 6на зыту ба җыгә ще занйихар, йиху зэ Гуйҗун вәршон гуади мынлянзы мянчян ба ще ё са чи бянни. 7Та хан ба йидяр ще ё мәдо гуйҗун җонфон литуди шо щёнди җуәзыди сыгә гәшонни[*]. Йиху та ба шынхади ще ё додё гуйҗун җонфон мын гынчянди шо гўрбаниди җуәзы дихани+. 8-9Та хан ё да җыгә понювазыди кәлонни ба йиче ю, лёнгә ёзы лян ёзышонди ю зэмусы ганзыди дин ходи йилэзы гәдё, 10гәдо шо гўрбаниди җуәзышон, на хуә шодёни, зущён мый йихуэй ба пиннан гўрбаниди сынлин кәлонди ю шодёди йиён. 11-12Кәсы та ё ба понювазыди пизы, йиче жу, ту, туйбазы, чончон-дўдў дэ фын надо йинпан вэтуди ганҗин вәршон (зэ нэгә вәршон ба шоха сынлинди хуэй эрдёдини), зэ нэтар гәдо цэхуәшон шодёни+.

13Исраилди йиче жын дан мәфончў ганли гўнахарли, ба Җўди фынфу мә зунхў,+
14таму ба гәҗя ганхади гўнахар җыдолиди йиху, даҗя ё ви гәҗяди гўнахар ба йигә понювазы җүчын вон быйни щи җыгә гўнахарди гўрбанини. Таму ба понювазы ё ладо Җўди җонфонди мын гынчянни. 15Йиху шәхуэйди ложынму ба шу ё гәдо нэгә понювазыди тушон, зэ Җўди мянчян ба та зэдёни. 16Исраилди да ахун ба понювазыди йидяр ще ё надо гуйҗун җонфон литу, 17на зыту ба җыгә ще занйихар, йиху зэ Гуйҗун вәршон гуади мынлянзы мянчян ба ще ё са чи бянни+. 18Та хан ба йидяр ще ё мәдо гуйҗун җонфон литуди шо щёнди җуәзыди сыгә гәшонни. Йиху та ба шынхади ще ё додё гуйҗун җонфон мын гынчянди шо гўрбаниди җуәзы дихани. 19Та хан ба понювазыди кәлонди йиче ю гәдё, гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни. 20Та ба җыгә понювазы ё җүшонни, зущён вон быйни щи гўнахарди гўрбани йиён. Зу җымуҗя Исраилди ахун ё ба йиче жынди гўнахар вон быйни щидёни, Хўда зу ба тамуди гўнахар фоншәни. 21Йиху та ба понювазы ё надо йинпан вэту на хуә шодёни, зущён та ви гәҗяди гўнахар җүгиди нэгә понювазы шодёди йиён. Җысы ви йиче жынди гўнахар җүгиди гўрбани.

22Исраилди линшужын дан мәфончў ганли гўнахарли, ба та бэвонди Анлахў Торляди фынфу пәланли, 23та ба гәҗя ганхади гўнахар җыдоди йиху, ви җыгә гўнахар ба йигә мәю дуанбянди гунҗүлү ё җүчын гўрбанини. 24Та ба шу ё гәдо нэгә гунҗүлүди тушон, зэ шо гўрбаниди җуәзыди быйбонгә ба та зэдёни (нэтар ба шо гўрбаниди сынлин зэдини). Җысы вон быйни щи гўнахарди гўрбани. 25Йиху Исраилди ахун ё на зыту занщер җыгә гунҗүлүди ще, ба та мәдо шо гўрбани җуәзыди сыгә гәшон, ба шынхади ще додё шо гўрбаниди җуәзы дихани. 26Йиху та ба нэгә гунҗүлүди кәлонди йиче ю ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни, зущён ба пиннан гўрбани кәлонди ю шодёди йиён. Зу җымуҗя Исраилди ахун ба җыгә линшужынди гўнахар вон быйни щидёни, Хўда ба тади гўнахар зу фоншәни.

27Исраилжынму литуди җяндан жын дан мәфончў ганли гўнахарли, ба Җўди фынфу пәланли,+
28та ба гәҗя ганхади гўнахар җыдоди йиху, ё ви җыгә гўнахар ба йигә мәю дуанбянди муҗүлү җүчын гўрбанини. 29Та ба шу ё гәдо нэгә муҗүлүди тушон, зэ шо гўрбаниди җуәзыди быйбонгә ба та зэдёни (нэтар ба шо гўрбаниди сынлин зэдини), зу җымуҗя җү вон быйни щи гўнахарди гўрбанини. 30Йиху Исраилди ахун ё на зыту занщер җыгә муҗүлүди ще, мәдо шо гўрбани җуәзыди сыгә гәшонни, ба шынхади ще додё шо гўрбаниди җуәзы дихани. 31Йиху та ба нэгә муҗүлүди кәлонди йиче ю ё гәдёни, зущён ба пиннан гўрбаниди кәлонди ю гәдёди йиён. Йиху та ба йиче кәлонниди ю ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни, ба җыгә ги Җў җүчын щён видоди гўрбанини. Зу җымуҗя Исраилди ахун ба җыгә жынди гўнахар вон быйни щидёни, Хўда ба тади гўнахар зу фоншәни+. 32Нэгә жын дан ба ёнгозы җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбани, та ё ба мәю дуанбянди му-ёнгозы җянчўлэ, 33ба шу гәдо нэгә му-ёнгозыди тушон, зэ шо гўрбани җуәзыди быйбонгә ба та зэдёни (нэтар ба шо гўрбаниди сынлин зэдини). 34Йиху Исраилди ахун ё на зыту занщер җыгә му-ёнгозыди ще, мәдо шо гўрбани җуәзыди сыгә гәшон, ба шынхади ще додё шо гўрбаниди җуәзы дихани. 35Йиху та ба нэгә му-ёнгозыди кәлонди йиче ю ё гәдёни, зущён мый йихуэй ба пиннан гўрбаниди кәлонди ю гәдёди йиён. Йиху та ба йиче кәлонди ю ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон, лян ги Җў җүгиди шоди гўрбани йидарни шодёни. Зу җымуҗя Исраилди ахун ба җыгә жынди гўнахар вон быйни щидёни, Хўда ба тади гўнахар зу фоншәни.

5

Ви замугә жынмуди гўнахар ё җү гўрбанини

5^1Ба сый дан җёдо вын гуансыди вифыншон җё дон гўва, кәсы та бу щён ба та канҗянди дэ җыдоди йиче сычин фәчўлэ, нэхур та ю гўнахарни, җыгә зуй зэ ташонни.

2Сый дан мәфончў дулихар буганҗинди дунщи, билүн: сыхади есын, сынлин, пачун, нэхур нэгә жын зу чынха буганҗиндили, җыгә зуй зэ ташонни+.

3Сый дан мәфончў дулихар зэ жынди шыншон чўлэди буганҗинди са дунщили, булүн нэгә дунщисы са, нэгә жын е зу чынха буганҗиндили; ба гәҗя ганхади сычин җыдолиди йиху, җыгә зуй зэ ташонни+.

4Сый дан мәфончў ви напа хо сычин, напа ха сычин бу гуанщян дўли җули, суйжан та йиху минбыйли еба, җыгә зуй зэ ташонни.

5Сый дан ганли гўнахарли, та яндин ё жын җыгә гўнахарни. 6Йиху та ви та ганхади гўнахар ба йигә муён хуэйҗәсы муҗүлү ги Җў ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини. Йиху Исраилди ахун ё ба тади гўнахар вон быйни щидёни. 7Сый дан җүбуче йигә ён, та ви тади гўнахар ба лёнгә бангәзы хуэйҗәсы лёнгә гәвазы ги Җў ё җүгини, ба йигә җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбани, ба ди эргә җүчын шоди гўрбанини+. 8Нэгә жын ба чёр ё ги Исраилди ахун гигини; ахун щянтуни ба вон быйни щи гўнахарди гўрбани ё җүгини. Та ё ба чёрди бәзы нинхуэни, кәсы ба ту бу җун фынкэ. 9Йиху та ба йидяр ще ё садо шо гўрбани җуәзыди йиханини, җё чёрди ще тондо шо гўрбаниди җуәзы диха. Җысы вон быйни щи гўнахарди гўрбани. 10Йиху та ё җочў фалү ба ди эргә чёр җүчын шоди гўрбанини. Зу җымуҗя Исраилди ахун ё ба җыгә жын ганхади гўнахар вон быйни щидёни, Хўда зу ба тади гўнахар фоншәни.

11Сый дан җүбуче лёнгә бангәзы хуэйҗәсы лёнгә гәвазы, та нын ви гәҗя ганхади гўнахар ба йигә кило мян җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини, кәсы ба чин-ю вон литу бу җё до, ба шоди щён е бә гә, йинцы җысы вон быйни щи гўнахарди гўрбани, бусы мянди гўрбани+. 12Нэгә жын ба мян ги Исраилди ахун ё гигини; ахун ба йиба мян нашон, гәдо шо гўрбаниди җуәзышон ё шодёни, зущён йигә җихо йиён. Җысы ги Җў җүгиди вон быйни щи гўнахарди гўрбани. 13Зу җымуҗя Исраилди ахун ба җыгә жын ганхади гўнахар вон быйни щидёни, Хўда зу ба тади гўнахар фоншәни. Ба шынхади мян җочў мян гўрбаниди фалү ги Исраилди ахун гигини+.

Вон быйни щи зуйди гўрбани

14Җў ги Муса хан фәди:

15Сый дан мәфончў ба ги Җў җүги дунщи мә җүги, та ё ви тади зуй ба йигә мәю дуанбянди гун-ён ги Җў җүчын вон быйни щи зуйди гўрбанини. Ба җыгә гун-ёнди җячян ё җочў ахунди суанфа на гуйҗун җонфонни сыйүнди шекель йинчян суанни+. 16Нэгә жын ба та ги Җў мә җүгиди дунщи ё пыйшонни, хан ба җыгә гуйҗун дунщиди җячянди 1/5 йилэзы ё пыйшонни. Та ба җы йиче ё ги Исраилди ахун гигини; ахун ви җыгә жын ба гун-ён җүшон, ба та ганхади гўнахар вон быйни щидёни, Хўда зу ба тади гўнахар фоншәни+.

17Сый дан мәҗыдо ганли гўнахарли, ба Җўди фынфу пәланли, та ю гўнахарни, җыгә зуй зэ ташонни. 18Та яндин ё ба йигә мәю дуанбянди гун-ён ги Исраилди ахун гиги, җё җүчын вон быйни щи зуйди гўрбанини. Ба гун-ёнди җячян ё җочў ахунди суанфа суанхани. Йиху ахун ба җыгә жын мәҗыдо ганхади гўнахар вон быйни щидёни, Хўда зу ба тади гўнахар фоншәни. 19Та зэ Җўди мянчян фанли зуйли еба, җыгә гўрбани ба тади зуй вон быйни щидёни.

6

6^1Җў ги Муса хан фәди:

– 2-3Сый дан зэ Җў мянчян ганли гўнахарли – билүн, йигә жын дан ги сый ба чян хуэйҗәсы дунщи йитуәха, җё та хўчўни, кәсы нэгә жын йиху бу щён ба җыще чян хуэйҗәсы дунщи ги жынҗя хуанги; хуэйҗәсы сый тули жынҗяди дунщи; хуэйҗәсы хунли жынҗя; хуэйҗәсы чәли хуонли, фәдисы ба дунщи дюдёли, хан дўли җули, бу жын зоҗуәди дюдёди дунщи – нэгә жын яндин ё җү гўрбанини+. 4-5Та дан ганли тифәхади җыще гўнахар, нэхур та яндин ба на бушыщин фонфа дыйхади җыще чян хуэйҗәсы дунщи – билүн, тухади, чёнхади, йитуәхади, зоҗуәди, дўли җя җуди – йиче ги жынҗя ё хуангини, хан ба җыще дунщи җячянди 1/5 йилэзы ё пыйшонни+. 6Та дан ба гәҗя ганхади йиче гўнахар вон быйни щидё, та ба йигә мәю дуанбянди гун-ён ё ладо Исраилди ахун гынчян, ба җыгә гун-ён ги Җў җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини. Ба гун-ёнди җячян ё җочў ахунди суанфа суанхани. 7Исраилди ахун зэ Җў мянчян ё ба җыгә жын ганхади йиче гўнахар вон быйни щидёни, Хўда зу ба тади гўнахар фоншәни.

Тянтянмир шоди гўрбани

8Җў ги Муса хан фәди:

– 9Ни ги Харунэ лян тади эрзыму хан ба шоди гўрбаниди фалү ё гигини. Ба шоди гўрбани ё гәдо шо гўрбаниди җуәзышон, да хушон йичыр до ганзо җынҗыр йиванщи зэ хуәшон шони+. 10Исраилди ахун ба мабуди чонпозы лян кўзы ё чуаншон, ба шо гўрбаниди җуәзышон шынхади шодё гўрбаниди хуэй шучелэ, гәдо шо гўрбаниди җуәзы гынчянни+. 11Йиху ба йишон хуандё, ба хуэй ё надо йинпан вэтуди ганҗин вәршонни+. 12Җё шо гўрбани җуәзышонди хуә будуанди җуәни, бу җё медё. Мый йитян ганзо Исраилди ахун ё вон шо гўрбаниди җуәзышон җя цэхуәни, ба шоди гўрбани бэдо җуәзышон, хан ё шо пиннан гўрбаниди кәлон юни. 13Җё шо гўрбани җуәзышонди хуә йитян йиванщи бу дуанди җуәни, бу җё медё.

Мянди гўрбани

14Җысы мянди гўрбаниди фалү. Дон Исраил ахунмуди Харунэди эрзыму ё зэ шо гўрбани җуәзыди мянчян ги Җў җү мянди гўрбанини+. 15Исраилди ахун ба йиба мян, чин-ю лян заён шоди щён ё нашон, гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёни, зущён йигә җихо йиён. Җыгә гўрбаниди щён видо зу җё Җў разыни. 16-17Ба шынхади мян Исраилди ахун ё зучын мәмә, чыдёни. Җыгә мәмә яндинсы мәю җёмянди, ба та ё зэ Гуйҗун вәршон чыни (җы зусы зэ Җўди җонфонди йүанзыни). Җў ба гўрбаниди җыгә йилэзы ги Исраилди ахунму гидини; җыгә зущён вон быйни щи гўнахарди зэмусы щи зуйди гўрбани йиён, гуйҗундихын+. 18Харунэди хубый литуди мый йигә нанжын нын чы җыгә гўрбани; җысы ги таму дэ тамуди хубый щүхади йинаварди йилэзы. Данлин са дунщи дан пындо җыгә гўрбанишон, та е чынха гуйҗундини+.

19-20Җў ги Муса хан фәли:

– Ба Харунэ лян тади эрзыму җянчўлэ, җё таму дон Исраил ахунди нэйитян, таму ё ги Җў мый йихуэй ба йигә кило мян җүгини: хушон җү бангә кило, ганзо е җү бангә кило. 21Ба мян ё лян чин-ю хуәдо йидарни, зэ нонозы литу луәдё, йиху ба та начўлэ, дасуй, ги Җў җүчын мянди гўрбанини. Җыгә гўрбаниди щён видо зу җё Җў разыни+. 22Ба нагә Харунэди эрзы дансы җянчўлэ, җё та дон Исраилди щин да ахунди нэгә сыхур, та йинавар ё җү җымуҗяди гўрбанини. Ба җыгә гўрбани йиман ё шодё, ги Җў җүшонни+. 23Ба Исраилди ахун җүги мянди гўрбани йиман ё шодёни; данлин жын бу нын чы җыгә гўрбани.

Вон быйни щи гўнахарди гўрбани

24Җў ги Муса хан фәди:

– 25Ни ги Харунэ лян тади эрзыму фә: ба вон быйни щи гўнахарди гўрбани ё зэ шо гўрбани җуәзыди быйбонгә зэдёни (нэтар зэ шо гўрбаниди сынлиндини). Җысы тэ гуйҗун гўрбани+. 26Нагә Исраилди ахун дан ба вон быйни щи гўнахарди гўрбани җүдини, та ё зэ Гуйҗун вәршон, зэ Җўди җонфонди йүанзы литу чы җыгә гўрбаниди жуни. 27Данлин са дунщи дан пындо җыгә гўрбанишон, та е чынха гуйҗундини. Җыгә гўрбаниди ще дан дедо йишоншон, ба җыгә йишон ё зэ Гуйҗун вәршон щиҗинни. 28Ба җўха җыгә гўрбани жуди ва гуә ё даланни, ба тун гуә на фи щиҗинни, хан ё цаҗинни+. 29Исраилди ахунму литуди мый йигә нанжын ду нын чы җыгә гўрбаниди жу – җысы тэ гуйҗун гўрбани. 30Җисы ба гўрбаниди ще надо Җўди җонфон литу, җё зэ Гуйҗунди вәршон вон быйни щи жынмуди гўнахар, нэхур ба җыгә гўрбаниди жу бу нын чы, ба та яндин ё зэ хуәшон шодёни+.

7

Вон быйни щи зуйди гўрбани

7^1Җысы вон быйни щи зуйди гўрбаниди фалү; җысы тэ гуйҗун гўрбани+. 2Ба җыгә гўрбани ё зэ шо гўрбани җуәзыди быйбонгә зэдёни (нэтар зэ шо гўрбаниди сынлиндини), ба тади ще ё садо шо гўрбани җуәзыди сыханини. 3-4Ба йиче кәлонди ю, йиба, лёнгә ёзы лян ёзышонди ю зэмусы ганзыди дин ходи йилэзы ду ё гәдё, гәдо шо гўрбаниди җуәзышонни. 5Исраилди ахун ё зэ шо гўрбаниди җуәзышон ба җы йиче ги Җў шодёни; җысы вон быйни щи зуйди гўрбани. 6Исраилди ахунму литуди мый йигә нанжын нын чы җыгә гўрбаниди жу; ба та ё зэ Гуйҗун вәршон чыни, йинцы җысы тэ гуйҗун гўрбани.

7Вон быйни щи гўнахарди гўрбани лян вон быйни щи зуйди гўрбаниди фалүсы йигә: ба гўрбаниди жу ё ги Исраилди ахун гигини, та на җыгә гўрбани ба жынмуди зуй вон быйни щидини+. 8Исраилди ахун дан ба нагә жынди шоди гўрбани җүги, та ба сынлинди пизы ги гәҗя ё шынхани. 9Исраилди ахун дан ба мянди гўрбани җүги – булүнсы хуәлу литу кохади, гуә литу цохади хуэйҗәсы нонозы литу луәхади мян еба, – та ба җы йиче мян ги гәҗя ё шынхани+. 10Ба йиче мянди гўрбани – булүнсы лян чин-ю хуәхади хуэйҗәсы ган мян еба, – Харунэди йиче эрзы ба җыгә мян ги таму гәҗя ё шынхани; таму ба җыгә гўрбани тинтир ги гәҗя ё фынкэни+.

Са сычиншон ё җү пиннан гўрбанини

11Җысы ги Җў җүгиди пиннан гўрбаниди фалү+. 12Сый дан ги Җў доще, ги Та җү пиннан гўрбани, чўгуә җү гўрбаниди сынлин та хан ба мәю җёмянди мәмә ё җүшонни: лян чин-ю хуәхади мәмә, на чин-ю мәхади нон зэмусы лян чин-ю луәхади бинзы+. 13Чўгуә җыще дунщи та хан ба җигә ю җёмянди мәмә ё җүшонни. 14Та ё да җыще мәмә литу ба йигә мәмә ги Җў дуанчын гуйҗун лищинни. Нагә Исраилди ахун дан ба пиннан гўрбаниди ще садо шо гўрбани җуәзыди бонгәрни, та ба җыгә лищин ги гәҗя ё шынхани. 15Ба пиннан гўрбаниди жу зэ җү гўрбаниди нэйитян ё чыванни, бә шындо ди эр тянди ганзо+.

16Сый дан ги Хўда гилигә вардэ хуэйҗәсы гәҗя щён җү йигә гўрбани, нэхур та ба гўрбаниди жу ё зэ җү гўрбаниди нэйитян чыдёни, шынхади жу ди эр тян е нын чы+. 17Ди сан тян гўрбаниди жу дан хан шынхали, ба җыгә жу ё шодёни. 18Сый дан ди сан тян хан чы җыгә пиннан гўрбаниди жу, Хўда ба та җүхади гўрбани бу җешу; ба та җүхади бу суан гўрбани. Җыгә гўрбанисы буганҗинди; сый чы җыгә гўрбаниди жу, та ю зуйни. 19Булүн са буганҗин дунщи дан пындо җыгә гўрбаниди жушон, ба җыгә жу е бу нын чы, ба та ё шодёни.

Мый йигә ганҗин жын нын чы пиннан гўрбаниди жу. 20Кәсы буганҗинди жын дан чыли җыгә жу, ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу чүдёни+. 21Сый дан дули буганҗинди са дунщи, йиху дан чы ги Җў җүгиди пиннан гўрбаниди жу – та духади булүнсы жын, сынлин хуэйҗәсы данлин буганҗинди дунщи – ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу чүдёни.

22Җў ги Муса хан фәди:

– 23Ни ги исраилжынму фәги, җё таму бә чы нюди, ёнди дэ җүлүди кәлонди ю+. 24Сыдёди хуэйҗәсы җё есын нёсыди сынлин кәлонди ю е бә чы, кәсы ба җыгә ю данлин нын сыйүн+. 25Сый ба ги Җў җүгиди шодёди сынлинди кәлон ю дан чы, ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу чүдёни. 26Исраилжынму напа зэ натар җў еба, бу нын чы чёрди хуэйҗәсы сынлинди ю щеди жу+. 27Сый бу зунхў җыгә фынфу, ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу чүдёни.

28Җў ги Муса хан фәди:

– 29Ни ги исраилжынму фәги: сый ги Вә, Җў, җү пиннан гўрбани, та ё ба җыгә гўрбани жуди йилэзы ги Җў зўчын лищинни. 30Та на гәҗяди шу ба җыгә лищин ё налэ, ги Җў җүчын гўрбанини; ба сынлин кәлонди ю лян щүнцазы гәдё, ги Җў дуанчын гуйҗун лищинни. 31Исраилди ахун ба кәлонди ю гәдо шо гўрбаниди җуәзышон ё шодёни; ба щүнцазы ги Харунэ лян тади эрзыму ё гигини+. 32-33Дан нагә ахун ба пиннан гўрбаниди кәлонди ю лян ще җүгидини, ниму ба ю датуй дуанчын лищин ги та ё гигини. 34Җў ба гўрбаниди щүнцазы лян ю датуй да исраилжынмушон нашон, зущён гуйҗун лищин ги Харунэ ахун дэ тади эрзыму дуангини. Исраилжынму ба җыгә жу ги таму ё гигини. Җысы йинавар ё зунхўди фалү. 35Ба Харунэ лян тади эрзыму җянчўлэ, җё дон Исраил ахунмуди нэйитян дашон, җысы ги таму щүхади йинаварди йилэзы.

36Нэйитян Җў ги исраилжынму гили фынфули, җё ба гўрбаниди җыгә жу ги Исраилди ахунму гигини. Исраилжынму йинавар ё зунхў җыгә фынфуни.

37Җыще фалү тифә шоди гўрбани, мянди гўрбани, вон быйни щи гўнахарди гўрбани, вон быйни щи зуйди гўрбани, ба Исраилди ахун җянчўлэди гўрбани зэмусы пиннан гўрбанидини. 38Җў зэ кунтанни, зэ Синай саншон ба җыще фалү ги Муса гигили. Нэйитян Та ги исраилжынму гили фынфули, җё таму ги Җў җү гўрбанини.

8

Харунэ лян тади эрзыму чынли Исраилди ахунмули

(Җефон 29:1-37)

8^1•Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ба Харунэ лян тади эрзыму ё линдо Вәди гуйҗун җонфонди мын гынчянни, хан ё налэ Исраилди ахун чуанди гуйҗун йишон, гуйҗун щён-ю, йигә понювазы (вонху ба та ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини), лёнгә гун-ён лян йи куонзы мәю җёмянди мәмәни, 3йиху җё йиче исраилжын шудо нэтар.

4Муса җочў Җў гихади фынфу ганли. Йиче исраилжын шудо гуйҗун җонфон мын гынчянли. 5Йиху Муса ги таму фәди:

– Вә җыхур ганди сычинсы җочў Җў гихади фынфу гандини.

6Муса зу ба Харунэ лян тади эрзыму линдо гынчян, ба таму на фи щиҗинли. 7Йиху Муса ба чон хансанзы ги Харунэ чуаншон, ба дэзы җишон, хан ба позы лян ефод[*] чуаншон, ба ефод на гуйҗун дэзы җидо Харунэди шыншонли. 8Йиху Муса ба конзышон дэди лянлянзы ги Харунэ дэшонли, ба урим дэ туммим[*] җуондо конзышон дэди лянлянзыди кудэзы литули+. 9Йиху Муса ба йигә дэстармозы дэдо Харунэди тушон, ба на җинзы дахади чүанзы чандо җыгә мозыди туанйүарли, җыгә зущён Җў ба Харунэ җянчўлэди йигә җихо йиён. Муса ба җыще сычин җочў Җў гихади фынфу ганли+.

10Йиху Муса на гуйҗун щён-ю ба Хўдади гуйҗун җонфон лян литуди йиче дунщи мәли, зу җымуҗя җё җыще дунщи чынха Җў җянчўлэди гуйҗун дунщини+. 11Та хан ба гуйҗун щён-ю ги шо гўрбаниди җуәзышон зэмусы җыгә җуәзышон гәди дунщишон сали чи бян, хан ги щи абдэзыди пын лян гә җыгә пынди җязышон сали чи бян, җё җыще дунщи чынха Җў җянчўлэди гуйҗун дунщини. 12Йиху Муса ба гуйҗун щён-ю додё Харунэди тушон, җё та дон Җўди җянчўлэди ахунни+. 13Муса ба Харунэди эрзыму линдо гынчян, ги таму ба чон хансанзы чуаншон, ба дэзы җишон зэмусы ба дэстармозы дэшонли. Та ба җыще сычин җочў Җў гихади фынфу ганли.

14Йиху Муса ба вон быйни щи гўнахарди гўрбаниди понювазы лалэли; Харунэ лян тади эрзыму ба шу гәдо җыгә понювазыди тушонли. 15Муса ба җыгә понювазы зэдё, на зыту занли йидяр ще, мәдо шо гўрбани җуәзыди сыгә гәшонли. Зу җымуҗя ба шо гўрбаниди җуәзы зў ганҗинли. Йиху та ба шынхади ще додё шо гўрбаниди җуәзы дихали. Зу җымуҗя Муса ба шо гўрбаниди җуәзы зў ганҗин, җё та чынха Җў җянчўлэди вәрни+. 16Йиху Муса ба понювазы кәлонди йиче ю, ганзыди дин ходи йилэзы, лёнгә ёзы дэ ёзышонди ю йиман гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёли+. 17Ба шынхади понювазыди пизы, жу дэ дўзыниди фын Муса надо йинпан вэту шодёли. Ба җыще сычин та җочў Җўди фынфу ганли+.

18Йиху Муса ба шо гўрбаниди гун-ён лалэли; Харунэ лян тади эрзыму ба шу гәдо җыгә гун-ёнди тушонли. 19Муса ба җыгә гун-ён зэдё, ба ще садо шо гўрбани җуәзыди сыханили. 20-21Йиху та ба ёнжу чечын куэкуэр, на фи ба чончон-дўдў дэ датуй щиҗин, ба җыще лян гун-ёнди ту дэ кәлонди ю йидарни гәдо шо гўрбаниди җуәзышон йиман шодёли. Муса ба җыще сычин җочў Җўди фынфу ганли. Җыгә гўрбаниди щён видо җё Җў разыли+.

22Йиху Муса ба данлин йигә гун-ён налэли, – җысы ви җянчўлэ Исраилди ахунму җүгиди гўрбани. Харунэ лян тади эрзыму ба шу гәдо җыгә гун-ёнди тушонли. 23Муса ба җыгә гун-ён зэдё, занли йидяр ще, на җыгә гун-ёнди ще ба Харунэди ю эрдуә данданзы, ю шуди дамузыту дэ ю җүәди дамузыту мәлихар+. 24Йиху та ба Харунэди эрзыму линдо гынчян, на җыгә гун-ёнди ще ба тамуди ю эрдуә данданзы, ю шуди дамузыту дэ ю җүәди дамузыту е мәлихар, ба шынхади ще садо шо гўрбани җуәзыди сыханили. 25Муса хан ба кәлонди ю, йиба, ганзыди дин ходи йилэзы, лёнгә ёзы лян ёзышонди ю дэ ю датуй нашонли. 26Йиху та да ги Җў җүгиди йи куонзы мәмә литу ба йигә мәю җёмянди мәмә, йигә лян чин-ю хуәхади нон дэ йигә бинзы начўлэ, гәдо җыгә гун-ён кәлонди юшон дэ ю датуйшонли, 27зу ба җыще чыди ги Харунэ лян тади эрзыму гидо шунили; таму зу ба җыще чыди ги Җў дуанчын гуйҗун лищинли. 28Йиху Муса да тамуди шуни ба чыди йүанхуэй нашон, гәдо шо гўрбаниди җуәзышон, шодёли. Җысы ви җянчўлэ Исраилди ахун ги Җў җүгиди гўрбани. Җыгә гўрбаниди щён видо җё Җў разыни. 29Йиху Муса ба җыгә гун-ёнди щүнцазы ги Җў е дуанчын гуйҗун лищинли; җысы ги Муса яндин ё фынгиди жу. Та ба җыще сычин җочў Җў гихади фынфу ганли.

30Муса ба йидяр гуйҗун щён-ю лян шо гўрбаниди җуәзышонди ще нашон, садо Харунэ лян тади эрзымушонли, хан садо тамуди йишон готули. Зу җымуҗя җё таму ду чынха Җў җянчўлэди жынмули; җё тамуди йишон зэ Җў мянчян е чынха ганҗиндили.

31Йиху Муса ги Харунэ лян тади эрзыму фәди:

– Ниму ё җочў Җў гихади фынфу ба жу надо гуйҗун җонфонди мын гынчян, зэ нэтар ба жу җўфуни, йиху ба җыгә жу зэмусы куонзы литуди мәмә йидарни чыни (ба җыгә мәмә ви җянчўлэ ахунмуди гуйҗун куйчын шәлүхали). 32Ба шынхади жу лян мәмә ё зэ хуәшон шодёни. 33Ниму чи тян ё шындо гуйҗун җонфон литуни, бә зудё, дынди җё ба җянчўлэ нимуди йиче гуйҗун куйчын зунхўдё. 34Заму җиргә ганхади сычин дусы җочў Җў ги заму гихади фынфу ганлиди; Та ба җыгә фынфу гигили, щён ба нимуди гўнахар вон быйни щидёни. 35Ниму яндин чи тян ё шындо гуйҗун җонфон литуни, йитян йиванщи зэ нэтар ё зунхў Җўди фынфуни. Дан бу зунхўли, ниму яндин вучонни. Җы зусы Җў ги вә гихади фынфу.

36Харунэ лян тади эрзыму җочў Җў гихади фынфу ганли. Ба җыще фынфу Җў чечў Муса ги таму гигили.

9

Харунэ ги Җў җүли гўрбанили

9^1Ди ба тянди нэйитян, Муса ба Харунэ, тади эрзыму лян Исраилди ложынму җёлэ, 2зу ги Харунэ фәди:

– Ни ба йигә мәю дуанбянди понювазы ги Җў ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини, хан ба йигә мәю дуанбянди гун-ён ё җүчын шоди гўрбанини. 3Йиху ни җё исраилжынму ба йигә гунҗүлү лалэ (ба та ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини), хан ба йисуйди, мәю дуанбянди йигә понювазы лян ёнгозы лалэ (ба таму ё җүчын шоди гўрбанини), 4хан ба йигә понювазы лян йигә гун-ён лалэ (ба таму ё җүчын пиннан гўрбанини). Ниму ба җыще сынлин лян чин-ю хуәхади мян йидарни ги Җў ё җүгини. Ниму яндин ба җыще сычин ё гандёни, йинцысы җиргә Җў до ниму мянчян лэни.

5Жынму җочў Мусади фынфу ба сынлин дэ дунщи надо Җўди җонфонди мын гынчянли. Йиче исраилжын шудо нэтар щён бэвон Җўни. 6Нэхур Муса фәди:

– Җў гиди фынфу җё ниму ган җыще сычинни, җё ниму ба Тади гуонлён канҗянни.

7Йиху та ги Харунэ фәди:

– Ни ё до шо гўрбаниди җуәзы гынчянни, ба вон быйни щи гўнахарди гўрбани лян шоди гўрбани җүшонни, ба ни гәҗяди лян минжынди гўнахар вон быйни щидёни. Ни ё җочў Җў гихади фынфу ба җыще гўрбани җүшонни, ба минжынди гўнахар вон быйни щидёни.

8Харунэ зу доли шо гўрбаниди җуәзы гынчян, ба понювазы зэдё, җүчын гўрбанили, зу җымуҗя ба гәҗяди гўнахар вон быйни щидёли. 9Харунэди эрзыму ба ще надо та мянчян, та зу на зыту занли йидяр ще, мәдо шо гўрбани җуәзыди сыгә гәшонли, ба шынхади ще додё шо гўрбаниди җуәзы дихали. 10Йиху Харунэ җочў Җў ги Муса гихади фынфу ба кәлонди ю, лёнгә ёзы дэ ганзыди дин ходи йилэзы гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёли. 11Та хан ба нюди пизы лян жу надо йинпан вэту шодёли+.

12Йиху Харунэ ба шодё гўрбаниди сынлин зэдёли. Тади эрзыму ба ще надо та мянчян, та зу ба ще садо шо гўрбани җуәзыди сыханили. 13Таму ба сынлинди ту лян жу куэзы ги Харунэ гигили, та зу ба җыще дунщи гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёли. 14Йиху та ба сынлинди чончон-дўдў лян туйбазы щи ганҗин, лян шоди гўрбани йидарни шодёли.

15Йиху Харунэ ви минжын җүли гўрбанили. Та ба вон быйни щи минжынди гўнахарди гунҗүлү нашон зэдёли; йиху ба нэгә гунҗүлү зущён зочян вон быйни щи та гәҗя гўнахарди гўрбани йиён җүшонли. 16Та хан ба шодё гўрбаниди сынлин лалэ, җочў фалү ба та е җүшонли. 17Линху Харунэ ба мянди гўрбани җүшонли: ба йиба мян гәдо шо гўрбаниди җуәзышон шодёли. (Чўгуә мый йитян ганзо шоди гўрбани, та хан җүли җыгә гўрбанили). 18Зэмусы Харунэ хан ба поню лян гун-ён зэдё, ви минжын җүли пиннан гўрбанили. Тади эрзыму ба сынлинди ще надо та мянчян, та зу ба ще садо шо гўрбани җуәзыди сыханили. 19-20Харунэ ба поню лян гун-ёнди йиче кәлонди ю, йиба, лёнгә ёзышонди ю дэ ганзыди дин ходи йилэзы гәдо җү гўрбаниди щүнцазышон, надо шо гўрбаниди җуәзышон, зэ нэтар шодёли. 21Та хан җочў Мусади фынфу ба щүнцазы лян ю датуй ги Җў дуанчын гуйҗун лищинли.

22Зу җымуҗя Харунэ ба вон быйни щи гунахарди гўрбани, шоди гўрбани дэ пиннан гўрбани җүшонли. Та ба шу зачелэ, ги минжын панвонли холи, йиху да җү гўрбаниди вифыншон халэли. 23Муса лян Харунэ җинли Җўди җонфоннили, йиху да нэтар чўлэ, ги минжын панвонли холи. Зу җыгә сыхур йиче минжын ба Җўди гуонлён канҗянли:+
24Җў мынмын дафалэди хуә ба шоди гўрбани лян шо гўрбани җуәзышонди кәлонди ю шодёли. Минжын ба җыгә сычин канҗян, гощинди хантуәли, гуйдо дишонли.

10

Надав лян Авиуд ганхади гўнахар

10^1Харунэди лёнгә эрзы Надав лян Авиуд мый йигә ба гәҗяди шо щёнди суй хуәлу нашон, дян хуәли, зэ дянҗуәди хуә литу шоли щёнли, йиху ба җыгә ги Җў җүгили. Кәсы Җў ги таму мә ги җё дян җыгә хуәди фынфу, йинви нэгә Хўда ба таму дянхади хуә мә җешу+. 2Зу нэгә сыхур Җў дафалэди хуә ба таму лёнгәр шосыли, таму зу зэ Җў мянчян вучонли+. 3Нэхур Муса ги Харунэ фәди:

– Җў зочян фәгуә: «Сый ги Вә дон ахундини, Вә ги таму ба Вәди гуйҗун лилён зыгини. Вә җё Вәди гуонлён ба Вәди минжын җолённи. Да җиргә йүхади җыгә сычиншон ни зу җыдоли, Хўдади җыгә хуа ю са йисыни.

Харунэ йишын ду мә чў+.

4Муса ба Харунэди баба Узиилди лёнгә эрзы, минзы җёди Мисаил лян Елцафан җёлэ, ги таму фәди:

– Ниму ба ниму дищүнмуди мэти да җыгә Гуйҗун вәршон начўчи, сундо йинпан вэтучи+.

5Таму җочў Мусади фынфу ба җы лёнгә мэтиди йишон җуачў, ба таму начўчи, сундо йинпан вэтули.

6Йиху Муса ги Харунэ лян тади лёнгә данлин эрзы Елеазар дэ Ифамар фәди:

– Ниму бу нын питу-санфа, ба йишон чәлан дакў-луанхў, бә җё ниму гәҗя вучонли, е бә җё Җў ги йиче исраилжын чишонлэли. Кәсы нимуди чинчин, Исраилди йиче минжын нын ви Җў шосыди җы лёнгә жын ла кўшынни+. 7Ниму да гуйҗун җонфон литу бә чўчи, бә җё ниму вучонли, йинцысы Җў ба ниму җянчўлэ, на гуйҗун щён-ю мәли. Җыгә щён-ю зэ нимушонни.

Таму җочў Мусади хуа ганли+.

Ги Исраилди ахунму гихади данлинди фалү

8Җў ги Харунэ фәди:

– 9Ни дэ ниди эрзыму дан хәли са җюли, нэхур ниму бу нын җин Вәди гуйҗун җонфон литу, бә җё ниму вучонли. Ниму лян нимуди хубый йинавар ё зунхў җыгә фалүни. 10Ниму яндин ба Хўда җянчўлэди дунщи лян дун-яшонди дунщи ё фынщёкэни, ба ганҗин лян буганҗин дунщи е фынщёкэни+. 11Ниму ба Вә чечў Муса гихади йиче фалү ги исраилжынму ё пәщёни.

12Муса ги Харунэ лян тади шынхади лёнгә эрзы Елеазар дэ Ифамар фәди:

– Ниму ба ги Җў җү гўрбаниди сыхур шынхади мян нашон, ё зўчын мәю җёмян мәмәни, зэ шо гўрбаниди җуәзы гынчян чыни, йинцы җысы гуйҗун гўрбани. 13Ниму ё зэ Гуйҗун вәршон чы җыгә мәмәни. Җысы ги Җў җүгиди гўрбани литу ги ниму лян нимуди хубый щүхади йинаварди йилэзы. Җысы Җў ги вә гихади фынфу+.

14Ниму лян ниму җяниди жынму ду нын чы ги Җў дуангиди гуйҗун лищин (җы зусы щүнцазы лян датуй). Ниму зэ ганҗин вәршон ё чы җыгә жуни. Җысы да исраилжынму җүгиди пиннан гўрбани литу ги ниму лян нимуди хубый фынхади йилэзы. 15Исраилжынму ба сынлин кәлонди ю шодё, ги Җў дуанчын гуйҗун лищинди сыхур, ба датуй лян щүнцазы е ё налэни. Җочў Җў гихади фынфу, ба җыгә жу йинавар ги ниму лян нимуди хубый ё фынгини.

16Муса ба вон быйни щи гўнахарди гўрбаниди гунҗүлү щищир золи, йиканса: ба та кәҗя шодёли. Муса ги Елеазар дэ Ифамар чишонлэ, зу вын тамули:

–+
17Ниму виса зэ Гуйҗун вәршон мә чы вон быйни щи гўнахарди гўрбаниди жу? Җысы дин гуйҗун гўрбани. Җў ба җыгә гўрбани ги ниму гигили, җё ба йиче исраилжынди гўнахар вон быйни щидёни. 18Ниму кан: ба җыгә гўрбаниди сынлин ще мә надо Гуйҗун вәр литу, йинви җыгә ниму җочў вәди фынфу яндин зэ нэтар ё чы җыгә гўрбаниди жуни!+

19Харунэ ги Муса фәди:

– Җиргә минжын ба вон быйни щи тамуди гўнахарди гўрбани лян шоди гўрбани ги Җў җүгили, кәсы вә йүли җыгә бэляли. Вә җиргә дан ба вон быйни щи гўнахарди гўрбаниди жу чы, нандый җыгә нын җё Җў разынима?

20Муса ба җыгә хуа тинҗян, хуэйдали:

– Зусы, ни фә дуйдини.

11

Ганҗин дэ буганҗинди сынлин

(Чунфә фалү 14:3-21)

11^1•Җў ги Муса лян Харунэ фәди:

– 2-3Ниму ги исраилжынму ба җыще фалү ё гигини:

Нагә сынлинди тизы дансы фынчын лён бангәди зэмусы нэгә сынлин чы цодини, ба нэмуҗяди сынлин жу ниму нын чы. 4-6Кәсы ниму бә чы луәтуә, тётўзы хуэйҗәсы тўзы, йинцысы до нимушон җыще сынлинсы буганҗинди; таму чы цодини еба, кәсы таму бусы фонтихэзы. 7Ниму е бә чы җўжу, йинцысы җўсы буганҗинди сынлин; җўсы фонтихэзы еба, кәсы та бу чы цо. 8Ба җыще сынлин жу ниму ду бә чы, е бә ду тамуди сышу; до нимушон тамусы буганҗинди сынлин.

9Фи литу фуди нагә хуәвар дан ю йүчы дэ йүҗя, ба нэгә хуәвар ниму нын чы. 10Кәсы фи литу фуди нагә хуәвар дан мәю пёзы дэ йүҗя, ба нэгә хуәвар ниму бә чы. 11До нимушон тамусы буганҗинди, ба тамуди жу ниму бә чы, е бә ду тамуди сышу. 12Фи литу фуди нагә хуәвар дан мәю йүчы дэ йүҗя, ба нэгә хуәвар ниму бә чы.

13-19Ба җымуҗяди чёр ниму ду бә чы: йин, мотуйин, хийин, ңәлойин, хи нәлойин, лова, туәҗи, цыҗёзы, дёйүлон, ёзы, щинху, баклан, ибис, тянңә, логуан, быййин, цыло, чинҗуон, чубубу дэ ебехўр. 20-21Мый йигә ю бонзыди чунчунзы (чўгуә нын тёди чунчунзы), до нимушон дусы буганҗинди. 22Кәсы ниму нын чы маза, база хуэйҗәсы юмаза. 23Йиче данлин ю бонзыди, бу нын тёди чунчунзы, до нимушон дусы буганҗинди.

24-28Сый ба нагә ю тизыди сынлинди сышу, тизы бу фынчын лён бангәди сынлинди сышу, бу чы цоди сынлинди сышу зэмусы ю сыгә җуазыди сынлинди сышу дулихар, та йичыр до хушон чынха буганҗиндили. Сый ба җыще сынлинди сышу надо шунили, та яндин ба гәҗяди йишон ё щи ганҗинни, кәсы йичыр до хушон тасы буганҗинди+.

29-30Халючў, лочў, халочў, чончун, шәчунзы зэмусы данлин зэ дишон пади чун до нимушон дусы буганҗинди. 31Сый ба таму хуэйҗәсы тамуди сышу дулихар, та йичыр до хушон чынха буганҗиндини. 32Тамуди сышу дан дедо са дунщишон (булүн мутуди, буди, пизыди) хуэйҗәсы мабуди кудэшон, напа җыгә дунщи зэ сашон сыйүнни, таму ду чынха буганҗиндили. Ба җыще дунщи ё гәдо фи литуни; кәсы йичыр до хушон тамусы буганҗинди+. 33Җыще есынди сышу дан дедо ва гуә литу, гуә литуди дунщи зу чынха буганҗиндили; ниму ё ба җыгә гуә даланни+. 34Җыгә гуәниди фи дан дедо жынмуди чыдишон, җыгә чыди зу чынха буганҗиндили. Жынму хәди са дунщи дан дедо җыгә гуә литу, та е чынха буганҗиндили. 35Җыще есынди сышу булүн дедо са дунщишон, җыгә дунщи зу чынха буганҗиндили; ба хуәлу дэ нонкынзы ё даланни. 36Җыще есынди сышу дан дедо җыщер дунщишон, таму чынха буганҗиндили; кәсы җыщезы есынди сышу дан дедо фичүан хуэйҗәсы фиҗин литу еба, тамусы ганҗинди. 37Җыще есынди сышу дан дедо җунзышон еба, җыщер җунзысы ганҗинди. 38Кәсы җыще җунзышон дан ю фини зэмусы җыще есынди сышу дан дедо фи литу, җыщер җунзы зу чынха буганҗиндили.

39Ниму нын чыди сынлин дан сыдёли, сый ба та дулихар, та йичыр до хушон чынха буганҗиндини+. 40Сый дан чыли җыгә сыдёди сынлин жу, та яндин ба йишон ё щи ганҗинни, кәсы йичыр до хушон тасы буганҗинди. Сый дан ба җыгә сышу нашон, та ба йишон ё щи ганҗинни, кәсы йичыр до хушон тасы буганҗинди.

41-42Ба дишон пади чун, булүнсы дўзышон пади, на сыгә җүә зуди хуэйҗәсы на хошо җүәҗүәзы зуди, ниму ду бә чы. 43Ниму бә чы җыще дишон пади чун, бә җё ниму гәҗя чынха буганҗинди. 44Вәсы ниму бэвонди Анлахў Торля; ниму ё чынха гуйҗун дэ ганҗин жынмуни, йинцы Вәсы гуйҗунди зэмусы ганҗинди. Ниму бә чы җыщер зэ дишон пади чун, бә җё ниму гәҗя чынха буганҗинди+. 45Вәсы Җў; Вә ба ниму да Египет дифонни линчўлэли, щён дон нимуди Хўда. Ниму ё чынха гуйҗун дэ ганҗин жынмуни, йинцы Вәсы гуйҗунди зэмусы ганҗинди.

46Җыгә фалү тифә сынлин, чёр, фи литу фуди хуәвар дэ зэ дишон пади чунчунзыдини. 47Ниму яндин ба ганҗин лян буганҗин сынлин ё фынщёкэни, ба нын чыди лян бу нын чыди сынлин е фынщёкэни+.

12

Ба сын-ёнха вавади нүжын замуҗя зў ганҗинни

12^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ги исраилжынму фә, зуәйүәди нүжын дан ба эрвазы сын-ёнха, йиху чи тян нэгә нүжынсы буганҗинди, зущён та мый йигә йүә хэ нүжынбинди сыхур буганҗинди йиён+. 3Ди ба тян ги эрвазы яндин ё зў суннэтини+. 4Йиху нэгә нүжын ё дын саншы сан тянни, йичыр до тонди ще тынчўди сыхур, та цэ чынха ганҗиндини. Та хан мә чынха ганҗинди сыхур, ба Хўда җянчўлэди сыса гуйҗун дунщи бу нын ду, е бу җун җин Гуйҗун вәр литу чи.

5Зуәйүәди нүжын дан ба нүвазы сын-ёнха, йиху шы сы тян нэгә нүжынсы буганҗинди, зущён та мый йигә йүә хэ нүжынбинди сыхур буганҗинди йиён. Йиху нэгә нүжын ё дын люшы лю тянни, йичыр до ще тынчўди сыхур, нэхур та цэ чынха ганҗиндини.

6Ба эрвазы хуэйҗәсы нүвазы сын-ёнхади нүжын чынха ганҗинди йиху, та ба йисуйди ёнгозы ё җүчын шоди гўрбанини, хан ба йигә бангәзы хуэйҗәсы гәвазы ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини. Та ба җыгә ёнгозы лян чёр ё надо Җўди гуйҗун җонфон мын гынчян, ги Исраилди ахун гигини. 7Исраилди ахун ба җыгә гўрбани ги Җў ё җүгини, ба нэгә нүжын зў ганҗинни. Зу җымуҗя нэгә нүжын чынха ганҗиндини.

8Нэгә нүжын дан мэбуче йигә ёнгозы, җё та ба лёнгә бангәзы хуэйҗәсы лёнгә гәвазы нашон, ба йигә җүчын шоди гўрбани, ба ди эргә җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбани. Исраилди ахун ба нэгә нүжын ё зў ганҗинни. Зу җымуҗя та чынха ганҗиндини+.

13

Жын дан хэли мафынбинли

13^1Җў ги Муса лян Харунэ фәди:

– 2Сыйди жупизышон дан чўлэ гәда, зызызы хуэйҗәсы дяндярли, җыгә бин дан нын бянчын мафынбин, нэхур ба нэгә жын ё линдо Харунэ ахун хуэйҗәсы дон ахунмуди тади эрзыму мянчянни. 3Таму литуди йигә ахун ба нэгә жынди пизышонди бинвәр щищир ё канйихарни. Бинвәршонди ханмо дан чынха быйбыйрди зэмусы бинвәр дан би данлин пизы шынщер, – җысы мафынбин. Исраилди ахун ё ги даҗя миндамин фәни: нэгә жынсы буганҗинди+. 4Нэгә жынди бинвәр дан чынха быйбыйрди, кәсы би данлин пизы йидяр ду мә шын, ханмо е мә бянчын бый янсыйди, нэхур Исраилди ахун ба нэгә жын чи тян ё суәдо фонзынини. 5Ди чи тян Исраилди ахун йүанхуэй ба нэгә жын щищир ё канйихарни. Бинвәр дан мә гэбян, зэ е мә йинда, нэхур Исраилди ахун йүанхуэй ба нэгә жын чи тян ё суәдо фонзынини. 6Ди чи тян Исраилди ахун йүанхуэй ба нэгә жын ё канйихарни; бинвәр дан бянли янсыйли, зэ е мә йинда, нэхур та ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы ганҗинди; та хэди җыгә бинсы щүан. Нэгә жын ба гәҗяди йишон ё щи ганҗинни; зу җымуҗя та чынха ганҗиндили+. 7Кәсы Исраилди ахун дан ба та канли, ги даҗя фәли нэгә жынсы ганҗинди, йиху бинвәр дан йүанхуэй йиндали, нэгә жын ё йүанхуэй до Исраилди ахун мянчянни. 8Исраилди ахун йүанхуэй ба та щищир ё канйихарни. Бинвәр дан йиндали, Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы буганҗинди; та хэди җыгә бинсы мафынбин.

9Сый дан хэли мафынбинли, ба та ё линдо Исраилди ахун мянчянни. 10-11Исраилди ахун ба нэгә жын щищир ё канйихарни. Тади жупизышонди бинвәр дан чынха быйбыйрдили, ханмо е чынха быйбыйрдили, хан ю тон щенунди куәкуәзыли, – җысы ло мафынбин. Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы буганҗинди, кәсы ба та бу ё суәдо фонзыни, йинцысы та кәҗясы буганҗинди. 12-13Мафынбин дан сандо тади йиче пизышон, да ту до җүә дусы мафынбин, нэхур Исраилди ахун йүанхуэй ба нэгә жын ё канйихарни. Та дан канҗян мафынбин ба нэгә жынди хуншын йиман ду гэчўли, та зу ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы ганҗинди, йинцысы тади йиче пизы чынха быйбыйрдили. 14Нэгә жынди пизышон дан ю тон щенунди куәкуәзыли, нэгә жынсы буганҗинди. 15Исраилди ахун канҗян нэгә жын ю тон щенунди куәкуәзыди сыхур, ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы буганҗинди, йинцысы тон щенунди куәкуәзысы мафынбин. 16Кәсы бинвәр дан холи, чынха быйбыйрдили, нэгә жын зу ё йүанхуэй до Исраилди ахун мянчянни. 17Исраилди ахун йүанхуэй ба та ё канйихарни. Бинвәр дан җыншы чынха быйбыйрдили, Исраилди ахун ги даҗя ё фәни: нэгә жынсы ганҗинди.

18Сыйди жупизышон чўли куәкуәзыли, йиху җыгә куәкуәзы холи, 19кәсы бинвәр дан йүанхуэй җунли, чынха быйбыйрдили, хан ю хун-бый янсыйди дяндярли, нэгә жын ё до Исраилди ахун мянчянни. 20Исраилди ахун ба нэгә жын щищир ё канйихарни. Бинвәр дан би данлинди пизы шынщер зэмусы мо дан чынха быйбыйрдили, Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы буганҗинди; тади куәкуәзы чынха мафынбинли. 21Исраилди ахун дан канҗян бинвәршонди ханмо мә чынха быйбыйрди зэмусы бинвәр дан би данлинди пизы йидяр е мә шын, кәсы дёли янсыйли, та ба нэгә жын чи тян ё суәдо фонзынини. 22Бинвәр дан йиндали, Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы буганҗинди – җысы мафынбин. 23Бинвәр дан мә гэбян, зэ е мә йинда, җы бусы мафынбинди куәкуәзы, Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы ганҗинди.

24Сый дан ю шохади шон, җыгә шон дан чынха быйбыйрди хуэйҗәсы ю хун-бый янсыйди дяндярли, 25нэхур Исраилди ахун ба нэгә жын щищир ё канйихарни. Шонди ханмо дан чынха быйбыйрдили, бинвәр дан би данлинди пизы шынщер – җысы шохади шон готу чўхади мафынбин; Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы буганҗинди. 26Исраилди ахун дан канҗян бинвәршонди ханмо мә чынха быйбыйрди зэмусы бинвәр дан би данлинди пизы йидяр е мә шын, кәсы бянли янсыйли, Исраилди ахун ба нэгә жын чи тян ё суәдо фонзынини. 27Ди чи тян Исраилди ахун йүанхуэй ба нэгә жын ё канйихарни. Бинвәр дан йиндали – җысы мафынбин. Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы буганҗинди. 28Бинвәр дан мә гэбян, зэ е мә йинда, кәсы бянли янсыйли, җы бусы мафынбин. Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы ганҗинди, йинцы җысы шохади шон готу чўлэди бабазы.

29Сыйди тушон хуэйҗәсы хабазышон (нэгә жын булүнсы нанжын хуэйҗәсы нүжын) дан юли бинвәр, 30Исраилди ахун ба нэгә жын щищир ё канйихарни. Бинвәр дан би данлинди пизы шынщер, бинвәршонди туфа хуэйҗәсы хўзы дан щили зэмусы бянчын хуон янсыйли – җысы мафынбин. Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы буганҗинди. 31Исраилди ахун кан нэгә жынди сыхур дан канҗян бинвәр би данлинди пизы йидяр е мә шын, е мәю хуон туфа хуэйҗәсы хўзы, та зу ба нэгә жын чи тян ё суәдо фонзынини. 32Ди чи тян Исраилди ахун йүанхуэй ба бинвәр ё канйихарни. Бинвәр дан мә йинда, туфа хуэйҗәсы хўзы е мә бянчын хуон янсыйди, бинвәр би данлинди пизы йидяр е мә шын, 33нэхур нэгә жын чўгуә бинвәршонди туфа ба йиче туфа хуэйҗәсы хўзы ё тидёни. Йиху Исраилди ахун йүанхуэй ба нэгә жын чи тян ё суәдо фонзыни. 34Ди чи тян Исраилди ахун йүанхуэй ба бинвәр ё канйихарни. Бинвәр дан мә йинда, би данлинди пизы йидяр е мә шын, Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы ганҗинди. Нэгә жын ба гәҗяди йишон ё щи ганҗинни, зу җымуҗя та чынха ганҗиндини+. 35Кәсы нэгә жын чынха ганҗинлиди йиху, бинвәр дан кә йиндали, 36Исраилди ахун йүанхуэй ё кан тани. Бинвәр дан җыншы йиндали, нэхур Исраилди ахун бу зо хуон туфа хуэйҗәсы хўзы: нэгә жын шызэсы буганҗинди. 37Бинвәр дан мә йинда, хи туфа е җончўлэли, бинвәр е холи, нэхур Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы ганҗинди.

38Сыйди жупизышон (нэгә жын булүнсы нанжын хуэйҗәсы нүжын) дан чўли бый янсыйди дяндярли, 39нэхур Исраилди ахун ба нэгә жын ё канйихарни. Җыще дяндяр дансы быйгуагуа янсыйди – җысы пизышон чўлэди зызызы; нэгә жынсы ганҗинди.

40-41Сыйди туфа туәдёли (булүн чянтуди хуэйҗәсы хутуди туфа), нэгә жынсы ганҗинди. 42Кәсы нэгә жынди тў тушон дан юли хун-бый янсыйди дяндяр – җысы мафынбин. 43Исраилди ахун ба нэгә жын ё канйихарни. Тади тў тушон дан җыншы чўли хун-бый янсыйди дяндярли, 44нэхур Исраилди ахун ё ги даҗя фәни: нэгә жынсы буганҗинди, йинцысы тади ту хэли мафынбинли.

45Хэ мафынбинди жын ё чуан лан йишонни, питу-санфаха, ба лянди хату гэчў ё ханни: «Буганҗин, буганҗин!» 46Мафынбин хан мә ходи зычян, нэгә жынсы буганҗинди; җё та зэ йинпан вэту җўни, лян данлин жын бу лэвон+.

Дунщишон дан җонли мыйли

47-48Булүн ёнмо йишоншон, мабу йишон готу, на ёнмо хуэйҗәсы ма фынхади са бушон, пизышон хуэйҗәсы на пизы зўхади са дунщишон дан җонли мыйли[*]; 49җыгә мый дансы лю янсыйди хуэйҗәсы хун янсыйди, яндин ё җё Исраилди ахун ба җыгә мыйдёди дунщи канйихарни. 50Исраилди ахун ба җыгә дунщи щищир ё канйихарни, йиху ба мыйдёди дунщи цон чи тянни. 51Ди чи тян та йүанхуэй ба җыгә дунщи ё канйихарни. Мый дан йиндали, җыгә дунщисы буганҗинди. 52Исраилди ахун ба җыгә мыйдёди дунщи ё шодёни, йинцы җысы нын йиндади мый, ба та яндин ё на хуә шодёни.

53Кәсы Исраилди ахун дан канҗян җыгә мый мә йинда, 54та җё жынму ба җыгә дунщи щи ганҗин, ба та йүанхуэй цон чи тянни. 55Йиху Исраилди ахун йүанхуэй ба җыгә мыйдёди дунщи ё канйихарни. Мый дан мә йинда, кәсы хан мә гэбян янсый, җыгә дунщисы буганҗинди. Мыйдёди вәр булүн зэ нэгә дунщиди җынмянни хуэйҗәсы зэ фанмянни, ба нэгә дунщи яндин ё на хуә шодёни. 56Кәсы Исраилди ахун йүанхуэй кан җыгә дунщиди сыхур дан канжян мый кәҗя мәюли, нэхур та ба буди нэйикуэзы ё чәдёни. 57Йиху мый дан йүанхуэй җонли зэмусы йиндали, ба нэгә дунщи ё на хуә шодёни. 58Ба мыйдёди дунщи щи ганҗинлиди йиху, мый дан мәюли, ба нэгә дунщи зэ ё щи йибянни, зу җымуҗя нэгә дунщи чынха ганҗиндини.

59Җыще фалү тифәдисы йишон готу дан җонли мыйли, ё замуҗя банни. Булүнсы ёнмо йишоншон, хўмабу йишон готу, на ёнмо хуэйҗәсы хўма фынхади са бушон, пизышон хуэйҗәсы на пизы зўхади са дунщишон дан җонли мыйли, ба нэгә дунщи ду ё җочў җыгә фалү суанчын ганҗинди хуэйҗәсы буганҗиндини.

14

Замуҗя хэли мафынбинди жын йүанхуэй нын чынха ганҗинди

14^1Җў ги Муса фәди:

– 2Сый хэли мафынбинли, та ё җочў җыгә фалү йүанхуэй чынха ганҗиндини. Нэгә жын ё чынха ганҗинди нэйитян, жынму ба та ё линдо Исраилди ахун мянчянни. 3Исраилди ахун ба та линдо йинпан вэту щищир ё канйихарни. Та дан канжян нэгә жынди мафынбин кәҗя холи, 4та ё гигә фынфу, җё нэгә жын ба лёнгә ганҗин чёр, йикуэ щүәсунфу, йитёзы шын-хун янсыйди щян лян йиба иссоп цо налэни+. 5Йиху Исраилди ахун җё нэгә жын ба йигә вапын на чүанди фи гуанман, ба йигә чёр надо җыгә пын готу зэдёни. 6Исраилди ахун ё ба ди эргә чёр нашон, ба та лян щүәсунфу, шын-хун янсыйди щян дэ иссоп цо йидарни зэ пынниди ще литу мыншыни. 7Йиху та ба ще чи бян ё садо нэгә вонщён чынха ганҗинди жыншонни, йиху ги даҗя фәгини, нэгә жынсы ганҗинди. Та хан ё ба ди эргә чёр фонкэ җё фидёни+. 8Нэгә жын ба йишон ё щи ганҗинни, ба йиче ханмо дэ туфа тидёни, щи абдэзыни, йиху та зу чынха ганҗиндини. Та нын җин йинпан литу, кәсы щянтуни зэ тади җонфон вэту ё җў чи тянни+. 9Ди чи тян та йүанхуэй ба ту ё тидёни, ба хўзы гуадёни, ба мыймо дэ шыншонди йиче ханмо ду тидёни, хан ба йишон щи ганҗинни, щи абдэзыни, нэхур та җыншы чынха ганҗиндини.

10Ди ба тян нэгә жын ба лёнгә мәю дуанбянди гун-ёнгозы, йигә йисуйди, мәю дуанбянди му-ёнгозы, сангә кило лян чин-ю хуәхади мян, 1/3 литр чин-ю ё налэни. 11Исраилди ахун ба та лян җыще дунщи ё линдо Хўдади гуйҗун җонфон мын гынчянни, 12йиху ба йигә гун-ёнгозы лян 1/3 литр чин-ю җүчын вон быйни щи зуйди гўрбанини, ба җыщер дунщи ги Җў дуанчын гуйҗун лищинни. 13Исраилди ахун ба җыгә ёнгозы зэ Гуйҗун вәршон ё зэдёни (нэтар ба вон быйни щи гўнахарди гўрбаниди сынлин дэ шоди гўрбаниди сынлин зэдини). Та яндин ё җымуҗя ганни, йинцысы ба вон быйни щи зуйди гўрбаниди жу, зущён вон быйни щи гўнахарди гўрбаниди жу йиён, е ё ги Исраилди ахун гигини; җысы тэ гуйҗунди гўрбани+. 14Исраилди ахун ё ба вон быйни щи зуйди гўрбаниди ще зан йидяр, мәдо нэгә жынди ю эрдуә данданзышон, ю шуди дамузытушон зэмусы ю җүәди дамузытушонни+. 15Йиху Исраилди ахун ё ба чин-ю додё гәҗяди зуә баҗоншон, 16на ю шуди зыту ба җыгә чин-ю занйидяр, зэ Җўди мянчян са чи бянни. 17Та хан ба тади зуә баҗоншонди чин-ю ё мәдо нэгә жынди ю эрдуә данданзышон, ю шуди дамузытушон лян ю җүәди дамузытушонни (зэ җы җигә вәршон та зочян ба вон быйни щи зуйди гўрбаниди ще мәли). 18Йиху Исраилди ахун ба баҗоншон шынхади чин-ю ё додё нэгә жынди тушонни. Зу җымуҗя Исраилди ахун ба нэгә жын зэ Җў мянчян зў ганҗинни.

19-20Йиху Исраилди ахун ба вон быйни щи гўнахарди гўрбани ё җүшонни, зу ба нэгә жын зў ганҗинни. Йиху та ё ба шоди гўрбаниди сынлин зэдё, лян мянди гўрбани йидарни зэ шо гўрбаниди җуәзышон шодёни. Зу җымуҗя Исраилди ахун ба нэгә жын ё зў ганҗинни, нэхур та чынха ганҗиндини.

21Нэгә жын дан чүн, мэбуче җыщер гўрбани, та ба йигә гун-ёнгозы ё җүчын вон быйни щи зуйди гўрбанини, ги Җў дуанчын гуйҗун лищинни. Та хан ба йигә кило лян чин-ю хуәхади мян зэмусы санбый миллилитр чин-ю ё җүчын мянди гўрбанини. 22Нэгә жын ё хан ба лёнгә гәвазы хуэйҗәсы лёнгә бангәзы нашон, ба йигә җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини, ба ди эргә җүчын шоди гўрбанини. 23Ди ба тян, зусы нэгә жын чынха ганҗинди нэйитян, та ба җыще гўрбани надо гуйҗунди җонфон мын гынчян, Җўди мянчян, ги Исраилди ахун ё гигини. 24Исраилди ахун ба вон быйни щи зуйди гўрбаниди гун-ёнгозы лян чин-ю ги Җў ё дуанчын гуйҗун лищинни. 25Та ба нэгә ёнгозы ё зэдё, ба тади ще занйидяр, мәдо нэгә жынди ю эрдуә данданзышон, ю шуди дамузытушон, лян ю җүәди дамузытушонни+. 26-27Исраилди ахун ба чин-ю додё гәҗяди зуә баҗоншон, на ю шуди зыту ба җыгә чин-ю занйидяр, зэ Җўди мянчян ё са чи бянни. 28Йиху та ба чин-ю ё мәдо нэгә жынди ю эрдуә данданзышон, ю шуди дамузыту лян ю җүәди дамузытушонни (зэ җы җигә вәршон та зочян ба вон быйни щи зуйди гўрбаниди ще мәли). 29Йиху Исраилди ахун ба баҗоншон шынхади чин-ю ё додё нэгә жынди тушонни. Зу җымуҗя та ё зэ Җўди мянчян ба нэгә жын зў ганҗинни. 30-31Йиху та ба йигә гәвазы хуэйҗәсы бангәзы ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини, ба ди эргә җүчын шоди гўрбани, ба җыще лян мянди гўрбани йидарни җүшонни. Зу җымуҗя Исраилди ахун зэ Җўди мянчян ба нэгә жын ё зў ганҗинни. 32Сый хэли мафынбинли, вонщён чынха ганҗинни, кәсы ба җүди йиче гўрбани мэбуче, та яндин ё җочў җыгә фалү ганни.

Фонзыни дан җонли мыйли

33Җў ги Муса лян Харунэ фәди:

– 34Исраилжынму до Ханаан дифоншонди йиху (ба җыгә дифон Вә ги таму гиги, җё чынха тамудини), тамуди фонзыни дан җонли мыйли, таму ё җочў җыще фалү ганни. 35Сыйди фонзыни дан җонли мыйли, та яндин ё чи, ги Исраилди ахун фәгини. 36-37Исраилди ахун ё гигә фынфуни, җё нэгә жын ба фонзы литуди йиче дунщи начўлэ, бә җё ахун ба фонзы литуди йиче дунщи җёчын буганҗиндили. Ба дунщи начўлэди йиху, Исраилди ахун ё җиндо фонзыни ба мыйдёди вәр канйихарни. Та дан канҗян чёншон ю лю хуэйҗәсы хун янсыйди дяндярни, җыщезы дяндяр хан би данлинди чён шынщер, 38нэхур та ё чўлэ ба фонзы суә чи тянни. 39Ди чи тян Исраилди ахун ё хуэйлэ канйихарни. Та дан канҗян чёншон җонди мый йиндали, 40нэхур та ё гигә фынфу җё жынму ба мыйдёди шыту начўлэ, эрдё чынпу вэтуди буганҗин вәршонни. 41Йиху та җё жынму ба чёншон манхади ни гуадё, ба та эрдё чынпу вэту буганҗин вәршонни. 42Ба начўлэди шытуди вәр ё на данлин шыту тянманни, ба чён на ни йүанхуэй манчўни.

43Җыгәди йиху фонзыни дан йүанхуэй җонли мыйли, 44нэхур Исраилди ахун йүанхуэй ё чи канйихарни. Дансы чёншон җонди мый йиндали, нэгә фонзысы буганҗинди. 45Ба нэгә фонзы ё цыйдёни, ба тади шыту, муту, ни ду ё эрдё чынпу вэтуди буганҗин вәршонни. 46Ба нэгә фонзы суәчўди сыхур, сый дан җинчили, та йичыр до нэйитянди хушон чынха буганҗиндини. 47Сый зэ нэгә фонзы литу дан фиҗуәли хуэйҗәсы чыли чыдили, та ба гәҗяди йишон ё щи ганҗинни+.

48Ба фонзы на ни йүанхуэй манчўлиди йиху, Исраилди ахун хуэйлэ кан нэгә фонзыди сыхур дан канҗян чёншон мәю мый, та ё ги даҗя фәни, нэгә фонзысы ганҗинди, йинцысы мый кәҗя мәюли. 49Та ба лёнгә чёр, йикуэ щүәсунфу, йитёзы шын-хун янсыйди щян лян йиба иссоп цо йидарни нашон, ба нэгә фонзы ё зў ганҗинни+. 50-51Та ба йигә вапын на чүанди фи ё гуанман, ба йигә чёр надо җыгә пын готу, зэдёни; ба ди эргә чёр нашон, лян щүәсунфу, шын-хун яынсыйди щян дэ иссоп цо йидарни зэ пынниди ще литу мыншы, чи бян садо фонзышонни. 52Та ё на чёрди ще, фичүанди фи, хуә чёр, щүәсунфу, иссоп цо лян шын-хун янсыйди щян ба нэгә фонзы зў ганҗинни. 53Йиху та хан ё ба ди эргә чёр фонкэ җё фидёни. Зу җымуҗя та ба нэгә фонзы ё зў ганҗинни.

54-55

Җыще фалү тифә мафынбин, собин, пизышон җунди гәда, зызызы, дяндяр зэмусы йишоншон хуэйҗәсы фонзыни җонди мыйдини. 56(57) Җочў җыще фалү жынму ба ганҗин лян буганҗин сычин ё фынщёкэни+.

15

Да нанжынди шыншон дан тонли сали

15^1Җў ги Муса лян Харунэ фәди:

– 2-3Ниму ги исраилжынму ба җыще фалү фәги:

Да нагә нанжынди шыншон дан тонли сали, булүн тончўлэди дунщи дан хан тондини хуэйҗәсы кәҗя җўхали, йиче тончўлэди дунщисы буганҗинди. 4Нэгә жын фихади чуон хуэйҗәсы зуәхади дунщи дусы буганҗинди. 5-6Сый ба нэгә жын фихади чуон дулихар хуэйҗәсы зуәдо та зуәхади дунщишон, та яндин ба гәҗяди йишон ё щи ганҗинни зэмусы щи абдэзыни, йичыр до нэйитян хушон тасы буганҗинди+. 7Сый ба тонли сади нэгә жын дулихар, та яндин ё ба йишон щи ганҗинни зэмусы щи абдэзыни, йичыр до нэйитян хушон тасы буганҗинди. 8Тонли сади жын дан ба тўмә тўдо ганҗин жыншон, җыгә жын яндин ба йишон ё щи ганҗинни зэмусы щи абдэзыни, йичыр до нэйитян хушон тасы буганҗинди. 9Тонли сади жын чихади нанзы дусы буганҗинди. 10Сый ба нэгә жын зуәхади дунщи дулихар, до нэйитян хушон та чынха буганҗиндини. Сый ба җыще дунщи нашонли, та яндин ба йишон ё щиҗинни зэмусы щи абдэзыни, йичыр до нэйитян хушон тасы буганҗинди. 11Тонли сади жын мә щи шуди зычян дан ба сый дулихар, нэгә жын яндин ба йишон ё щиҗинни зэмусы щи абдэзыни, йичыр до нэйитян хушон тасы буганҗинди. 12Тонли сади жын дан ба са җясы дулихар, ба ва җясы яндин ё даланни, ба мутуди җясы на фи ё щиҗинни+.

13Тонли сади жын дан холи, гуәли чи тян та ба йишон ё щиҗинни зэмусы на чүанди фи щи абдэзыни; зу җымуҗя та цэ чынха ганҗиндини. 14Ди ба тян та ба лёнгә гәвазы хуэйҗәсы лёнгә бангәзы ё надо Хўдади гуйҗун җонфон мын гынчян, ги Исраилди ахун гигини+. 15Исраилди ахун ба йигә чёр ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини, ба ди эргә җүчын шоди гўрбанини. Зу җымуҗя Исраилди ахун зэ Җўди мянчян ба нэгә жын ё зў ганҗинни.

16Нагә нанжынди зыр дан тонли, та яндин ба хуншын на фи ё щиҗинни, йичыр до нэйитян хушон тасы буганҗинди+. 17Нанжынди зыр дан дедо са йишоншон хуэйҗәсы на пизы зўхади дунщишон, ба нэгә дунщи яндин ё щиҗинни, йичыр до нэйитян хушон нэгә дунщисы буганҗинди. 18Нанжын лян нүжын дан фили җёли, йиху таму лёнгәр яндин ё щи абдэзыни, йичыр до нэйитянди хушон тамусы буганҗинди.

Мый йигә йүәди нүжынбин

19Нүжын мый йигә йүә хэ нүжынбинди сыхур, чи тян тасы буганҗинди. Сый ба та дулихар, нэгә жын до нэйитян хушон чынха буганҗиндини+. 20Нүжын хэ нүжынбинди сыхур дан фидо са дунщишон, нэгә дунщи зу чынха буганҗиндини. 21-23Сый ба нэгә нүжын фихади чуон хуэйҗәсы зуәхади дунщи дулихар, та яндин ба гәҗяди йишон ё щиҗинни зэмусы щи абдэзыни, йичыр до нэйитян хушон тасы буганҗинди. 24Нүжын хэ нүжынбинди сыхур, тади нанжын дан лян та фили җёли, нэгә нанжын йинви тади нүжын буганҗинди чи тян, та е чынха буганҗиндини; та фиди чуон есы буганҗинди+.

25Нүжын бу хэ нүжынбинди сыхур дан тонли щели хуэйҗәсы хэли нүжынбинди йиху хан тон щедини, тон щеди җы йиче жызы тасы буганҗинди, зущён хэ нүжынбинди сыхур буганҗинди йиён+. 26Җыгә сыхур та фихади чуон, зуәхади дунщи дусы буганҗинди. 27Сый ба җыще дунщи дулихар, та е чынха буганҗиндини; та яндин ба гәҗяди йишон ё щиҗинни зэмусы щи абдэзыни, кәсы йичыр до нэйитян хушон тасы буганҗинди. 28Нэгә нүжынди ще тынчўлиди йиху, гуә чи тян та цэ чынха ганҗиндини. 29Ди ба тян та ба лёнгә гәвазы хуэйҗәсы лёнгә бангәзы ё надо Хўдади гуйҗун җонфон мын гынчян ги ахун гигини+. 30Исраилди ахун ё ба йигә чёр җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини, ба ди эргә җүчын шоди гўрбанини. Зу җымуҗя Исраилди ахун зэ Җўди мянчян ба нэгә нүжын ё зў ганҗинни.

31Зу җымуҗя ниму җё исраилжынму ё щёщинни, кан таму бә чынха буганҗиндили, бә җё таму ба йинпан литу занди Вәди гуйҗун җонфон зўчын буганҗиндили. Таму дан ба Вәди гуйҗун җонфон зўчын буганҗинди, таму яндин вучонни+.

32-33Җыще фалү тифәдини; дан да нанжынди шыншон тонли сали хуэйҗәсы тонли зырли, нүжын хэ нүжынбинди сыхур тонли щели зэмусы нанжын лян буганҗинди нүжын фили җёли, ё ган сани.

16

Вон быйни щи гўнахарди жызы

161-2Зочян Харунэди лёнгә эрзы доли Җўди мянчян вучонли. Җыгәди йиху Җў ги Муса фәди:

– Ни ги ниди гәгә Харунэ ё фәгини: та гуон динхади сыхуршон нын вон мынлянзы хутуди Дин гуйҗун вәршон җинчини, йинцысы Вә зэ Дин гуйҗун вәршон, зэ хәтун щёнзыди гэзышонди йүнцэ литу до та гынчянни. Та дан бу тин хуа, җинчили, нэхур та яндин вучонни++. 3Харунэ ба йигә понювазы ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини, хан ба йигә гун-ён җүчын шоди гўрбанини, йиху та цэ нын җин Дин гуйҗун вәршонни.

4Харунэ җин Дин гуйҗун вәршон зычян, ба гәҗяди шынзы на фи ё щиҗинни, йиху җё ба Исраил ахунди йишон чуаншонни: ё чуан мабуди позы дэ кўзыни, җи мабуди дэзыни, ба мабуди дэстармозы дэшонни+.

5Исраилди йиче жын хан ба сангә сынлин ё ги Харунэ җёгини: лёнгә гунҗүлү (ба таму ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини) зэмусы йигә гун-ён (ба та ё җүчын шоди гўрбанини). 6Харунэ ё ви гәҗя лян та җяниди жын ба йигә понювазы җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини. 7Йиху та ба нэ лёнгә гунҗүлү ё ладо Хўдади гуйҗун җонфонди мын гынчянни. 8Та зэ нэтар ё җуа чирни; зэ йигә чиршон ё ще «Ги Җў», зэ ди эргә чиршон ё ще «Гандо савәни»[*]. 9Харунэ җуачўлэди ту йигә чир дансы «Ги Җўди», та ба ту йигә гунҗүлү ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини. 10Та җуачўлэди ди эргә чир дансы «Гандо савәни», та ё ба ди эргә гунҗүлү хуәхуәр ладо Җўди мянчян, йиху ба та гандё савәни, зу җымуҗя ба минжынди гўнахар вон быйни щидёни.

11-12Харунэ ви гәҗя лян та җяниди жын ба понювазы җүчын вон быйни щи гўнахар гўрбаниди сыхур, ё да шо гўрбаниди җуәзышон җуәди хуә литу ба җуәди мый нашон, манманди гәдо суй хуәлу литу, йиху ба җыгә суй хуәлу лян йиба шоди щён нашон, җин Дин гуйҗун вәршонни. 13Харунэ ё зэ Җў мянчян ба җы йиба шоди щён шодёни, җё җыгәди ян ба хәтун щёнзыди гэзы гэчўни, нэхур та зу бу вучон+. 14Йиху та ё ба понювазыди йидяр ще нашон, на зыту ба җыгә ще занйихар, садо гэзыди чянту, хан зэ хәтун щёнзы чянту са чи бянни.

15Йиху Харунэ ба гунҗүлү ё зэдёни, җүчын вон быйни щи минжын гўнахарди гўрбанини. Та ба җүлүди ще ё надо Дин гуйҗун вәршон, садо хәтун щёнзыди гэзышонни зэмусы хәтун щёнзыди чянтуни, зущён та ба нюди ще сади йиён. 16Җымуҗя зўди та ё ба Дин гуйҗун вәр да исраилжынмуди буганҗиншон зэмусы таму ганди йиче гўнахаршон зў ганҗинни. Йинпансы буганҗинди, Җўди гуйҗун җонфон зэ йинпан донҗунни зандини, йинви җыгә та хан ё ба гуйҗун җонфон йиман зў ганҗинни. 17Да Харунэ җинли Дин гуйҗун вәр, щён ба җыгә вәр зў ганҗинди сыхур, йичыр до та да нэтар чўлэди сыхур, – җы йида гунфу вон гуйҗун җонфонни сый ду бу нын җин. Харунэ ба гәҗя лян та җяниди жын зэмусы Исраилди йиче жын зў ганҗинлиди йиху, 18ё до шо гўрбаниди җуәзы гынчянни, Җўди мянчянни, ба шо гўрбаниди җуәзы е ё зў ганҗинни. Та ба понювазыди лян җүлүди йидяр ще ё нашон, мәдо шо гўрбани җуәзыди сыгә гәшонни+. 19Та хан на зыту ба җыгә ще ё занйихарни, зэ шо гўрбаниди җуәзышон са чи бянни. Зу җымуҗя та ба шо гўрбаниди җуәзы да исраилжынму ганхади гўнахаршон ё зў ганҗинни, җё та чынха Хўдади Гуйҗун вәрни.

Ба жынмуди гўнахар надёди җүлү

20Харунэ ба Дин гуйҗун вәр, гуйҗун җонфон зэмусы шо гўрбаниди җуәзы зў ганҗинди йиху, та ба гандё савәниди нэгә хуәхуәр гунҗүлү ё ладо Җўди мянчянни. 21Та ба лёнгә шу ё гәдо җүлүди тушон, ба исраилжынму ганхади йиче зуй, ганхади йиче гўнахар лян ха сычин ду жынни, ба җыще гўнахар ду «гәдо» җыгә җүлүди тушон, йиху җянчўлэ йигә жын, җё та ба җыгә җүлү гандё савәнини. 22Җыгә җүлү зу ба тамуди йиче гўнахар надо мәжын-янди дифоннини; җыгә жын ба җыгә җүлү зэ савәни ё люхани+.

23Йиху Харунэ ё җин гуйҗун җонфон литу чини. Та ё ба Исраил ахунди йишон йиман туәхалэ (зочян җин Дин гуйҗун вәршонди сыхур та ба җыщер йишон чуанли), гәдо нэтарни+. 24Та хан ё зэ Гуйҗун вәршон ба гәҗяди шынзы на фи щиҗинни, йиху ба та гәҗяди йишон чуаншон, чўлэ, ви гәҗяди лян минжынди гўнахар ба шоди гўрбани җүгини. 25Харунэ ё зэ шо гўрбаниди җуәзышон ба гўрбаниди сынлин кәлонди ю шодё, җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини.

26Ба ён гандё савәниди нэгә жын щянтуни ё ба гәҗяди йишон на фи щиҗинни, ба гәҗяди шынзы е щиҗинни, йиху цэ нын хуэй йинпан литу+. 27Ба вон быйни щи гўнахар гўрбаниди понювазы лян гунҗүлү ё надо йинпан вэту, зэ нэтар ба тамуди пизы, жу, чончон-дўдў дэ фын ду ё шодёни. Зочян ба тамуди ще кәҗя надо Дин гуйҗун вәршонли, җё ба жынмуди гўнахар вон быйни щидёли+. 28Ба гўрбаниди сынлин шодёди нэгә жын щянтуни ба гәҗяди йишон на фи ё щиҗинни, ба гәҗяди шынзы е щиҗинни, йиху цэ нын хуэй йинпан литу.

Замуҗя ё гуә вон быйни щи гўнахарди жызыни

29Исраилжынму йинавар ё зунхў җыгә фынфуни:

Няннян чийүә чў шы, исраилжынму дэ таму җунҗянни җўди вэгуйжынму ду ё фынзэни, са хуә ду бу нын ган+. 30Җы йитян ё ба тамуди йиче гўнахар вон быйни щини, ба таму зў ганҗинни, җё таму зэ Җўди мянчян чынха ганҗинди. 31Җысы дин гуйҗун жызы; таму яндин ё фынзэни, са хуә ду бу нын ган. Таму яндин йинавар ё зунхў җыгә фынфуни. 32Исраилди да ахун ба жынму ё зў ганҗинни. Та яндинсы зэ та дадади вифыншон җочў фалү җянчўлэди, җё ган Исраилди ахун гунсыди жын. Та ба Исраил ахунди йишон ё чуаншон,+
33ба Дин гуйҗун вәр, гуйҗун җонфон, шо гўрбаниди җуәзы, Исраилди ахунму дэ йиче исраилжын зў ганҗинни. 34Ниму йинавар ё зунхў җыгә фынфуни: няннян йихуэй яндин ба исраилжынмуди йиче гўнахар вон быйни щини.

Муса җочў Җў ги та гихади фынфу ганли.

17

Зэ натар ё җү гўрбанини

17^1Җў ги Муса фәди:

2– Ни ги Харунэ лян тади эрзыму зэмусы Исраилди йиче жын ба җыще фынфу гиги:

3-4Нагә исраилжын дан бу зэ Хўдади гуйҗун җонфонди мын гынчян, кәсы зэ данлин вәршон ба ню, ён, җүлү зэдё, ги Җў җүчын гўрбанили, нэгә жын фанли зуйли. Та җё ще тончўлэли, ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу чүдёни. 5Җыгә фынфу тифәдисы җё исраилжынму ба сынлин налэ ги Җў җүгини. Зочян таму зэ кунтанни зэли сынлинли, җыхур таму ба сынлин ё надо гуйҗун җонфонди мын гынчян, ги Исраилди ахун гигини, җё та ги Җў җүчын пиннан гўрбанини+. 6Исраилди ахун ба сынлинди ще ё садо гуйҗун җонфонди мын гынчян занди Җўди шо гўрбаниди җуәзышонни, ба кәлонди ю шодёни; җыгәди щён видо зу җё Җў разыни+. 7Исраилжынму да җыхур зэ бу нын зэ кунтанни ба сынлин зэ, ги җя-хўдаму җү, җыгә зущён ги Вә ганли хўлонди гўнахар йиён. Исраилжынму йинавар ё зунхў җыгә фынфуни.

8-9Исраилжынму литуди нагә жын хуэйҗәсы таму литу җўди вэгуйжын дан бу зэ Хўдади гуйҗун җонфонди мын гынчян, кәсы зэ данлин вәршон ба са гўрбани ги Җў җүгили, ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу чүдёни+.

10Исраилжынму литуди нагә жын хуэйҗәсы таму җунҗянни җўди вэгуйжын дан чы щежу, Җў зуй тани, ба тади минзы да Хўдади минжын литу чүдёни+. 11Йиче хуәварди мин зэ ще литуни, йинви җыгә Җў гиди фынфу, җё ба йичеди ще додё шо гўрбаниди җуәзышон, зу җымуҗя ба минжынди гўнахар вон быйни щидёни. Ще зусы мин, гуонсы ще ба жынди гўнахар вон быйни щини. 12Йинви җыгә Җў бу җё исраилжынму зэмусы таму җунҗянни җўди вэгуйжын чы щежу.

13Исраилжынму литуди нагә жын хуэйҗәсы таму җунҗянни җўди вэгуйжын давиди сыхур дан ба ганҗин есын хуэйҗәсы чёр җуачўли, та яндин ба есын хуэйҗәсы чёрди ще ё додё дишонни, йиху на тў ба җыгә ще гэчўни+. 14Йиче хуәварди мин зэ ще литуни, йинви җыгә Җў бу җё исраилжынму чы щежу. Сый дан бу тин хуа, ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу чүдёни.

15Булүнсы исраилжын хуэйҗәсы вэгуйжын дан чыли сыдёди хуэйҗәсы җё есын нёсыди сынлин жули, та щянтуни яндин ба гәҗяди йишон ё щи ганҗинни, ба гәҗяди шынзы е на фи щиҗинни; йичыр до нэйитян хушон тасы буганҗинди+. 16Та ба гәҗяди йишон дан бу щиҗин, ба гәҗяди шынзы на фи е дан бу щи, нэхур тади зуй зэ ташонни.

18

Нанжын лян нүжынди лэвон

18^1•Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ги исраилжынму фә:

– Вә, Анлахў Торлясы нимуди Җў. 3Ниму зэ Египет җўгуә, кәсы ниму бу нын җочў нэгә дифон жынмуди куйчын ган. Вә ба ниму линдо Ханаан дифоннини, зэ җытар ниму е бу нын җочў җыгә дифон жынмуди куйчын ган. 4Ниму ё зунхў Вәди фалүни, ган Вәди фынфуни. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў. 5Ниму ё зунхў Вә ги ниму гихади фалү лян фынфуни; дан җымуҗя ган, ниму хуәни. Вәсы Җў+.

6Сый ду бу нын лян гәҗяди чинчин йидарни фиҗё. Вәсы Җў. 7Ни бу нын лян ниди мама йидарни фиҗё, лян җымуҗяди ганбан ни ги ниди дада да ляндини. Җысы ниди мама, нандый ни нын лян гәҗяди мама йидарни фиҗёма? 8Ни бу нын лян ни дадади данлин щифузы йидарни фиҗё, лян җымуҗяди ганбан ни ги ниди дада да ляндини+. 9Ни бу нын лян ниди зымый йидарни фиҗё. Суйжан тасы данлин мамади хуэйҗәсы данлин дадади нүр еба; суйжан та лян ни йидарни зэ йигә җяни җондали хуэйҗәсы бусы зэ йигә җяни җондали еба, ни бу нын лян та йидарни фиҗё+. 10Ни бу нын лян гәҗяди суннүр йидарни фиҗё, лян җымуҗяди ганбан ни ги ни гәҗя да ляндини. 11Ни бу нын лян ни дадади данлин щифузыди нүр йидарни фиҗё, йинцысы тасы ниди зымый. Нандый ни нын лян ниди зымый йидарни фиҗёма? 12-13Ни бу нын лян гәҗяди гўма хуэйҗәсы нённён йидарни фиҗё. 14Ни бу нын лян ни абыйди щифузы хуэйҗәсы ни бабади щифузы йидарни фиҗё, йинцы тамусы ниди дама лян шыншын. 15-16Ни бу нын лян ниди эрзыди щифур, созы хуэйҗәсы ни щүнди щифур йидарни фиҗё+. 17Ни дан лян нагә нүжын йидарни фили җёли, ни бу нын лян нэгә нүжынди нүр, суннүр хуэйҗәсы вэсуннүр йидарни фиҗё, йинцы тамусы ниди чинчин. Җы йичесы гўнахар+. 18Ниди щифузы хан хуәди сыхур, ни бу нын ба тади зымый чүшон, лян та йидарни фиҗё+.

19Ниди щифузы мый йигә йүә хэ нүжынбинди сыхур, ни бу нын лян та йидарни фиҗё, йинцы тасы буганҗинди+. 20Ни бу нын лян данлин нанжынди щифузы йидарни фиҗё, лян җымуҗяди ганбан ни ба ни гәҗя зўчын буганҗиндини+. 21Ни бу нын ба гәҗяди эрнүму ги Молох хўда[*] җүчын гўрбани, йинцысы лян җымуҗяди ганбан ни дэцэ ниди Хўдадини. Вәсы Җў. 22Нанжын бу нын лян нанжын йидарни фиҗё; Хўда ба җыгә хындихын+. 23Буфә нанжын хуэйҗәсы нүжын сый ду бу нын лян есын йидарни фиҗё, йинцысы җыгә кәву-сынзади сычин ба жын зўчын буганҗиндини+.

24Ба җыще сычин ниму ду бу нын ган, бә җё ниму гәҗя чынха буганҗиндили, йинцысы Вә да ниму мянчян ганчўчиди нэще данлин минзўди жын ду ганли җымуҗяди сычинли, йинви җыгә таму чынха буганҗиндили. 25Таму ганхади сычин ба җыгә дифон зўчын буганҗиндили, йинви җыгә Вә зуй җыгә дифонни, ба нэтар җўди жынму ганчўчини+. 26-27Таму ба Вә хынди йиче сычин ганли, ба җыгә дифон зўчын буганҗиндили; кәсы ниму бу нын ган лян таму йиёнди гўнахар. Ниму литу булүнсы исраилжын хуэйҗәсы вэгуйжын ду ё зунхў Җўди фалү лян фынфуни. 28Зу җымуҗя Вә да җыгә дифон ба ниму бу ганчўчи, зущён Вә ба җытар вуҗин җўди жынму ганчўчиди йиён. 29Җё ниму ду җыдо: сый дан ба Вә хынди җыще сычин ганли, ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу чүдёни.

30Җў фәди:

– Ниму ё зунхў Вә гихади йиче фынфуни, бу нын җочў зочян зэ җытар җўди жынмуди куйчын ба Вә хынди сычин ган, бә җё ниму гәҗя чынха буганҗинди. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў.

19

«Ниму ё чынха җянчўлэди, гуйҗун жынмуни»

19^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ги Исраилди йиче жын фә:

Ниму ё чынха җянчўлэди, гуйҗун жынмуни, йинцысы Вә, ниму бэвонди Анлахў Торлясы, гуйҗунди+. 3Ниму ду ё тэнэ нимуди дада-мамани, ё зунхў шанбэни. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў+.

4Ниму бу нын ба Вә лёха, бэвон данлин хўдаму чи, е бу нын ги ниму гәҗя на җинзы зў тамуди ёнзы. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў+. 5Ниму ги Вә, Җў, ба сынлин зэдё, җү пиннан гўрбаниди сыхур дан җочў Вә ги ниму гихади фынфу йиман ган, Вә ба нимуди гўрбани җешухани+. 6-7Ба гўрбаниди жу ё зэ җү гўрбаниди нэйитян хуэйҗәсы ди эр тян чыванни. Ди сан тян гўрбаниди жу дан хан шынхали, ба җыгә жу ё на хуә шодёни, йинцы җысы буганҗинди жу. Сый дан чыли, Вә ба таму җүхади гўрбани бу җешу. 8Чыхади жын ю зуйни, йинцысы та ба ги Вә җүхади гуйҗун гўрбани зўчын буганҗиндили; ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу чүдёни.

9Ниму зэ дини гә мыйзыди сыхур, ба тандо бонгәрни җонди мыйзы бә гә, вон хуту е бә җуангуәчи, ба дехалэди мыйсуйзы бә шы+. 10Ниму зэ путо йүанзыни шу путоди сыхур, ба путо вон ванни бә шу, е бә шы дехалэди путо. Ниму ба җыщезы мыйсуйзы дэ путо ги чүнжын лян лищёнжын ё шынхани. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў.

11Ниму бә ту дунщи, бә хун жын, бә чәхуон+. 12Ниму бу нын на Вәди минзы дў җя җу; лян җымуҗяди ганбан ниму дэцэ Вәди минзыдини. Вәсы нимуди Җў+.

13Ниму бә хун ниму гынчянди жын, е бә чён тади дунщи. Ниму ги гўхади зўхуәди жын ба та зынхади гунчян йиха ё гигини, ба тади гунчян бә шындо миргә ганзоли+. 14Ниму бә ма лунзы, е бә донгуа хазы зу лў, бә җё та дедо. Ниму ё пащён Вәни; Вәсы нимуди Җў.

15Ниму бу нын ба гундо зўфан; бу нын кан жынмуди лянмян, напа җысы ючянхан хуэйҗәсы чүнжын. Ниму ё җочў гундо кан ниму гынчянди жынни+. 16Ниму бу нын зэ нимуди минжын җунҗян дон щянхуатунзы; бу нын хэ ниму гынчян жынди мин. Вәсы Җў+.

17Ниму щинни бу нын хын нимуди дищүнму, кәсы миндамин ё фә ниму гынчян жынди цуәни. Зу җымуҗя бу җё ниму гәҗя ган гўнахар. 18Ниму бу нын бо чу, е бу нын ги нимуди минжын җи чу. Ниму ё нэ гынчянди жынни, зущён ниму нэ гәҗяди йиён. Вәсы Җў+.

19Ниму ё зунхў Вәди фынфуни. Бә җё йимур-йиёнди йигә сынлин лян бусы данлин сынлин пый дуй. Ниму бу нын зэ йигә тандони са лёнгә бусы йимур-йиёнди җунзы. Ниму бу нын чуан бусы на йимур-йиёнди лёнгә щян фынхади йишон+.

20Нагә нүнў дан лян йигә нанжын кәҗя динли хунли, кәсы ба нэгә нүнў хан мә мэхуэйлэ, та хан мәю зыю, тади җўжын дан лян та йидарни фили җёли, ги таму лёнгәр ду ё дин зуйни, гуонсы бу нын дин сызуй, йинцысы нэгә нүжынсы нў. 21Нэхур нэгә җўжын ба йигә гун-ён ё ладо Җўди гуйҗун җонфон мын гынчян, ба нэгә гун-ён җүчын вон быйни щи зуйди гўрбанини. 22Исраилди ахун ё на нэгә гун-ён ба җыгә жынди гўнахар вон быйни щидёни; Җў зу фоншә тани.

23Ниму җинли Ханаан дифоншонди сыхур, дан зэли готянфули, ба ту сан нян нэгә фу гихади готян ё суанчын буганҗиндини, ба та бу нын чы. 24Ди сы няншон ба нэгә фушон җеди готян йиман ду ё ги Җў дуанчын лищинни, зыфәди ниму ги Җў до щедини. 25Доли ди ву нян, ниму цэ нын чы җыгә фушонди готян. Ниму дан җымуҗя ган, җыгә фу вонху дуәйү ги готянни. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў.

26Ниму бә чы ю щеди жу, е бә суан гуа+. 27Ниму бә ти тушонди җуви туфа, е бә җё хўзыди бянбяр+. 28Ба вонжын кўди сыхур, ниму зэ гәҗяди шынзышон бә за хуа хуэйҗәсы гә гәҗяди шынзы. Вәсы Җў+.

29Ниму бә җё нимуди нүр мэ гәҗяди шынзы[*]. Ниму дан җымуҗя ган, вонху хаба нын бэвон данлин хўдамуни; вонху ниму җўди дифонни хўлонди гўнахар е манни+.

30Ниму ё зунхў шанбэни, тэнэ Вәди Гуйҗун вәрни. Вәсы Җў+.

31Ниму зэ җё луәхурди жын зэмусы суангуажын гынчян бә чи, е бә вын таму. Ниму дан җымуҗя ган, ниму зу чынха буганҗиндини. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў+.

32Ниму ё тэнэ ложынмуни, зэ туфа быйбырди жын мянчян занчелэни. Ниму ё пащён Вәни; Вәсы нимуди Җў+.

33Ниму ба ниму гуйҗяни җўди вэгуйжынму бә чифу+. 34Җё таму до нимушон чынха зущён исраилжынму йимур-йиёнди; ниму ё нэ тамуни, зущён ниму нэ гәҗяди йиён. Ниму ё җичелэни: ниму зочян зэ Египет е донли лищёнжынмули. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў+.

35Ниму ба чондуан, чинҗун дэ фурлён на бугундоди лўфу бу нын лён, зу җымуҗя хун жынму. 36Ниму ё сыйүн гундо чынни, гундо җуйзы, гундо фурлённи. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў. Вә да Египет ба ниму линчўлэли+. 37Ниму ба Вә гихади йиче фынфу ё зунхўни, җочў Вә гихади йиче фалү ганни. Вәсы Җў.

20

Ги сый ё дин сызуйни

20^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ги исраилжынму фә:

Ниму литу нагә исраилжын хуэйҗәсы вэгуйжын дан ба гәҗяди эрнүму ги Молох хўда җүчын гўрбани, ги нэгә жын яндин ё дин сызуйни; минжын ё на шыту ба та дасыни+. 3Сый ба гәҗяди эрнү ги Молох хўда җүчын гўрбани, та ба Вәди Гуйҗун вәр зўчын буганҗиндили, ба Вәди гуйҗун минзы дэцэли. Йинви җыгә Вә зуй тани, ба тади минзы да Вәди минжын литу чүдёни+. 4-5Минжын дан ба гәҗяди нянҗин бичў, бу кан нэгә жын ган сали, ба та бу дасы, Вә гәҗя зуй нэгә жын лян тади җяни; Вә ба тади минзы дэ нэще лян та йидарниди, зущён ги Вә ган хўлонди гўнахар йиён, бэвон Молох хўдади жынмуди минзы да Вәди минжын литу чүдёни+.

6Сый дан зэ җё луәхарди жын хуэйҗәсы суангуажын гынчян чи, вын са, җыгә зущён ги Вә ганли хўлон гўнахарди йиён; нэхур Вә зуй нэгә жынни, ба тади минзы да Вәди минжын литу чүдёни+. 7Зу җымуҗя ниму ё чынха җянчўлэди, гуйҗун жынмуни, йинцысы Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў+. 8Ниму ё зунхў Вәди фалүни, җочў таму ганни, йинцысы Вә, Җў, ба ниму җянчўлэ, җё ниму чынха гуйҗун жынмуни.

9Сый ба гәҗяди дада-мама җули, ги та яндин ё дин сызуйни; тади зуй зэ ташонни+.

10Сый дан лян та ляншуди щифузы йидарни фили җёли, ги та лян нэгә хўлонди нүжын ё дин сызуйни+. 11Сый дан лян та дадади данлин щифузы йидарни фили җёли, ги гәҗяди дада да лянли, нэхур ги таму лёнгәр ё дин сызуйни; тамуди зуй зэ тамушонни+. 12Сый дан лян эрзыди щифур йидарни фили җёли, ги таму лёнгәр ё дин сызуйни; таму ганхади сычинсы кәву-сынзади, тамуди зуй зэ тамушонни+. 13Нагә нанжын дан лян данлин нанжын йидарни фили җёли, ги таму лёнгәр ё дин сызуйни; таму ганхади сычинсы кәву-сынзади, тамуди зуй зэ тамушонни+. 14Сый дан чүлигә щифур, йиху ба вэмунён е чүшонли, ба таму сангәр на хуә ё шосыни – җысы гўнахар. Ниму литу сый ду бу нын ган җымуҗяди сычин+. 15Сый дан лян сынлин йидарни фили җёли, ба жын лян сынлин ё дасыни+. 16Нагә нүжын зэ сынлин гынчян чи, дан лян сынлин йидарни фили җёли, ба нүжын лян сынлин ё дасыни; тамуди зуй зэ тамушонни. 17Сый дан ба та гәҗяди зымый (булүн тасы данлин мамади хуэйҗәсы данлин дадади нүр) чүшонли, җё таму лёнгәр зэ даҗяди мянчян щюшы, йиху ба таму да тамуди минжын литу ё ганчўчини. Нэгә жын лян та гәҗяди зымый йидарни фили җёди йимяр, тади зуй зэ ташонни+. 18Нүжын хэ нүжынбинди сыхур нагә нанжын дан лян та йидарни фили җёли, ба нүжын шынзы литу тончўлэди ще канҗянли, ба таму лёнгә жынди минзы яндин да тамуди минжын литу чүдёни+. 19Сый дан лян гәҗяди гўгў хуэйҗәсы нённён йидарни фили җёли, та ги гәҗяди чинчин ганли гўнахарли; тамуди зуй зэ тамушонни+. 20Сый дан лян гәҗяди дама хуэйҗәсы шыншын йидарни фили җёли, та ги гәҗяди абый хуэйҗәсы баба дали лянли. Җы лёнгә жынди гўнахар зэ тамушонни, таму вонху йүнзун бу дый эрнү+. 21Сый дан ба гәҗяди созы хуэйҗәсы щүнди щифур чүшонли, та ганли буганҗин сычинли: та ги гәҗяди дищүнму дали лянли. Таму лёнгәр вонхў йүнзун бу дый эрнү+.

22Ниму ё зунхў Вә гихади йиче фалү лян фынфуни, җочў таму ганни, зу җымуҗя Вә ба ниму линдо Ханаан дифоннини, сый ду ба ниму да нэтар ганбучўчи. 23Ниму бу нын җочў зочян нэтар җўхади жынмуди куйчын ган сыюр (ба җыще жын Вә да нимуди мянчян ганчўчини), йинцысы Вә ба таму ганди ха сычин хындихын. 24Вә зочян зу ги ниму щүхали: Вә ба җыгә тон нюнэзы лян фынмиди фуҗү дифон ги ниму гигини, җё чынха нимудини. Вәсы ниму бэвонди Анлахў Торля; Вә ба ниму лян данлин минзўди жынму фынкэли+. 25Йинви җыгә ниму яндин ба ганҗин лян буганҗин чёр зэмусы сынлин ё фынщёкэни, бу нын чы буганҗин чёр дэ сынлин. Вә кәҗя ги ниму фәли, до нимушон тамусы буганҗинди+. 26Ниму ё чынха җянчўлэди, гуйҗун жынмуни, йинцысы Вә, Җўсы, гуйҗунди. Вә ба ниму лян данлин минзўди жынму фынкэли, җё ниму чынха Вәди минжынни+.

27Ниму литу нагә нанжын хуэйҗәсы нүжын дан җё луәхар хуэйҗәсы суан гуа, ги нэгә жын яндин ё дин сызуйни. Жынму на шыту ба та ё дасыни; тади зуй зэ ташонни+.

21

Исраилди да ахун дэ данлин ахун ё зунхў са фалүни?

211-3Җў ги Муса фәди:

– Ни ги Харунэди эрзыму, Исраилди ахунму фә:

Исраилди ахун чўгуә сун гәҗя дада-мамади, эрнүди, дищүнмуди хуэйҗәсы мә чўҗяди зымыйму зэмусы данлин буйүан чинчинмуди мэти, ба данлин жынди мэти бу нын сун. Та ё щёщинни, бә җё ба гәҗя зўчын буганҗиндили. 4Та е бу нын сун та щифузыди чинчинмуди мэти, бә җё ба гәҗя зўчын буганҗиндили.

5Исраилди ахун бу нын ба ту тигуон; бу нын җё хўзы бянбяр; ба вонжын кўди сыхур, бу нын гә гәҗяди шынзы+. 6Та зэ Вә мянчян ё чынха җянчўлэди, гуйҗун жынни, бу нын сон Вә, йинцысы та ги Вә, Анлахў Торля, җү заён гўрбанидини+. 7Исраилди ахун бу нын ба хўлонди нүжын, лян нанжын йидарни фиха җёди хуэйҗәсы лингандёди нүжын чү, йинцысы та зэ Вә, Анлахў Торляди мянчянсы җянчўлэди, гуйҗун жын. 8Минжын яндин ба Исраилди ахун, зущён Вә җянчўлэди, гуйҗун жын йиён, ё тэнэни, йинцысы та ги Вә, Анлахў Торля, җү гўрбанидини. Вәсы гуйҗунди; Вә ба Вәди минжын җянчўлэ, җё таму е чынха гуйҗундини+. 9Исраил ахунди нүр дан ганли хўлонди гўнахарли, та ги гәҗяди дада дали лянли; ба та яндин на хуә ё шосыни+.

10Ба Исраилди да ахунди ту на гуйҗун щён-ю мәхали, та ба чуан Исраилди ахун гуйҗун йишонди чүанли җешухали, йиху дан ю пәфанди сычин, та бу нын питу-санфади, кулян батуди ба йишон чәлан ла кўшын+. 11-12Та бу нын да Гуйҗун вәршон зудё, вон ю мэтиди җяни чи; та гәҗяди дада-мама вучонли еба, та е бу нын чи; та ё щёщинни, ба гәҗя зэмусы Вәди Гуйҗун вәр бә зўчын буганҗиндили, йинцысы Вә, Җў, кәҗя ба та ги Вә гәҗя җянчўлэли++. 13-14Исраилди да ахун бу нын ба гуафу, лингандёди нүжын, лян нанжын йидарни фиха җёди хуэйҗәсы хўлонди нүжын чү; та яндин ба тади минжын литуди мә чўҗяди нүр ё чүшонни. 15Та бу нын җё тади эрнү чынха буганҗинди. Вәсы Җў, Вә кәҗя ба та җянчўлэ, җё та донли да ахунли.

16Җў ги Муса хан фәди:

– 17Ни ги Харунэ фә:

Ниди хубый литу сыйди шынзы дан ю са дуанбянни, та бу нын ги Вә җү мянди гўрбани. Җысы йинавар ё зунхўди фалү. 18-20Сыйди шынзы дан ю са дуанбянни – билүн тасы хазы, чүәзы, баннянхан, тади шу хуэйҗәсы җүәсы җәхуэди, тасы быйгуәзы, ёнжын, тади нянҗин ю са дуанбянни, та хэ пизыди са бин хуэйҗәсы нанжынди бин, – җымуҗяди жын бу нын ги Вә җү гўрбани+. 21Харунэ ахунди хубый литу сыйди шынзы ю дуанбянни, та е бу нын ги Вә җү гўрбани. 22Җымуҗяди жын нын чы ги Вә җүгиди гўрбани – ба гуйҗун хуэйҗәсы дин гуйҗун гўрбани ду нын чы. 23Кәсы тади шынзы ю дуанбянди йимяр, та бу нын до Дин гуйҗун вәрди мынлянзы гынчян, е бу нын до шо гўрбаниди җуәзы гынчян, бә җё та ба Вәди Гуйҗун вәршонди гуйҗун дунщи зўчын буганҗиндили. Вә, Җў, ба җыще дунщи җянчўлэ, җё чынха гуйҗундини.

24Муса зу ба җыще хуа ги Харунэ, тади эрзыму дэ Исраилди йиче жын фәли.

22

22^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ги Харунэ лян тади эрзыму фә:

Ниму ба исраилжынму ги Вә, Җў, дуангиди гуйҗун лищин ё тэнэни. Ниму бә дэцэ Вәди гуйҗун минзыли. Вәсы Җў. 3Нимуди хубый литу нагә жын чынха буганҗинди сыхур дан доли исраилжынму ги Вә дуангиди гуйҗун лищин гынчянли, та йүнзун бу нын зэ Вәди шо гўрбаниди җуәзы гынчян ги Вә җү гўрбани. Нимуди хубый йинавар ё зунхў җыгә фынфуни. Вәсы Җў+.

4-6Харунэди хубый литу нагә жын дан хэли мафынбин хуэйҗәсы тади шыншон тончўлэ сали, та җисы ганҗинли, йиху цэ нын чы гуйҗун гўрбаниди жу. Нагә дунщи дан чечў мэти чынха буганҗинди, Исраилди ахун дан ба җыгә дунщи хуэйҗәсы са данлин буганҗин есын зэмусы жын дулихар, та е чынха буганҗиндини. Нагә Исраил ахунди зыр дан тонли, йичыр до нэйитян хушон та е чынха буганҗиндини. Та яндин ё щи абдэзыни, йиху цэ нын чы гуйҗун гўрбаниди жу+. 7Хили та цэ чынха ганҗиндини, зу нын чы ги та фынгиди гуйҗун гўрбани; нэсы тади чыди. 8Ба сыдёди хуэйҗәсы җё есын нёсыди сынлин жу та бу нын чы. Вәсы Җў+.

9Йиче Исраилди ахун ба Вә гихади җыще фынфу йиман ё зунхўни. Дан бусы җымуҗяди, таму зу юха гўнахарни, яндин вучонни, йинцысы таму ба Вәди гуйҗун фынфу мә зунхў. Вә, Җў, ба таму җянчўлэ, җё чынха гуйҗундини.

10Гуон Исраил ахун җяниди жын нын чы гуйҗун гўрбаниди жу; данлин жын бу нын чы, булүнсы зэ Исраил ахун җяни җўди жын хуэйҗәсы гўха зўхуәди жын ду бу нын чы+. 11Исраил ахунди нў, булүнсы на чян мэхади хуэйҗәсы зэ тади җяни сын-ёнхади, ду нын чы ги Исраилди ахун фынгиди гўрбаниди жу+. 12Дансы ба Исраил ахунди нүр ги данлин нанжын чўҗя (нэгә нанжын дан бусы Исраилди ахун), та е бу нын чы гуйҗун гўрбаниди жу. 13Кәсы Исраил ахунди нүр дан чынха гуафу хуэйҗәсы лингандёди, е мәю ваму, та дан йүанхуэй до дадади җяни, нэхур та нын чы дадади чыди. Гуон Исраил ахунди җяниди жын нын чы гўрбаниди жу.

14Данлин жын дан мәфончў чыли гуйҗун гўрбаниди жули, та ба җыгә гуйҗун гўрбани ги Исраилди ахун ё пыйшонни, хан ба җыгә гўрбаниди җячян 1/5 йилэзы е пыйшонни+. 15-16Исраилди ахунму бу нын җё данлин жын чы гуйҗун гўрбаниди жу, бә җё җыгә гўрбани чынха буганҗиндили, е бә җё нэгә жын фан цуә, шу зуй. Вә, Җў, ба гўрбани җянчўлэ, җё та чынха гуйҗундини.

Ба замуҗяди сынлин нын җүчын гўрбани?

17Җў ги Муса фәди:

– 18-19Ни ги Харунэ, тади эрзыму лян Исраилди йиче жын фә:

Нагә исраилжын хуэйҗәсы зэ исраилжынму җунҗянни җўди нагә вэгуйжын дан ги Хўда гилигә вардэ хуэйҗәсы гәҗя щён ги Җў җү шоди гўрбани, нэхур та ба мәю дуанбянди сынлин ё җүгини. Та дан ба мәю дуанбянди поню, гун-ён хуэйҗәсы гунҗүлү җүшонли, Җў зу ба тади гўрбани җешуни. 20Кәсы та дан ба ю дуанбянди сынлин җүчын гўрбани, Җў ба җыгә гўрбани бу җешу+. 21Сый дан ги Хўда гилигә вардэ хуэйҗәсы гәҗя щён ги Җў җү пиннан гўрбани, та ба мәю дуанбянди сынлин ё җүгини, нэхур Җў цэ ба тади гўрбани җешуни. 22Нагә сынлинди шынзы дан ю са дуанбянли – билүн тади нянҗинсы хади, тади туй хуэйҗәсы җүәсы җәхуэди, тади пизышон ю шон, гәда хуэйҗәсы щүан – ба җымуҗяди сынлин ду бу нын гәдо Җўди шо гўрбаниди җуәзышон ги Җў җү гўрбани. 23Нагә понювазыди хуэйҗәсы ёнгозыди туй дэ җүә дан чондихын хуэйҗәсы дуандихын, ниму гәҗя дан ба җымуҗяди сынлин ги Җў җүчын гўрбани, Җў ба җыгә гўрбани җешуни. Кәсы ниму дан ги Хўда гилигә вардэ, щён ба җымуҗяди сынлин җүгини, нэхур Җў ба җыгә гўрбани бу җешу. 24Нагә сынлинди дан[*] дансы нясуйди, дасуйди, бадёди хуэйҗәсы кандёди, ниму ба җымуҗяди сынлин бу нын ги Җў җүчын гўрбани. Зэ ниму җўди дифоншон бу нын йү җымуҗяди сычин. 25Ниму бу нын ба вэгуйжын гигиди сынлин ги Хўда җүчын гўрбани. Ба җымуҗяди сынлин суандисы ю дуанбянди, Җў ба җыгә гўрбани бу җешу.

26Җў ги Муса фәди:

– 27Ба понювазы, ёнгозы хуэйҗәсы җүлүгозы җён дан щяхали, хан мә гуә чи тянни, ба та лян тади вуню, му-ён хуэйҗәсы муҗүлү бу нын фынкэ. Гуәли чи тян, ба та кәҗя нын ги Җў җүчын гўрбани+. 28Кәсы ба вуню лян тади понювазы, му-ён лян тади ёнгозы, муҗүлү лян җүлүгозы бу нын йитян литу ба таму зэдё, җүчын гўрбани+. 29Ниму дан ги Җў доще, ги Та җү пиннан гўрбани, зу ё җочў фынфу ба гўрбани җүгини, нэхур Җў ба җыгә гўрбани цэ нын җешуха+. 30Ба пиннан гўрбаниди жу ниму ё җү гўрбаниди нэйитян чыванни, бә шындо ди эр тянди ганзоли+.

31Ниму ё зунхў Вәди фынфуни, җочў таму ду ганни. Вәсы Җў. 32Ниму бә дэцэ Вәди гуйҗун минзы. Җё исраилжынму җыдоха: Вә, Җўсы, гуйҗунди, ба ниму е җянчўлэ, җё чынха гуйҗун жынмуни. 33Зочян Вә ба ниму да Египет линчўлэ, щён ги ниму дон Хўдани. Вәсы Җў+.

23

Исраилжынмуди җёмын җечи

23^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ги исраилжынму ба гуә җёмын җечиди сычин фәги:

Гуә җечиди сыхур, ниму ё шудо йидарни бэвон Җўни. 3Лю тян ниму нын ган сычин, кәсы ди читянсы шанбэ, җы йитян ниму ду ё хуанхани, са хуә ду бу нын ган. Җы йитян ниму ё шудо йидарни бэвон Җўни. Ниму зэ натар җў еба, ба шанбэ җы йитян ё ги Җў җүгини+. 4Ба җыще җёмын җечи, таму ё зэ динхади жызышон гуәни:

Исраилжынмуди Пасха җечи дэ Мәю җёмянди мәмә җечи

(Фур 28:16-25)

5Няннян җынйүә[*] шы сы нэйитянди хушон ниму ё гуә Җўди Пасха җечини+. 6Җынйүә шы вусы Мәю җёмянди мәмә җечи; чи тян литу ниму ду ё чы мәю җёмянди мәмәни. 7Җыгә җечиди ту йитян ниму ё шудо йидарни бэвон Хўдани. Са хуә ду бу нын ган. 8Җынҗыр чи тян ниму ё ги Җў җү гўрбанини. Ди чи тян ниму ё шудо йидарни бэвон Җўни. Са хуә ду бу нын ган+.

9-10Ниму до Җў ги ниму щүхади нэгә дифоншон йиху, няннян шу мыйзыди сыхур, ниму ба ту йикунзы мыйзы ё надо Исраилди ахун гынчянни+. 11Шанбэ гуәлиди йиху, ди эр тян Исраилди ахун ба җы йикунзы мыйзы ги Җў ё дуанчын гуйҗун лищинни, чинди җё Җў ба та җешуни. 12Ба йикунзы мыйзы җүгиди нэйитян, ниму ба йигә мәю дуанбянди ёнгозы ё җүчын шоди гўрбанини. 13Нэгә сыхур хан ё ба лёнгә кило лян чин-ю хуәхади мян җүчын мянди гўрбанини; ги шо гўрбани җуәзыди сыхани е ё са йигә литр путоҗюни. Җыгә гўрбаниди щён видо җё Җў разыни. 14Ниму ги Җў ба җыще гўрбани җүги, нэхур цэ нын чы на щин шучын мыйзы зўхади мәмә, хан нын чы сынди хуэйҗәсы коганди лёншы. Нимуди хубый зэ натар җў еба, ду ё йинавар зунхў җыгә фынфуни.

Гә мыйзыди җечи

(Фур 28:26-31)

15Шанбэ гуәлиди ди эр тян дашон (җы зусы ниму ги Җў ба ту йикунзы мыйзы җүгиди нэйитян), ниму ё суан сышы җю тянни+. 16Доли ди вушы тян (җы зусы ди чигә шанбэ гуәлиди ди эр тян), ниму ба щин шучын мыйзы ги Җў ё җүчын мянди гўрбанини. 17Мый йигә җящя ё ба лёнгә мәмә нашон, ги Җў дуанчын гуйҗун лищинни. Ба мый йигә мәмә ё на лёнгә кило хо мян лян җёмян хуәха зўшонни, ба җы лёнгә мәмә, зущён щин шучын гўрбани йиён, ги Җў җүги. 18Чўгуә мәмә ниму хан ба чигә йисуйди, мәю дуанбянди ёнгозы, йигә понювазы, лёнгә гун-ён ё җүшонни. Ба җыще сынлин, мәмә дэ путоҗю йидарни ги Җў җүчын гўрбанини. Җыгә гўрбаниди щён видо җё Җў разыни. 19Ниму хан ба йигә гунҗүлү ё җүчын вон быйни щи гўнахарди гўрбанини зэмусы ба лёнгә йисуйди гун-ён җүчын пиннан гўрбанини. 20Исраилди ахун ё ба мәмә лян лёнгә гун-ён ги Җў дуанчын гуйҗун лищинни (җысы ги Исраилди ахунму фынгиди йилэзы). Җысы гуйҗун гўрбани. 21Нэйитян ниму са хуә ду бу нын ган, ё шудо йидарни бэвон Җўни. Нимуди хубый зэ нани җў еба, йинавар ё зунхў җыгә фалүни.

22Ниму зэ тандони гә мыйзыди сыхур, ба тандо бонгәрни җонди мыйзы бә гә, вон хуту е бә җуангуәчи, ба дехалэди мыйсуйзы бә шы. Ниму ба җыще мыйсуйзы ги чүнжын лян лищёнжын ё шынхани. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў+.

Чуй лабади җечи

(Фур 29:1-6)

23-24Ниму няннян чийүә чў йи ё гуә йигә щехуанди җечини. Даҗя ба чуй лабади шынчи тинҗян, ду ё шудо йидарни бэвон Җўни+. 25Нэхур са хуә ду бу нын ган; ги Җў ё җү гўрбанини.

Вон быйни щи гўнахарди йитян

(Фур 29:7-11)

26-27Няннян чийүә чў шы – җысы вон быйни щи гўнахарди жызы. Нэйитян ниму ё фынзэни, шудо йидарни ги Җў җү гўрбанини+. 28Нэйитян ниму са хуә бу нын ган, йинцысы нэйитян ба нимуди гўнахар зэ ниму бэвонди Анлахў Торля мянчян вон быйни щидёни. 29Нэйитян сый дан чы са чыди, ба тади минзы яндин да Хўдади минжын литу чүдёни. 30Нэйитян сый дан ган са сычин, Җў яндин ба нэгә жын да Тади минжын литу щёмедёни. 31Нимуди хубый зэ нани җў еба, йинавар ё зунхў җыгә фынфуни. 32Да чийүә чў җюди хушон до чў шыди хушон ниму ё хуанхани зэмусы фынзэни.

Вәпынзыди җечи

(Фур 29:12-40)

33Җў ги Муса хан фәди:

– 34Ни ги исраилжынму фә:

Чийүә шы вусы Вәпынзы җечи, ниму ба җыгә җечи ё гуә чи тянни+. 35Вәпынзы җечиди туйитян ниму ё шудо йидарни бэвон Җўни; са хуә бу нын ган. 36Чи тян ниму ё ги Җў җү гўрбанини. Доли ди ба тян, ниму йүанхуэй ё шудо йидарни бэвон Җўни, ги Та җү шоди гўрбанини. Җы йитянсы бэвон Җўди жызы, ниму са хуә бу нын ган.

37(Туни тифәхади жызысы җёмынди җечи. Нэхур ниму ё шудо йидарни бэвон Җўни, мый йитян җочў фалү ги Та җү шоди гўрбани, мян, путоҗю зэмусы данлин гўрбанини. 38Чўгуә шанбэ ниму хан ё гуә җыще җечини. Чўгуә сўчонди гўрбани, вардэди гўрбани лян гәҗя щён җүгиди гўрбани, ниму хан ё ги Җў ба туни тифәхади гўрбани җүшонни).

39Ниму ба шучын шулиди йиху, да чийүә шы ву дашон чи тян ви Җў ё гуә Вәпынзыди җечини. Җечиди туйитян зэмусы ди ба тян ё хуанхани+. 40Туйитян ниму ё ба фушонди дин ходи готян, зунфуди, люфуди зэмусы данлин ю хошо еезы фуди җыҗызы нашон, зэ ниму бэвонди Җў мянчян гощинни. 41Җынҗыр чи тян ниму ё ви Җў гого-щинщинди гуә җыгә җечини. Нимуди хубый йинавар ё зунхў җыгә фынфуни. 42Җечишон йиче исраилжын ё зэ вәпынзы литу җў чи тянни, 43җё нимуди хубый ду җыдоха: Җў ба исраилжынму да Египет линчўлэди йиху, нэхур җё таму җўдо вәпынзынили. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў.

44Зу җымуҗя Муса ги исраилжынму фәли Җў динхади гәён җёмын җечили.

24

Дян юдынзанди фынфу

(Җефон 27:20-21)

24^1Җў ги Муса фәди:

– 2Ни ги исраилжынму гигә фынфу, җё таму ба олива няхади дин ходи чин-ю ги ни налэ, додё гуйҗун җонфон литу занди юдынзанни, җё та йинавар са гуон+. 3Харунэ лян тади хубый ё зэ гуйҗунди җонфонни ба хәтун щёнзы мянчянди мынлянзы вэту занди юдынзан дянҗуәни. Җыгә юдынзан зэ Җў мянчян ё да хушон йичыр до ганзо җуәни. Нимуди хубый яндин йинавар ё зунхў җыгә фынфуни. 4Харунэ ё ба җыгә җыншы җинзыди юдынзан дянҗуәни, җё та зэ Җўди мянчян йинавар са гуонни.

Ги Җў җүгиди гуйҗун мәмә

5Ни ба шы эргә кило хо мян ё нашон, зўчын шы эргә мәмә ба таму луәшон. 6Йиху ба җыще мәмә гәдо Җў мянчянди җыншы җинзыди җуәзышонни; ба мәмә фынчын лён хонхонзы, ги мый йи хонхонзы гә люгә мәмә+. 7Ни хан ба җыншы шоди щён ё гәдо мый йи хонхонзыди мәмәшонни, зущён йигә җихо йиён. Җысы ги Җў шоди йилэзы. 8Мый йигә шанбэ Харунэ ё йинавар ба җыще мәмә гәдо Җў мянчянни. Исраилжынму йинавар ё зунхў җыгә фынфуни; җысы Хўда лян таму динха хәтунди җихо. 9Йиху ба җыще мәмә ё ги Харунэ дэ тади эрзыму гигини. Таму ё зэ Гуйҗун вәршон чы җыще мәмәни, йинцы җысы гуйҗунди йилэзы, ба тасы ги Җў җүгиди гўрбани литу җянчўлэли. Җысы ги таму щүхади йинаварди йилэзы.

Дэцэ Хўдади гўнахар

10-11Ю йигә жынлэ, тади дадасы египетжын, тади мамасы Исраилди нүжын. Йихуэй җыгә жын зэ йинпанни лян йигә исраилжын мали җонли. Ма җонди сыхур, та дэцэ Хўдади минзыли, йинви җыгә жынму ба та линдо Мусади мянчян, 12ядо банфонзыли, дынди җисы җё Җў ги таму фәни, замуҗя ё зуй җыгә жынни+. 13Җў ги Муса фәди:

– 14Ни ба җыгә жын линдо йинпанди вэту. Сый тинҗянли җыгә жын замуҗя дэцэ Вә, Җўли, таму ба шу ё гәдо тади тушон, йиху җё йиче жын на шыту ба та дасыни+. 15Йиху ни ги исраилжынму фә: сый дэцэ Хўдали, нэгә жын яндин ви тади гўнахар шу зуйни+. 16Сый дэцэ Җўли, ги нэгә жын яндин ё дин сызуйни. Йиче жын ё на шыту ба та дасыни. Булүнсы исраилжын хуэйҗәсы исраилжынму донҗунни җўди вэгуйжын дан дэцэ Җўли, ги нэгә жын яндин ё дин сызуйни.

17Сый дан ба жынди мин хэли, ги та яндин ё дин сызуйни+. 18Сый дан ба данлин жынди сынлин дасыли, та яндин ё пый чянни, ви йигә сынлин хуан йигә сынлинни+. 19Сый дан ба данлин жын шонли, ги та е ё җымуҗя ганни:+
20ви гўдў хуан гўдў, ви нянҗин хуан нянҗин, ви я хуан я. Замуҗя та ба данлин жын шонли, ба та е зу нэмуҗя ё шонни. 21Сый ба данлин жынди сынлин дасыли, та яндин ё пый чянни. Кәсы сый ба жынди мин хэли, ги та яндин ё дин сызуйни. 22Ниму ги исраилжын хуэйҗәсы лян зэ ниму җунҗянни җўди вэгуйжын ду ё дин йимур-йиёнди зуйни. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў+.

23Муса ги исраилжынму ба җыще хуа фәван, таму зу ба нэгә жын линдо йинпан вэту, на шыту ба та дасыли. Зу җымуҗя исраилжынму җочў Җў ги Муса гихади фынфу ганли.

25

Ди чи нян

(Чунфә фалү 15:1-11)

25^1•Җў зэ Синай саншон ги Муса фәди:

– 2Ни ги исраилжынму фә:

Ниму җинли Җў ги ниму щён гиди нэгә дифонди йиху, хуэйхуэй җуандо ди чи нян, ниму бу нын ли ди, йинцысы ниму дан җымуҗя ган, нэ зу тэнэ Җўдини. 3Лю нян литу ниму нын ли ди, са җунзы, җё путотёзы зэмусы шу тамуди готян+. 4Кәсы доли ди чи нян, ниму җё ди хуанха. Ба җы йинян ё ги Җў гигини. Нэхур ниму бу нын ли ди, са җунзы, җё путотёзы. 5Нимуди дини гәҗя дан җончўлэ сали, ниму ба җыгә е бу нын гә; мә җёдёди путотёзышон гәҗя дан җели сали, ниму е бу нын шу. Җы йинян ди ё хуанхани. 6-7Җы йинян ди хуанхали еба, кәсы ниму ба дишон гәҗя җончўлэди готян нын чыни. Нэхур ниму, нимуди нў, гўха зўхуәди жын, ниму җунҗянни җўди вэгуйжын, сынлин зэмусы тандониди есын ду ю чыдини. Дишон гәҗя җончўлэ сали, ниму ду нын чы.

Юбилей нян

8Ниму чибянҗя ё суан чи нянни, йиман сышы җю нян. 9Нэйинянди чийүә чў шы (җы зусы вон быйни щи гўнахарди жызы), ниму ба жынму ё дафадо ниму гуйҗяди мангәчўр, җё таму чуй лаба+. 10Җымуҗя ниму зу ба ди вушы нян фынщёчўлэ, нэхур ги җыгә дифоншон җўди мәю зыюди жынму ё ги зыюни; җысы юбилей нян. Сый зочян ба данлин жынди цэбый хуэйҗәсы ди мэшонли, нэйинян та ё ба җы йиче ги зочянди җўжын хуэйҗәсы тади эрнүму хуангини. Ба сый зочян мэчўчи, җё донли нўли, ба та ё фонкэни, җё хуэй гәҗяди җячи. 11Ди вушы нянсы нимуди юбилей нян. Ниму бу нын са җунзы, бу нын шу гәҗя җончўлэди готян; да мә җёдёди путотёзышон е бу нын шу путо. 12Нэйинянсы юбилей нян, до нимушон җысы Хўда җянчўлэди гуйҗун нян. Нэхур ниму ба тандони гәҗя җончўлэди готян цэ нын чы.

13Сый зочян ба данлин жынди цэбый хуэйҗәсы ди мэшонли, зэ юбилей няншон та ба җы йиче ги зочянди җўжын ё хуангини. 14Йинви җыгә ниму ги ляншу мэ ди хуэйҗәсы да ниму ляншуди шуни дан мэ ди, ниму ё гундо ган сычинни, бу нын хун жынму. 15Юбилей нян долэди зычян, нагә ди хан нын ги дуәшо шучын, ба җыгә диди җячян җочў җыще нянди фур ё суанчўлэни+. 16Няндэ йүә дуә, җячян йүә го, няндэ йүә шо, җячян йүә ди, йинцысы жынму ба шучын фур мэчўдини. 17Ниму бә хун нимуди ляншу, ниму ё пащён Хўдани, йинцысы Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў.

Ди чи нянди данлин вынти

18Ниму ё зунхў Җў ги ниму гихади фалү лян фынфуни, җочў таму ганни, зу җымуҗя ниму зэ җыгә дифоншон нын пиннан-вусыди гуә жызы. 19Ди ги шучынни, нимуди дўзы чыбони зэмусы пиннан-вусыди гуә жызыни.

20Ниму литу хаба сый щён вын: «Ди чи нян вәму дан бу са җунзы, бу ли ди, бу шу шучын, нэхур җё вәму чы сани?» 21Җў ги ниму ги Тади бэрэкэтини, ди лю няншон җё ди җончўлэ сан нян нын чыгуди лёншыни+. 22Суйжан ди ба нян ниму ли ди, са җунзы еба, кәсы йичыр до ди җю нян шу шучынди сыхур, ниму хан нын чы ди лю нян шухади лёншыни.

Ба ди замуҗя нын мэхуэйлэ

23Ниму бу нын ба ди ванчүан мэдё, йинцы Хўдасы диди Җонгуйди; зэ Тади мянчян ниму зущён лищёнжын дэ кижын йиён.

24Ниму ё жынчынни: ди мэчўчилиди йиху, тади зочянди җўжын ю мэхуэйлэ гәҗяди диди чүанлини. 25Сый дан чүнли, ба гәҗяди ди мэдёли, нэхур тади буйүанди чинчин ба җыгә ди ё мэхуэйлэни+. 26Сый дан мәю чинчинди йимяр ба ди мэбухуэйлэ, кәсы гуәлиди жызы та чынха ючянханли, мэхуэйлэ диди чян гуни, 27нэхур та ё суанйихарни: да мэдё диди сыхур до зэ йигә юбилей няншон хан шын дуәшо нянли, та зу ё ги мэли диди жын хуан нэмущезы чянни. Җымуҗя та цэ ба тади зочянди ди нын мэхуэйлэни. 28Тади чян дан бу гу, бу нын ба тади зочянди ди мэхуэйлэ, нэхур ди йичыр до юбилей няншон шындо мэли жынди шунини. Җисы юбилей нян до, ба ди ё ги зочянди җўжын хуангини+.

29Сый ба чынпу литуди фонзы мэдёли, йинян литу та ю мэхуэйлэ зыҗи фонзыди чүанлини. 30Та дан йинян литу ба гәҗяди фонзы мә мэхуэйлэ, та зу ба тади чүанли дюдёли, тади фонзы йибыйзы зу шындо мэли жынди лян та эрнүди шунини. Зэ юбилей няншон ба җыгә фонзы е бу нын ги зочянди җўжын хуанги. 31Кәсы чынпу вэтуди фонзы зущён ди йиён: зочянди җўжын ю мэхуэйлэ тади чүанлини; юбилей нян до, ба җыгә фонзы ё ги зочянди җўжын хуангини.

32Левитжынму ба левитжынмуди чынпу литуди фонзы са сыхур ду нын мэхуэйлэ+. 33Нагә левитжын ба левитжынмуди чынпу литуди фонзы дан мэдёли, мә мэхуэйлэ, җисы юбилей нян до, ба җыгә фонзы ё ги та хуангини, йинцысы зэ левитжынмуди чынпуни левитжынмуди фонзысы зэ исраилжынму җунҗянниди йибыйзыди цэбый. 34Ба левитжынмуди чынпу җувиди ди йүнзун бу нын мэдё; җысы таму йибыйзыди цэбый.

Замуҗя ги чүнжын җе чянни

35Нагә исраилжын дан чүнли, шули нанли, ни яндин ё ги та бонмонни, зущён ги лищёнжын зэмусы кижын бонмонди йиён, җё та хан нын җўдо ни гынчянни. 36-37Ни ги ниди дищүн исраилжын җе чянди сыхур, бу нын зэ та гынчян ё личян. Ни ги та мэ лёншыди сыхур, бә вонщён зэ та гынчян дуәйү зын чян. Ни ё пащён Хўдани, җё та хан ги ни дон линҗүни+. 38Җы йиче фынфу дусы ниму бэвонди Анлахў Торля гихади. Та зочян ба ниму да Египет линчўлэ, щён ба Ханаан дифон ги ниму гигини зэмусы дон нимуди Хўдани.

Замуҗя ба нў нын мэхуэйлэ

39Нагә исраилжын дан чүнли, ба гәҗя, зущён нў йиён, ги ни мэгили, нэхур ни бу нын җё та ган нўди хуә+. 40Ни җё та, зущён гўха зўхуәди жын йиён, җўдо ни гынчян, йичыр до юбилей нян фусы ни+. 41Җисы юбилей нян доли, җё та лян тади эрнү да ни гынчян зудё, хуэй гәҗяди җячи, до та зўзў-быйбый җўди дифоншончи. 42Исраилжынму дусы Хўдади нўму. Хўда да Египет ба таму линчўлэли; ба таму бу нын йүанхуэй, зущён нў йиён, мэдё. 43Ни бу нын япый таму; ни ё пащён ниди Хўдани. 44Ни дан ё наннў хуэйҗәсы нүнў, зу нын да линҗүди гуйҗяни мэшонни. 45Ниму ба зэ ниму җунҗянни җўди нэще данлин минзўди жынмуди эрнү зэмусы ниму дифоншон сын-ёнхади тамуди чинчин е нын мэшонни. Җыще жын нын дон нимуди цэбый. 46Ниму нын ба таму ги нимуди эрзыму йилюха, җё таму йибыйзы фусы нимуди эрнү. Кәсы ниму ба нимуди дищүнму исраилжынму бу нын япый.

47Зэ ниму җунҗянни җўди вэгуйжын дан чынха ючянхан, кәсы нимуди дищүн исраилжын дан чүнли, ба гәҗя ги вэгуйжын хуэйҗәсы ги тади җящя мэчўчили, 48-49нэхур, ба та мэчўчилиди йиху, тади дищүнму, баба, бабади эрзы хуэйҗәсы данлин буйүанди чинчин нын ба та мэхуэйлэни. Тади чян дан гули, нэхур е нын ба гәҗя мэхуэйлэни. 50Та ё лян мэли тади җўжын ба нянди фур суанйихарни: да ба та мэчўчиди нэйинян дашон ё суандо юбилей няншонни, йиху җочў гўха зўхуәди жынди гунчян ба мэхуэйлэди чян динхани. 51-52Та ё җочў шынхади нянди фур пый мэхуэйлэди чянни. 53Та ги мэха тади җўжын ё чынха, зущён няннян гўха зўхуәди жын йиённи, тади җўжын бу нын зэ ниди мянчян япый та. 54Та дан бу нын на җымуҗяди лўфу ба гәҗя мэхуэйлэ, җисы юбилей нян до, ба та лян тади эрнү ё фонкэни+. 55Йинцы исраилжынмусы Хўдади нўму; Та ба таму да Египет линчўлэли. Вә, Анлахў Торлясы, нимуди Җў.

26

Ба Хўдади фынфу зунхўди жынму ю дуәмудади бэрэкэтини

(Чунфә фалү 7:12-24; 28:1-14)

26^1•Җў фәди:

– Ниму ги гәҗя ба данлин хўдамуди ёнзы хуэйҗәсы муту вава бә зў; бә зў кихади заён шыту хуэйҗәсы шыту җўзы, е бә бэвон таму. Вәсы ниму бэвонди Анлахў Торля!+
2Ниму ё зунхў шанбэни, тэнэ Вәди Гуйҗун вәрни. Вәсы Җў+.

3Ниму дан зунхў Вәди фалү дэ фынфу, җочў таму ган, 4нэхур йүнди сыхуршон Вә ба йү ги ниму гигини, җё ди ги ниму ги лёншыни, җё готянфу җе готянни+. 5Нэхур ниму йичыр до шу путоди сыхур будуанди шу лёншынни. Ниму йичыр до са җунзыди сыхур бутынди шу путони. Лёншы йинавар ги ниму гуни; ниму зэ гәҗяди дифоншон пиннан-вусыди гуә жызыни.

6Вә ги ниму ба пиннан зэ ниму җўди дифоншон гигини, йинви җыгә ниму пиннан-вусыди фиҗёни, сый ду бу нын хахў ниму. Вә ба дэдў есын зэ ниму җўди дифоншон щёмедёни; вонху нэтар йүнзун бу даҗон. 7Ниму ба нимуди дўшман дабэни. 8Нимуди вугә жын дабэ йибый жынни, йибый жын дабэ шычян жынни; ниму ба таму ду щёмедёни+. 9Вә җочў ниму җуангуәлэ, җё ниму сын-ён хошо вамуни, җё нимуди фур дуәхани. Вә хохор зунхў лян ниму динхади хәтунни. 10Ниму җынҗыр йинян ба нянсыди лёншы чыни; хан ба җю лёншы эрдёни, ба щин лёншы цунхани. 11Вә зэ Вәди гуйҗун җонфон литу лян ниму йидарни җўни, ба ниму йүнзун бу лёха. 12Вә зэ ниму донҗунни җўни, дон нимуди Хўдани, ниму е дон Вәди минжынни. 13Вәсы ниму бэвонди Анлахў Торля. Зочян Вә ба ниму да Египет линчўлэ, мә җё ниму зэ нэтар дон нў. Вә ба ниму бәзышон тоди җябан мадёни, җё ниму ба ту тэ гогоди зу лўни+.

Бу зунхў Хўда фынфуди жынму шу са зуйни

(Чунфә фалү 28:15-68)

14•Җў хан фәди:

– Ниму дан бу тин Вәди хуа, ба Вәди фынфу бу ган, нэхур ниму шу зуйни. 15Ниму дан зунхў Вәди фалү лян фынфу, җыгә ба Вә лян ниму динхади хәтун пәланни, 16нэхур Вә зуй нимуни. Вә җё ниму шу заён бэляни: җё ниму хэ җун бинни, фа шони, җё нимуди нянҗин хани, шынзы е мәю җинни. Нэхур ниму са җунзыни, кәсы нимуди дўшман ба ниму сахади җунзы чыдёни+. 17Вә җочў ниму фанчелэ, ба дўшман дафадо ниму гынчянни, таму ба ниму дабэни. Хын нимуди жынму гуан нимуни, хахў нимуни. Суйжан сый ду бу җуй ниму еба, кәсы ниму гәҗя подёни+.

18Ниму шули җыщер бэляди йиху дан хан бу тин Вәди хуа, нэхур Вә җё ниму ви нимуди гўнахар шу чи лэзы җунди зуйни. 19Вә ба нимуди те конзы дэ җён пичи гэдёни. Вә бу җё тян щя йү, җё нимуди тўди гандёни, зущён те йиён, нинхани. 20Ниму быйкар фи гункўни, йинцысы ди бу ги лёншы, готянфу е бу җе готян.

21Ниму дансы хан фа җён пичи, бу тин Вәди хуа, нэхур Вә җё ниму ви нимуди гўнахар шу чи лэзы җунди зуйни+. 22Вә ба дэдў есын дафадо ниму гынчянни; таму ба нимуди ваму чыдёни, ба нимуди сынлин щёмедёни, җё нимуди фур шохани, нимуди лў чынха мәжын-яндини+.

23Шули җыщер зуйди йиху ниму дан хан бу шущин, бу тин Вәди хуа, фандуй Вә, 24нэхур Вә е фандуй нимуни, җё ниму ви нимуди гўнахар шу би зочян хан чи лэзы җунди зуйни. 25Ниму дан ба замуди хәтун пәлан, Вә җё нимуди дўшман ги ниму бо чуни. Ниму дан цондё чынпуни, нэхур Вә җё ниму хэ вынбинни, ба ниму ги дўшман гигини. 26Вә ба ги ниму ги җинди лёншы да ниму гынчян надёни, җё шыгә нүжын зэ йигә хуәлу литу шо ниму чыди мәмәни. Таму җочў чинҗун ги ниму фын мәмәни; ниму чыни, кәсы чыбубо.

27Шули җыщер зуйди йиху ниму хан дан фа җён пичи, бу тин Вәди хуа, 28нэхур Вә чишонлэ, фандуй нимуни, җё ниму ви нимуди гўнахар шу би зочян хан чи лэзы җунди зуйни. 29Ниму шу нэму дади вәдўзыди йимяр, ниму чы гәҗя эрнүди жуни+. 30Вә зэ саншон ба ниму бэвон данлин хўдамуди мё цыйдёни, ба нимуди шо щёнди җуәзы даланни, ба нимуди мэти эрдё даланди муту вавашонни. Вә тэ янфанди сыхур, 31җё нимуди чынпу бянчын кунтанни; ба ниму бэвонди вәр цыйдёни; бу җешу ниму шоди гўрбани. 32Вә җё ниму җўди дифон йиман бянчын кунтанни, җан җыгә дифонди дўшман канҗян җыгә, таму ду җонхани!+
33Вә җё нимуди дўшман лян ниму даҗонни, ба ниму сандё вэгуйни. Нимуди гуйҗя бянчын кунтанни, ба нимуди чынпу дэ щёнҗуон ду цыйдёни+. 34-35Зу җымуҗя нимуди дифон хуанхани, йинцысы ниму зэ нэтар җўди сыхур мә җё та хуан. Ниму зэ душманди гуйҗя җўди сыхур, ниму гәҗяди дифон бянчын кунтанди йимяр, хуанхани+.

36Вә җё дўшманди гуйҗяни җўди ниму жынмуди щин тэ хэпани; дунтан еезыди шынчи ба таму е хаҗинни, җё таму подёни. Таму, зущён канҗян до йиён, подёни; сый ду бу җуй таму еба, таму гәҗя подё, дедони. 37Сый ду бу җуй таму еба, таму йигә пын йигәни. Нэхур ниму мәю фандуй нимуди дўшманди җинни. 38Ниму зэ вэгуй вучонни; дўшманди гуйҗя ба ниму щишонни. 39Ниму литу сый шындо дўшманди гуйҗянили, таму ви гәҗяди дэ таму зўзў-быйбыйди гўнахар, зущён хуар йиён, няндёни.

40Кәсы йиху нимуди хубый шущинни, ба гәҗяди дэ зўзў-быйбыйди гўнахар ду жынни, йинцысы таму зочян фанлян, фандуй Вәли, 41җё Вә е фандуй тамули, ба таму бандо таму дўшманди гуйҗянили. Ниму хубыйди пичи чынха мяншанни, таму ви гәҗяди гўнахар шули зуйди йиху, 42нэхур Вә ба Вә лян Ягўбэ, Исхар дэ Ибращимэ динхади хәтун җичелэни, җочў Вә зочян щүхади хуа ба тамуди дифон ги Вәди минжын хуангини. 43Кәсы щянтуни нэтар җўди жынму яндин ё да җыгә дифоншон зудёни, җё җыгә дифон чынха кунтан, зу җымуҗя җё та хуанхани. Нэтар җўди жынму мә зунхў Вәди фалү дэ фынфуди йимяр, таму яндин ё шу зуйни. 44Кәсы таму хан зэ дўшманди гуйҗяни җўди сыхур, Вә ба таму ванчүан бу лёха, йиман бу щёмедё, ба Вә лян таму динхади хәтун е зунхўни, йинцысы Вә, Анлахў Торлясы, тамуди Җў. 45Вә ви таму ба лян тамуди ата-баба динхани хәтун җичелэни. Зочян Вә ба тамуди ата-баба зэ вэгуйжынму мянчян да Египет линчўлэли, щён дон тамуди Хўдани. Вәсы Җў.

46Җў зэ Синай саншон ба җыще фалү лян фынфу ги Муса җёгили, җё та ги исраилжынму җёгини.

27

Жын дан ги Хўда гили вардэли

27^1Җў ги Муса фәди:

– 2-7Ни ги исраилжынму фә:

Дансы ба йигә жын җочў бавэди вардэ ги Җў гиги, җё та чынха Хўдади жын, ба җыгә жын нын мэхуэйлэ. Нэхур ба мэхуэйлэ җыгә жынди җячян на гуйҗунди йинчян ё суанхани:

вава (да йигә йүә до ву суй): эрвазы – вугә йинчян; нүвазы – сангә йинчян;
нянчинжын (да ву суй до эршы суй): эрвазы – эршыгә йинчян; нүвазы – шыгә йинчян;
дажын (да эршы суй до люшы суй): нанжын – вушыгә йинчян; нүжын – саншыгә йинчян;
ложын (да люшы суй дашон): нанжын – шывугә йинчян; нүжын – шыгә йинчян+.

8Гили вардэди жын дан чүндихын, бу нын җочў динхади җячян мэхуэйлэ, нэхур ба та ё линдо Исраилди ахун гынчянни, Исраилди ахун җочў нэгә жынди ги чянди нынгў ё дин данлин җячянни. 9Сый дан ги Хўда гилигә вардэ, щён ба йигә нын җүчын гўрбаниди сынлин ги Җў гиги, җымуҗяди сынлин чынха Җўдини. 10Гили вардэди жын бу нын ба хо сынлин хуанчын хади хуэйҗәсы ба ха сынлин хуанчын ходи. Сый дан ба йигә сынлин хуанчын данлинди йигә, нэхур лёнгә сынлин ду чынха Җўдини. 11Җыгә сынлин дансы буганҗинди (ба җымуҗяди сынлин бу нын ги Җў җү гўрбани), нэхур гили вардэди жын ба җыгә сынлин ё ладо Исраилди ахун гынчянни. 12Исраилди ахун ё канйихар җыгә сынлинни: тасы ходи хуэйҗәсы хади, йиху ба җыгә сынлинди җячян ё динхани; та фә дуәшо чян, зу нэмущезы чян. 13Сый дан ба тади сынлин мэхуэйлэ, та ё ги җыще чянни, хан ба җячянди 1/5 йилэзы ё гигини+.

14Сый дан ба фонзы ги Җў гиги, Исраилди ахун ё канйихарни: җыгә фонзы хома ха, йиху ё дин җыгә фонзыди җячянни; та фә дуәшо чян, зу нэмущезы чян. 15Сый дан ба тади фонзы мэхуэйлэ, та ё ги җыщезы чянни, хан ба җячянди 1/5 йилэзы ё гигини.

16Сый дан ба ги та йилюхади ди ги Җў гиги, Исраилди ахун ё суанйихарни, зэ нэгә дини нын са дуәшо җунзы; дан нын са эршыгә кило дамый җунзы, җыгә диди җячянсы шыгә йинчян. 17Сый дан зэ юбилей няншон щён ба тади ди ги Җў гиги, нэхур та ё җочў зочян динхади җячян ба йиче чян гигини+. 18Сый дан гуә юбилей нянди йиху щён ба тади ди гигини, нэхур Исраилди ахун ё суанйихарни; да нэгә сыхур до юбилей няншон хан шынха дуәшо нянли, зу җымуҗя ба җячян вон шони динни. 19Сый дан ба тади ди мэхуэйлэ, та ё җочў динхади җячян ги чянни, хан ба җячянди 1/5 йилэзы ё гигини, нэгә ди зу до тади шунини. 20Та дан ба нэгә ди мә мэхуэйлэ, кәсы ба ди ги данлин жын мэгили, ба нэгә ди йүнзун бу нын мэхуэйлэ+. 21Җисы юбилей нян до, нэгә ди ё чынха Җўди йинаварди фугуйни[*], шындо Исраил ахунди шунини+.

22Сый дан ба мэшонлэди ди ги Җў гиги, 23нэхур Исраилди ахун ё суанйихарни; да нэйитян дашон до юбилей няншон хан шынха дуәшо нянли, зу җымуҗя ба җячян вон шони динни. Нэгә жын яндин ё зу нэйитян ба нэмущезы чян гигини; чян зу чынха Җўдини. 24Җисы юбилей нян до, нэгә ди ё до зочянди җўжын хуэйҗәсы тади хубыйди шунини. 25Ба йиче җячян ё на гуйҗун йинчян суанни+.

26Сынлинди йиче тушур – булүнсы нюди хуэйҗәсы ёнди – кәҗя чынха Җўдини, йинви җыгә сый ду бу нын ба таму җочў гәҗяди вонщён йүанхуэй ги Хўда гиги+. 27Нагә тушур дансы буганҗинди сынлин, нэхур тади җўжын нын ба җыгә сынлин җочў Исраилди ахун динхади җячян мэхуэйлэни, хан ба җячянди 1/5 йилэзы ё гигини. Та дан мә мэхуэйлэ, ба җыгә сынлин нын җочў йиёнди җячян ги данлин жын мэчўчини+.

28Кәсы ба нагә жын, сынлин хуэйҗәсы ди ги Җў җёгили, җё та чынха Хўдади йинаварди фугуйни, ба та бу нын ги данлин жын мэги, е бу нын мэхуэйлэ; та йинавар чынха Җўдини. 29Ба нагә хуәвар жынму дан җёчын харам, ба та е бу нын мэхуэйлэ, ба та яндин ё щёмедёни+. 30Ди гиди лёншыди шычир дэ фу гиди готянди шычир ду ё чынха Җўдини+. 31Сый дан ба тади шычир мэхуэйлэ, нэхур та, чўгуә җыгәди җячян, хан ба җячянди 1/5 йилэзы ё гигини+.

32Шыгә сынлин литу йигә сынлин ё чынха Җўдини. Ба сынлинди фур суанчелэди сыхур, ди шыгә сынлин яндинсы Җўди. 33Җўжын бу нын кан җыгә сынлинсы ходима хуэйҗәсы хади, е бу нын ба йигә сынлин хуанчын данлинди йигә. Та дан ба йигә сынлин на данлин сынлин хуанли, лёнгә сынлин ду ё чынха Җўдини, ба таму лёнгәр бу нын мэхуэйлэ. 34Җў ба җыще фынфу зэ Синай саншон ги Муса җёгили, җё та ги исраилжынму фәгини.

* 4:7Җыгә җуәзыди сыгә гуэзышон ю сыгә гәни; җы сыгә гәди ёнзы зущён ню тушонди гә йиён.

* 8:7 «Ефод» – җысы дуан щюзыди йигә хансанзы.

* 8:8 «Урим» дэ «Туммим» – җысы лёнгә гуйҗун дунщи, Исраилди ахунму на таму вын Хўдади вонщёндини.

* 13:47-48 «Мый» – зэ яхўти йүян литу җыгә хуа лян «мафынбин» йиён.

* 16:8 «Гандо савәни» (яхўти йүян: «Ла азазел»). Җыгә хуа хан ю данлинди йисыни: «Ги азазел гигини». «Азазел» хабасы җудо савәниди йигә зонгуйди минзы.

* 18:21 «Молох хўда» – җысы Ханаан дифоншонди жынму бэвонди йигә җя-хўда.

* 19:29 Зочян хананейжынму бэвон Астарта нүхўдади сыхур, зэ бэвонди фонзыни таму лян бавэди нүжынму йидарни фиҗёдилэ. Таму сылёнди, дансы җымуҗя ган, тамуди нүхўда ги таму нын ги хо шучынни.

* 22:24 «Дан» – ю җунзыди вәр.

* 23:5 На яхўти йүян ба җынйүә җёди «Авив»; җыгә бонҗерсы замуди сыйүә.

* 27:21 «Чынха Җўди йинаварди фугуйни» – ба җыгә хуа на яхўти йүян фәдисы «ха-херем» зусы «чынха харам» (кан Хуадян).

+ 1:2 Левит 6:8-13
+ 1:9 Җефон 29:18
+ 1:13 Левит 1:9

+ 1:14 Левит 5:7, Левит 12:8, Левит 14:4, Левит 15:14, Левит 15:29, Фур 6:10

+ 1:17 Датур 15:10, Левит 1:9
+ 2:1 Левит 6:14-18, Фур 15:4-9
+ 2:2 Левит 1:9
+ 2:3 Левит 7:10, Левит 10:13
+ 2:4 Җефон 29:2
+ 2:5 Левит 6:21
+ 2:9 Левит 1:9
+ 2:11 Левит 6:17
+ 2:12 Җефон 23:19
+ 2:13 Фур 18:19,
+ 2:14 Левит 23:14
+ 2:16 Левит 2:1, Левит 1:9
+ 3:1 Левит 7:11-21, Левит 7:29-34
+ 3:5 Левит 1:9
+ 3:11 Левит 1:9, Левит 21:6, Фур 28:2,
+ 3:16 Левит 1:9, Левит 7:23

+ 3:17 Датур 9:4, Левит 7:26, Левит 17:10, Фалү 12:23-24,

+ 4:2 Левит 5:15, Фур 15:22-29

+ 4:7 Җефон 30:1-2

+ 4:11 Җефон 29:14, Левит 6:11, Левит 9:11, Левит 16:27, Фур 19:3, Фур 19:5

+ 4:13 Фур 15:24-25
+ 4:17 Фур 19:4
+ 4:27 Фур 15:27
+ 4:31 Левит 1:9
+ 5:2 Левит 11
+ 5:3 Левит 12
+ 5:7 Левит 1:14, Левит 12:8
+ 5:11 Фур 5:15
+ 5:13 Левит 2:3
+ 5:15 Левит 4:2, Левит 4:27, Фур 15:22-29

+ 5:16 Левит 6:5, Левит 22:14, Левит 27:13, Левит 27:15, Левит 27:27, Левит 27:31, Фур 5:7

+ 6:2 Җефон 23:4, Левит 19:11
+ 6:5 Фур 5:7
+ 6:9 Левит 1:2-17
+ 6:10 Җефон 28:39-43
+ 6:11 Левит 4:2
+ 6:14 Левит 2
+ 6:17 Левит 2:11
+ 6:18 Җефон 29:37, Левит 6:18
+ 6:21 Левит 2:5, Левит 1:9
+ 6:22 Җефон 29:23-25
+ 6:25 Левит 4
+ 6:28 Левит 11:32, Левит 15:12
+ 6:30 Левит 16:27
+ 7:1 Левит 5:14
+ 7:7 Левит 14:13
+ 7:9 Левит 2:4-5
+ 7:10 Левит 2:3
+ 7:11 Левит 3
+ 7:12 Левит 2:4, Фур 6:15
+ 7:15 Левит 22:29-30
+ 7:16 Левит 19:5-8
+ 7:20 Левит 22:3
+ 7:23 Левит 3:16-17
+ 7:24 Левит 17:15

+ 7:26 Датур 9:4, Левит 3:17, Левит 7:26, Левит 17:10-11, Левит 17:14, Фалү 12:23-24,

+ 7:31 Фур 6:20
• 8:1 Җефон 29:1-36
+ 8:8 Җефон 28:30
+ 8:9 Җефон 28:36
+ 8:10 Җефон 30:26-29, Фур 7:1
+ 8:12 Җефон 30:30
+ 8:15 Җефон 27:2
+ 8:16 Левит 3:3-4
+ 8:17 Левит 4:11-12
+ 8:21 Левит 1:9
+ 8:23 Левит 14:14-17
+ 9:11 Левит 4:11-12, Фур 19:5
+ 9:23 Фур 6:22-27
+ 10:1 Җефон 6:23, Җефон 30:9

+ 10:2 Фур 11:1, Фур 16:35, Фур 3:4, Фур 26:61

+ 10:3 Җефон 19:22
+ 10:4 Җефон 6:18, Җефон 6:22
+ 10:6 Левит 21:10
+ 10:7 Левит 21:10
+ 10:10 Левит 11:47
+ 10:13 Левит 2:3
+ 10:16 Левит 9:3, Левит 9:15
+ 10:18 Левит 6:26
• 11:1 Фалү 14:3-20

+ 11:25 Левит 13:6, Левит 13:34, Левит 14:8, Левит 14:9, Левит 14:47, Левит 15:5, Левит 16:26, Левит 16:28, Левит 17:15, Фур 19:10, Фур 31:24

+ 11:32 Левит 15:12, Фур 19:15
+ 11:33 Левит 6:28, Левит 15:12
+ 11:39 Левит 17:15, Левит 22:8, Фалү 14:21

+ 11:44 Левит 19:2, Левит 20:7, Левит 20:26, Левит 21:8,

+ 11:47 Левит 10:10,
+ 12:2 Левит 15:19
+ 12:3 Датур 17:12
+ 12:8 Левит 1:14,
+ 13:3 Фур 12:10,
+ 13:6 Левит 11:25
+ 13:34 Левит 11:25, Левит 13:6
+ 13:46 Фур 5:2, Фур 12:14,
+ 14:4 Левит 1:14, Фур 19:6, Җефон 12:22
+ 14:7 Левит 16:22
+ 14:8 Левит 11:25
+ 14:13 Левит 7:7
+ 14:14 Левит 8:23
+ 14:25 Левит 8:23
+ 14:47 Левит 11:25
+ 14:49 Левит 14:4
+ 14:57 Левит 10:10
+ 15:5 Левит 11:25
+ 15:12 Левит 6:28, Левит 11:32
+ 15:14 Левит 1:14
+ 15:16 Фалү 23:10
+ 15:19 Левит 12:2
+ 15:24 Левит 18:19
+ 15:25 Левит 11:47,
+ 15:29 Левит 1:14
+ 15:31 Фур 5:3, Фур 19:13, Фур 19:20,
+ 16:1 Левит 10:2
+ 16:2 Җефон 26:31, Җефон 30:10, Җефон 25:22
+ 16:4 Җефон 28:39-43,
+ 16:13 Җефон 25:21-22
+ 16:18 Җефон 30:10
+ 16:22 Левит 14:7
+ 16:23 Левит 6:11
+ 16:26 Левит 11:25

+ 16:27 Җефон 29:14, Левит 4:11-12, Левит 6:30, Левит 9:11, Фур 19:5,

+ 16:29 Левит 23:27-32, Фур 29:7-11
+ 16:32 Җефон 29:30
+ 17:5 Фалү 12:15-20
+ 17:6 Датур 8:21, Левит 1:9
+ 17:9 Фалү 12:20
+ 17:10 Датур 9:4-6, Левит 3:17
+ 17:13 Фалү 12:16, Фалү 12:24
+ 17:15 Левит 11:25, Левит 11:40
• 18:1 Левит 20:11-22

+ 18:5 Фалү 4:1, Фалү 32:47, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 4:4,

+ 18:8 Фалү 22:30
+ 18:9 Фалү 27:22,
+ 18:15 Датур 38:26
+ 18:17 Фалү 27:23
+ 18:18 Датур 29:30, Датур 30:15
+ 18:19 Левит 15:24
+ 18:20 Җефон 20:14
+ 18:22 Датур 19:5,
+ 18:23 Җефон 22:19
+ 18:25 Фур 35:34,
+ 19:2 Левит 11:44,
+ 19:3 Җефон 20:8-12
+ 19:4 Җефон 20:3-5, Фалү 5:8
+ 19:5 Левит 7:16-18
+ 19:9 Левит 23:22, Фалү 24:19,
+ 19:11 Җефон 20:15, Левит 6:2-3,
+ 19:12 Җефон 20:7, Фалү 5:11,
+ 19:13 Фалү 24:14-15,
+ 19:15 Җефон 23:2-3, Фалү 1:17
+ 19:16 Җефон 23:1, Җефон 23:7, Фалү 27:25,
+ 19:18 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 20:22,
+ 19:19 Фалү 22:9

+ 19:26 Датур 9:4, Левит 3:17, Левит 7:26, Левит 17:10, Фалү 12:23-24, Фалү 18:10

+ 19:27 Левит 21:5
+ 19:28 Левит 21:5, Фалү 14:1
+ 19:29 Фалү 23:17
+ 19:30 Левит 26:2
+ 19:31 Җефон 22:18, Фалү 18:11,
+ 19:32 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 20:29
+ 19:33 Җефон 22:21

+ 19:34 Җефон 12:49, Левит 24:22, Фур 15:16, Фалү 10:19

+ 19:36 Фалү 25:13, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 11:1, СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 20:10,

+ 20:2 Левит 18:21
+ 20:3 Левит 17:10,
+ 20:4 Фалү 17:2-5
+ 20:6 Левит 19:31
+ 20:7 Левит 11:44
+ 20:9 Җефон 21:17
+ 20:10 Җефон 20:14, Левит 18:20, Фалү 22:22,

+ 20:11 Левит 18:7-16, Фалү 22:30, Датур 35:22

+ 20:12 Датур 38:26
+ 20:13 Левит 18:22,
+ 20:14 Левит 18:17, Фалү 27:23
+ 20:15 Җефон 22:19
+ 20:17 Левит 18:9,
+ 20:18 Левит 15:24, Левит 18:19
+ 20:19 Левит 18:12-13
+ 20:20 Левит 18:14
+ 20:21 Левит 18:16,
+ 20:24 Җефон 3:17
+ 20:25 Левит 11:2-47, Фалү 14:4-20
+ 20:26 Левит 11:44
+ 20:27 Левит 19:31, Җефон 22:18
+ 21:5 Левит 19:27
+ 21:6 Левит 3:11
+ 21:8 Левит 11:44
+ 21:9 Датур 38:24
+ 21:10 Левит 10:6,
+ 21:11 Фур 19:14
+ 21:12 Левит 10:7
+ 21:18 Фалү 23:1
+ 22:3 Левит 7:20-21
+ 22:4 Левит 13:3, Левит 15:2, Фур 19:11
+ 22:8 Җефон 22:31, Левит 11:40, Левит 17:15
+ 22:10 Җефон 29:33
+ 22:11 Фур 18:11
+ 22:14 Левит 6:5
+ 22:20 Фалү 15:21, Фалү 17:1,
+ 22:27 Җефон 22:30
+ 22:28 Җефон 23:19, Фалү 22:6
+ 22:29 Левит 7:12
+ 22:30 Левит 7:12-15
+ 22:33 Фур 15:41
+ 23:3 Җефон 20:8, Җефон 35:2
+ 23:5 Җефон 12:1-13
+ 23:8 Җефон 12:14-20, Җефон 13:3-7

+ 23:10 Җефон 23:19, Җефон 34:26, Фур 15:20, Фалү 26:2

+ 23:15 Җефон 23:16, Җефон 34:22, Фалү 16:9
+ 23:22 Левит 19:9, Фалү 24:19,
+ 23:24 Фур 29:1-6
+ 23:27 Левит 16:29-31, Фур 29:7-11
+ 23:34 Фур 29:12-39, Фалү 16:13-15
+ 23:39 Җефон 23:16
+ 24:2 Җефон 25:31, Җефон 27:20-21
+ 24:6 Җефон 25:30
+ 24:12 Фур 15:34
+ 24:14 Фур 15:35-36
+ 24:15 Җефон 20:7, Фалү 5:11
+ 24:17 Датур 9:6, Җефон 21:12, Фур 35:31
+ 24:18 Җефон 21:33, Җефон 21:34
+ 24:19 Җефон 21:23-25, Фалү 19:21,

+ 24:22 Җефон 12:49, Левит 19:34, Фур 15:16, Фалү 10:19

• 25:1 Җефон 23:10-11
+ 25:3 Левит 26:34-35
+ 25:9 Левит 23:27
+ 25:15 Левит 27:17-24
+ 25:21 Фалү 28:8
+ 25:25 Фур 27:11,
+ 25:28 Левит 27:19-21
+ 25:32 Фур 35:2,
+ 25:36 Җефон 22:25-27, Фалү 15:7-8
+ 25:39 Фалү 24:14
+ 25:40 Җефон 21:2, Фалү 15:12
+ 25:54 Җефон 21:2, Фалү 15:12
• 26:1 Фалү 11:13-15, Фалү 28:1-14
+ 26:1 Җефон 20:4-5, Җефон 23:24
+ 26:2 Левит 19:30
+ 26:4 Фалү 11:14, Фалү 28:12,
+ 26:8 Фалү 32:30,
+ 26:13 Җефон 20:2, Фалү 5:6
• 26:14 Фалү 28:15-68
+ 26:16 Фалү 28:22,
+ 26:17 СУЛЬМАНЭДИ ЦУНМИН ХУА 28:1
+ 26:21 Датур 4:15,
+ 26:22 Фалү 32:24
+ 26:29 Фалү 28:53,
+ 26:32 Фалү 29:24,
+ 26:33 Фалү 4:27, Фалү 28:64,
+ 26:34 Җефон 23:10-11, Левит 25:2-7,
+ 27:2 Фур 29:40-Фур 30:16,
+ 27:13 Левит 6:5
+ 27:17 Левит 25:15
+ 27:20 Левит 25:28
+ 27:21 Фур 18:14
+ 27:25 Җефон 30:13
+ 27:26 Җефон 13:2, Җефон 13:11-16
+ 27:27 Левит 6:5
+ 27:29 Фур 21:2,
+ 27:30 Фур 18:21, Фалү 14:22
+ 27:31 Левит 6:5

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=DNG

ДИЛИТЎ

Хуадян (торат)

Хуадян (торат)

1. А

2. Б

3. В

4. Г

5. Д

6. Е

7. Җ

8. З

9. И

10. Й

11. К

12. Л

13. М

14. Н

15. П

16. Р

17. С

18. Т

19. У

20. Ф

21. Х

22. Ч

23. Ш

24. Щ

25. Ш

26. Я

АДАН – Хўда зохади ту йигә жын, йиче жынмуди зўщян.

АНЛАХЎ ТОРЛЯ – «Анлахўсы Җў» – җысы Гуйҗун Китабу литуди Хўдади йигә минзы.

АМАЛИКЖЫНМУ – Җысы зэ Ханаан дифоншон җўхади йигә минжын. Йиху исраилжынму ба та җаншонли. Җысы зэ Сыхэди нанбонгә дэ дунбонгә җўди юҗуанжынму. Җисы исраилжынму да Египет чўлэ, амаликжынму пудо тамушонли. Зу да нэгә сыхур дашон ба таму суандисы исраилжынмуди дўшман. Хўда ги исраил минжын гиди фынфу җё ба амаликжынму ванчүан щёмедёни, кәсы исраилжынму мә ванчын җыгә фынфу (кан Ханаан, Хананейжынму).

АМИНЭ – Җыгә яхўти хуади йисысы «дуйди», «шызэди».

АММОНЖЫНМУ – Җысы Бен-Аммиди, Лут эрзы (Ибращимэди җыэрзы) дэ та щё нүзыди хубый (кан Датур 19:38). Аммонитжынму ги җя хўда Молох бэвонли. Таму зэ Иордан хәди дунбонгәди гуйҗяни җўли. (Җысы вуҗинди Иордания гуйҗя). Тамусы исраилжынмуди дўшман, филистимжынмуди лянмынҗя.

АМОРЕЙЖЫНМУ – Җысы зэ Ханаан дифоншон җўхади йигә фур дуәди минжын. Йиху исраилжынму ба та җаншонли. Ю йибян «аморейжынму» хуа ги йиче зэ Ханаан димяншон нэгә сыхур җўхади минжын сыйүндини (кан Ханаан, Хананейжынму).

АСТАРТА – Хананейжынму бэвонди йигә нүхўда. Хананейжынму сылёндисы Астарта ңүхўда ги жынму нын ба чынгун, щинэ дэ хо шучын налэ. Нүхўдади щёнҗынсы гуйҗун фулин. Лян бэвон нүхўда Астарта лянхәди нэгә сэбэбусы, хананейжынму зэ бэвон Астарта нүхўдади фонзыни лян бавэди нүжынму йидарни фиҗёдилэ. Таму сылёнди, дансы җымуҗя ган, тамуди нүхўда ги таму нын ги хо шучынни.

АХУНМУ – Зэ Хўдади гуйҗун җонфонни фусы Хўдади жынму. Нэтар таму ви йиче исраилжын ба гәён гўрбани ги Хўда җүгили (кан Гўрбани). Гуонсы таму нын җиндо Хўдади гуйҗун җонфонни. Таму хан ба исраилжынмуди данлин җёмынди куйчын дэ җечи фәгуанли. Йиче ахунсы Муса шынжын гәгәди Харунэ шынжынди хубый, Левийди хубый (Левий – җысы Ягўбэ шынжынди шы эргә эрзы литуди йигә). Ахунму ган гунсыди сыхур, левитжынму ги таму бонмонли (кан Левитжынму).

БОХЎҖЯ – Җысы Гуйҗун Китабу литуди Хўдади йигә минзы.

БЭ ГУЙҖУН МӘМӘДИ ҖУӘЗЫ – Җыгә на җин езы бочўди җуәзы зэ Хўдади гуйҗун җонфонди Гуйҗун вәршон зандини. Йиху ба та надо Иерусалим сынили. Зэ җуәзышон гәдисы ги Хўда җүха гўрбаниди гуйҗун мәмә.

ВААЛ – Хананейжынму бэвонди йигә җя хўда. Хананейжынму сылёнди, Ваал хўда (җыгә минзыди фанйисы «Җонгуйди») нын ги жынму ба чынгун дэ хо шучын гиги.

ВАРДЭ – Ги Хўда гиди булүн зў сади щүян. Ги вардэди сыхур, читоди жын ба зыҗиди җыншы чито кангидини. Ви җё җыгә чын, та ги Анлахў Торля ба гәҗя хуэйҗәсы тади йилэзы дунщи щүдини.

ВӘПЫНЗЫ ҖЕЧИ – Исраилжынму гуәди җёмын җечи. Ба җыгә җечи няннян да чийүә шыву до эршы йи ё гуәни (на яхўти хуа ба чийүә җёди «Тишри»; җыгә бонҗерсы замуди байүә хуэйҗәсы җюйүә). Җечишон йиче исраилжын ду ё зэ вәпынзы литу җўни, йинцысы җё тамуди хубый җихани: Хўда ба тамуди зўзў-быйбый да Египет линчўлэди йиху, таму җўдо вәпынзынили. Җы хансы шу путоди дэ ви шуха лёншы дощеди җечи. Вәпынзы җечи, ган данлин йиче җечи, дин гощинди дэ хунхуәди (кан Левит 23:32-43; Фур 29:12-40; Фалү 16:13-15).

ВОН БЫЙНИ ЩИ ГЎНАХАРДИ ЖЫЗЫ – «Йом Киппур» (яхўти йүян). Ба җыгә жызы чийүә шы тянди нэйитян гуәдини (на яхўти хуа ба чийүә җёди «Тишри»; җыгә бонҗерсы замуди җюйүә хуэйҗәсы байүә). Зу җы йитян исраилжынму ду ё фынзэни, бу җун зў хуә. Вәё ба гәҗя дэ минжын да гўнахаршон щибый зэмусы ба Хўдади җонфон дэ шо гўрбаниди җуәзы даҗэҗин, да ахун ги Хўда ё җү гўрбанини. Да ахун ги Хўдади гўрбанишон налэди йигә гунҗүлү, ба тади ще надо Хўдади гуйҗун җонфон литу, лян та ба хәтун щёнзыди гэзы мәли. Йиху та ба гәҗяди шу гәдо ди эргә җүлүди тушон, фәли исраилжынмуди йиче гўнахар дэ зуйли. Зу җымуҗя та ба йиче пэдо җүлүшондини, йиху ба та вон савәни лёкэдини. Җыгә җёмынди куйчын ба фоншә жынмуди гўнахар зыдини (кан Левит 16:1-34; 23:26-32; Фур 29:7-11).

ВЭДОЖЫН – Бу щинфу луәмур Йигә Хўдади жын.

ГАЛИЛЕЯ – Палестинади быйбонгә дифон. Җиргә җыгә дифон зэ Исраил гуйҗяни.

ГЕРГЕСЕЙЖЫНМУ – Җысы зэ Ханаан димяншон җўхади жынму, йиху исраил минжын ба Ханаан җаншонли. Хощён җыбудо, зэ нагә Ханаанди вәршон гергесейжынму җўли (кан ХАНААН, ХАНАНЕЙЖЫНМУ).

ГӘ МЫЙЗЫДИ ҖЕЧИ – Исраилжынму гуәди җёмын җечи. Ба җыгә җечи Пасхади вушы тянди нэйитян гуәдини. Җысы да мыйзы турди җечи. Жынму ги Хўда ба заён лищин, гўрбани дэ шухади щин мыйзы налэдини. Зэ Инҗил Китабу литу ба җыгә җечи җёдисы ди вушы тянди җечи (кан Левит 23:15-22; Фур 28:26-31; Фалү 16:9-12).

ГУЙҖУН ВӘР – Җысы Хўда тәбеди вәр. Зэ Хўдади гуйҗун җонфон литу Гуйҗун вәр – җысы җонфонди йилэзы. Нэтар занди гә гуйҗун мәмәди җуәзы, гуйҗун юдынзан дэ шо гўрбаниди җин җуәзы. Йигә на хо мабу лян данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди ёнмо зэмусы җүлүмо фынхади мынлянзы ба Гуйҗун вәр лян Дин гуйҗун вәр фынкэдини (кан ДИН ГУЙҖУН ВӘР). Зэ Гуйҗун вәршон ахунму фусы Хўдали.

ГУЙҖУН ҖОНФОН – Җысы йигә да җуанйиди җонфон. Йүанзы ба та чүанчўдини. Йида ги исраилжынму ба Муса шынжынди Фалү гиги, Анлахў Торля зэ нэтар җўли. Нэтар ю хәтун щёнзыни, шо гўрбаниди җуәзы дэ данлинди дунщи, ба са ахунму фусы Хўдади сыхур сыйүндини. Ба Хўдади Гуйҗун җонфонди готу лян лёнгә буди дэ лёнгә пизыди цынзы шанчўдини. Хўдади гуйҗун җонфон ю сангә буфынни: вэмянди йүанзы, Гуйҗун вәр дэ Дин гуйҗун вәр (кан җыщезы хуа). Вон йүанзыни йиче исраилжын нын җинчи, чо Гуйҗун вәршон – гуонсы ахунму, вон дин Гуйҗун вәршон – гуонсы да ахун. Сульманэ хуоншон фәгуанди сыхур, җыгә Хўдади гуйҗун җонфонди вифыншон чынха Иерусалим сыли.

ГУЙҖУН ҖОНФОНДИ ЙҮАНЗЫ – Җысы ги Хўдади гуйҗун җонфон гэхади йигә сыҗүәзыди йүанзы, ба та на люшыгә җўзы чүандёдини. Зэ җыще җўзышон гуади бу данзы; зэ йүанзыди мынкушон гуадигә сы янсыйди мынлянзы. Нэтар (йүанзыни) ю шо гўрбаниди җуәзы лян тади җясы дэ щи абдэзыди пынни.

ГУЙҖУН КИТАБУ – Ба Хўда җё Тади шынжынму ги жынму щехади фу йиман җёди Гуйҗун Китабу (Китабу Мукаддас). Җыще фусы Торати, Зэбур, Инҗил дэ данлинди.

ГУЙҖУН ЛИЩИН – Ба налэди заён гўрбаниди йилэр ахунму зэ Анлахў Торляди мянчян фэли (надо шуни зэ кунҗунни фэли). Зу җымуҗя фэхади гўрбаниди йилэр йиху чынха ахунмудини. Таму лян җящя ба җы йилэр нын зэ ганҗин вәршон чы. Зу җымуҗяди ахунмуди щиндун зыфәди жынму ги ахунму гихади нэ йилэзысы җыншы ги Хўда дуангиди гуйҗун лищин. Ба җыгә лищин Хўда йиху ги ахунму люхадини.

ГУЙҖУН МӘМӘ – Җысы шы эргә мәю җёмянди мәмә. Ба таму исраилди ахунму зэ Хўдади гуйҗун җонфонди Гуйҗун вәршонди бэ Гуйҗун мәмәди җуәзышон гәли. Йиху зэ Иерусалим сыни гәли. Ба җыще мәмә зэ җуәзышон гәли чи тян, йиху зэ тамуди вифышон ба шохади щинщүан мәмә гәгидини. Ба җыще мәмә да җуәзышон чүдёлиди йиху, гуонсы ахунму нын чы та (кан Левит 24:5-9). Җыще мәмә ги исраилжынму зыдини, гуон да Хўдашон таму дый лилён дэ чыхәдини.

ГУЙҖУН ЩЁН-Ю – Яхўтижынму ба булүн нагә жын лян гуйҗун щён-ю мәди сыхур, таму ги нэгә жынди тушон доли юли. Зу җымуҗя щён канги, ба нэгә жын ги тәбеди жынмуди гунсышон хуэйҗәсы фусы Хўдади сышон щүанҗүдини. Билүн, дансы булүн сый чынха хуоншон, ахун хуэйҗәсы шынжын зу җымуҗя ганли. Вәё җё шо гўрбаниди җуәзы чынха Җў җянчўлэди гуйҗун дунщи, ба та е лян гуйҗун щён-ю мәли.

ГУЙҖУН ЮДЫНЗАН – Хўда ги Муса шынжын гиди фынфу җё ги Хўдади гуйҗун җонфон зў йигә гуйҗун юдынзанни. Тасы на дин ходи җинзы зўхади. Та ю ганзыни, люгә җыҗызы лян чигә дыни.

ГУН-ЁН (жунгуә хуа) – Җы зусы мә шанхади ён хуэйҗәсы сохў ён. Зэ Гуйжун Китабу литу да гўдэди сыхуршон ба гун-ён суандисы дин ёжинди гўрбани. Җочў Мусади Фалү гуә Пасха җечиди сыхур яндин ги Хўда ё җү йисуйди гун-ёнгозыни (кан Җефон 12:3, 5) зэмусы ба та зэ данлин җёмын җечишон, тянтянди дэ бавэди гўрбанишон хан сыйүндини (кан Фур 6:14; 28:3-27; 29:2, 8, 13 дэ данл.).

ГЎНАХАР – Җысы бу тин Хўдади минлин, бу вонщён җочў Хўдади фынфу ганди.

ГЎРБАНИ – Җысы ги Хўда җүхади заён сынлин дэ лёншыди гўрбани. Җү гўрбаниди җун-ё йисысы, җё ги Хўда до йиге ще; та ба җү гўрбани жынди җуншы ги Анлахў Торля зыдини. Хўда зэ Синай саншон ги Муса шынжын дэ исраилди минжын гилигә Фалү. Зэ җыгә Фалүшон тифәдини, ба замуҗяди гўрбани ё ги Хўда җүгини, ба тади фур дэ налэди җынли е зыгидини. Жун-ё гўрбаниди ёнзысы җымуҗяди: шоди гўрбани (Левит 1), мянди дэ лёншыди гўрбани (Левит 2), пиннанди гўрбани, дощеди гўрбани (Левит 3), вон быйни щи гўнахарди гўрбани (Левит 4:1 – 5:13) дэ вон быйни щи зуйди гўрбани (Левит 5:14 – 6:7). Җы вугә гўрбаниди ёнзы литу гуон йигә гўрбани мә җү сынлинди – җысы мянди дэ лёншыди гўрбани. Ба җыгә гўрбани ги шоди гўрбанишон хуәгидини (Левит 9:16,17). Ба йиче гўрбани исраилжынму щянчян вон Хўдади гуйҗун җонфон литу налэдини, йиху вон Иерусалим сыни.

ДА АХУН – Җысы исраилжынмуди ахунди тузы. Җочў Мусади фалү, та зэ Хўдади гуйҗун җонфонни ба данлин ахун бу нын ганди сычин гандини. Няннян та йихуэй нын җин Хўдади гуйҗун җонфонниди (зэ Иерусалим сыди хуту) Дин гуйҗун вәрни; нэтар та ба ги Хўда җүгиди ню-ёнди ще садо хәтун щёнзыди сыгә гәшондини, зу җымуҗя Җў ба да ахун гәҗя дэ йиче исраилжынди гўнахар дэ зуй нын фоншәни.

ДАНЛИН ХЎДАМУДИ ЁНЗЫ – Җысы на заён цэлё (муту, җинзы, шыту дэ данлинди) зўхади җя хўдамуди ёнзы.

ДИН ГУЙҖУН ВӘР – Җысы Хўдади гуйҗун җонфон литуди йилэр. Нэтар занди хәтун щёнзы. Йигә на хо мабу лян данчин, зыхун дэ хунлонлор янсыйди ёнмо зэмусы җүлүмо фынхади мынлянзы ба Гуйҗун вәр лян Дин гуйҗун вәр фынкэдини. Җочў Муса шынжынди фалү, гуон да ахун нын җиндо Дин гуйҗун вәршон. Гуонсы вон быйни щи гўнахарди жызышон, йинян литу йибян та нын җиндо нэтар.

ДЭЦЭ ХЎДА – Зусы фә буходи, ма Хўдади хуа.

ЕВУСЕЙЖЫНМУ – Җысы зэ Ханаан җўхади йигә минжын. Йиху исраилжынму ба җыгә димян җаншонли. Евусейжынму зэ Иерусалим дэ тади туанйүарни җўли, гуәлищезы сыхур ба җыгә чынпу Даву шынжын дэ хуоншон җаншонли (кан ХАНААН, ХАНАНЕЙЖЫНМУ).

ЕНАКДИ ХУБЫЙ – Җысы Арба эрзыди Енакди хубый (Иса 14:15; 15:13). Тамусы го ханҗяди, җиндади жынму.

ЕФОД – Җысы йигә бавэди дуан щюзыди чон хансанзы. Ба җыгә йишон яхўтиди да ахун чуанли.

ҖИНШЫН – Җысы жынди дин ёҗинди йигә буфын; ба җыгә лян араб хуа хан җёди «рух». Җиншын бу щён жынди шынзы, ба та лян нянҗин канбуҗян; җиншын бу нын вучон, та йинавар хуәдини.

ҖЎ – «Җўжын», «Җонгуйди», зэ Гуйҗун Китабу литу – җысы Хўдади йигә минзы.

ЗОНГУЙ – Җысы хахуэди гуй (девузы), та нын җин жынди кәлон литу, ба жын нын начў; тасы иблисди хуәҗи.

ЗЎ – Җысы исраилжынмуди шы эргә зў, тамуди зўщянсы Ягўбэ шынжынди шы эргә эрзы.

ИБРАЩИМЭ (ИБРАМЭ) – Шынжын, Исхар шынжынди дада, йиче яхўтижынди зэмусы данлин семитжынди зўщян. Хўда ги Ибращимэ гили фынфу, җё та ба гәҗяди зўгуй леха, гыншон Хўда зуни. Та ба Хўдади хуа зунди йимяр, Хўда ба та зўчын хошо минзўди дадали. Щинфу луәмур Йигә Хўдади жынму ду ба Ибращимэ җёди дада.

ИОРДАН ХӘ – Палестинади дин дади хә.

ИСМАИЛ, ИСМАИЛҖЯДИ ЖЫНМУ – Ибращимэ шынжынди эрзы, тади нүнў египетнүжын Агарь ба Исмаил сын-ёнхали. Тади хубыйсы зэ Аравия җўди исмаилҗяди жынму.

ИСРАИЛ – Ибращимэди сунзы, Исхарди эрзы, Ягўбэ шынжынди данлин минзы. Ба да ташон чўлэди минжын (тади хубый) е җёдисы исраилжынму.

ИСХАР – Шынжын, Ибращимэ шынжынди эрзы, Ягўбэ шынжынди дада.

ЙИНПАН – Җысы заха вәпынзыди йигә чын, ба та зэ кэкэди вәршон (зэ тандони) гәдини. Нэтар йиче исраилжынди шы эргә зўди хубый йидарни җўли, мый йигә зэ гәҗяди вәршон. Да нэгә сыхур, җисы таму да Египет зули, до нэгә сыхур, җисы таму ба Палестина җаншонли. Ю йибян җыгә хуади йисысы җүнвуди йинпан.

КЕНЕЙЖЫНМУ – Зэ Ханаан җўхади йигә минжын, йиху исраил минжын ба җыгә димян җаншонли (кан ХАНААН, ХАНАНЕЙЖЫНМУ).

КОНЗЫШОН ДЭДИ ЛЯНЛЯНЗЫ – Җысыгә тәбеди йишон, яхўтиди да ахун ба та зэ конзышон дэдини. Зэ җыгә лянлянзышон гәди гуйҗун урим дэ туммим (кан «Урим дэ туммим»). Вын Хўдади вонщёнди сыхур, исраилди ахунму сыйүн җыще дунщили.

КЭРАМЭТИ – Хўда гәҗя ганхади хуэйҗәсы Тади шынжын ганхади чёчи сычин.

ЛАДАН ЩЁН – Җысы исраилжынму фусы Хўдади сыхур сыйүнди щёнцуан сунҗё. Ладансы гуйҗун щүнди (шоди) чынфын литуди йилэзы. Та хан зэ мәмә гўрбаниди чынфын литуни.

ЛЕВИТЖЫНМУ – Ягўбэ шынжынди эрзы, Левийди хубый. Зэ Хўдади гуйҗун җонфонни (вонху зэ Иерусалим сыни) ахунму ги Хўда ган гунсыди сыхур, таму ги ахунму бонмонлэ. Левитжынму ё гон Хўдади гуйҗун җонфон лян нэтар сыйүнди йиче дунщини. Ба Левийди зў фынчын сангә җящядини. Тади сангә эрзыди җящясы: Гирсонди, Каафди дэ Мерариди.

ЛЁН ПЯН ШЫТУ – Зэ җы лён пян шытушон щеди Шыгә Датянмин (кан ШЫГӘ ДАТЯНМИН).

ЛИВАН САН – Җысы Палестина быйбонгәди сан гуйҗя. Та лян зыҗиди щүәсунфуди фулин чўли минли.

МАДИАН, МАДИАНЖЫНМУ – Мадиан – җысы Ибращимэ шынжынди йигә эрзы. Ба та Ибращимэ шынжынди ди эргә щифузы сын-ёнхали. Мадианди хубыйсы мадианжынму. Җысы юҗуанди жынму, дуәди сыхур таму зэ савәни, зэ Акаб дунбонгәни хэван янзышон җўли. Лян Исмаилди хубый, Ибращимэ шынжынди данлин эрзы ю лянщиди йимяр, зэ Гуйҗун Китабушон мадианжынму дэ исмаиҗяди жынму кын ю йигә йисыни.

МАННА ЛЁНШЫ – Ба җыгә лёншы Хўда ги исраилжынму да тяншон дафахалэли. Та зущён кориандрди җунзы, янсый быйбырди, видо зущён лян фынми луәхади бинзы йиён. Исраилжынму зэ савәни юҗуанди сыхур, да Египет чўлэлиди йиху зысы чыли маннали. Зэ натар минжын зали йинпанли, зу зэ нэтар та вонха дели; ба та шушон луәли мәмәли. Байир гуанзыни шухади лёнгә кило манна зэ Хўдади гуйҗун җонфонди хәтун щёнзы гынчян цундини. Җы тифәдисы Хўда Гәҗя зэ савәни ги исраилжынму гили чыдили.

МАФЫНБИН – Зэ Гуйҗун Китабушон җы гуон бусы мафынбин, җы хансы жынди заён жупизышонди җун бин. Җочў Муса шынжынди фалү, ба дыйха мафынбинди жын да данлин жын гынчян щүанҗин ликэдини, җё та ги данлин жын бә жәгили зэмусы ба таму зэ Хўдади мянчян бә зўчын буганҗиндили. Дансы жынди бин холи, ахунму ё ба җыгә динхани. Йиху таму гиди кухуан җё та хуэйчини. Чўгуә җыгә зэ яхўтиди йүяншон мафынбинди («царат») хуади йисы е бёҗы заён ёнзыди мый, хуэдёди чыхә, дунщи хуэйҗәсы фонзыдини. Зэ Мусади Фалүшон ю хошо зыфәни, замуҗя да мыйшон дый туәни зэмусы ба гәҗяди фонзы зў ганҗинни.

МӘЮ ЖЁМЯНДИ МӘМӘ ҖЕЧИ – Җысы исраилжынму гуәди җёмын җечи. Ба яхўтиди Пасха җечи гуәлиди йихў, лянчў чи тян гуә җыгә җечидини. Гуә җыгә җечиди сыхур, исраилжынму гуон ё чы мәю җёмянди мәмәни, бу чы ю җёмянди чыди. Зу җымуҗя исраилжынму җищёнли, замуҗя Хўда монмонди ба тамуди зўбый да Египет линчўлэли, да нэгә дифоншон, зэ натар таму донли нўли. Ту йитян дэ шукур җечиди нэйитян жынму шудо йидарни ги Хўда налэ заён гўрбанидини (кан Җефон 12:15-20; 13:3-10; Левит 23:6-8; Фур 28:17-25; Фалү 16:8).

МОАВЖЫНМУ – Җысы Моавди хубый. Моавсы Лутди эрзы, Ибращимэ шынжынди җыэрзы. Ба та Лутди да нүзы сын-ёнхали. Таму зэ Моав дифонни җўли. Җысы зэ Сыхэ дунбонгәди йигә чўчын ходи гуйҗя. Моавжынму зунхў Хамос җя-хўдали. Тамуди йүян зущён яхўти йүян. Тамусы исраилжынмуди дўшман.

МОЛОХ – Җысы Ханаан дифонди жынму бэвонди йигә җя-хўда. Жынму, чүанпин аммонжынму, зунхў Молохли. Ги та ба гәҗяди ваму җүли гўрбанили.

МУНАФИК – Җуонди хожын.

МУСА – Вида шынжын (замуди шыдэ зочянди бонҗер 3400 няншон); Хўда җё та ба яхўти минжын да Египетди япыйшон җефончўлэли. Зэ Синай саншон Хўда ги Муса ба Тади шыгә фынфу зэмусы йиче данлин фалү дэ минлин гигили.

МУСАДИ ФАЛҮ – җысы зэ Торати Китабу литу щехади йиче фынфу, минлин дэ фалү. Ба җыще фынфу Хўда чечў Муса шынжын ги яхўтижынму гигили, җё таму зунхўни.

МЯНДИ ДЭ ЛЁНШЫДИ ГЎРБАНИ – Җочў Мусади Фалү, ба җыгә гўрбани да мәдаҗәхади хуэйҗәсы цохади мыйзышон, хуэйҗәсы да мыйзыди мяншон дэ да ташон шохади мәмәшон зўдини. Чўгуә җыгә ги мян литу ба чин-ю дэ шоди щён хуәгидини.

НАЗОРЕЙЖЫН – Җыгә «назорейжын» хуа да яхўтиди назир – «ги Хўда җёгиди», «ги Хўда фынгиди» хуашон чўлэди. До исраилжынмушон мый йигә жын – нанжын хуэйҗәсы нүжын, сый вонщёнди ба гәҗя на динхади сыхур хуэйҗәсы ба йиче шуфу ги Хўда җүги, гиди вардэ чынха назорейжынни. Җочў җыгә вардэ, та бу нын хә путоҗю дэ быйҗю, бу нын чы сын хуэйҗәсы сэганди путо зэмусы да путошон зўхади йиче. Назорейжын бу нын ти туфа дэ гуа хўзы. Ба вардэ ванчынлиди йиху, назорейжын ё ба туфа тидё ги Хўда ба заён гўрбани налэни.

НЭГЭ ДУН-Я – На яхўти хуа җёди «Шеол». Жынму вучонлиди йиху до җыгә вәршондини. Суандисы, та зэ димянди дин шынчуәрни. «Шеол» бущён дуәзэхэ. Дансы зэ дуәзэхэ литу Хўда ги ю гўнахарди жынму динли зуйлиди йиху, таму шу кўнанни, кәсы вон Шеол литу йиче жын дочидини – есы гундожын, есы ю гўнахарди. Зэ Гуйҗун Китабу литу Шеол бёфәдисы вучон хуэйҗәсы фынкын.

ПАСХА ҖЕЧИ – Песах (яхўти йүян). Җысы исраилжынму гуәди ту йигә җёмын җечи. Ба җыгә җечи няннян җынйүә шы сы нэйитянди хушон гуәдини. На яхўти хуа ба җынйүә җёди «Авив»; җыгә бонҗерсы замуди сы йүә. Җыгә җечи зыфәдисы Хўда замуҗя ба яхўтижынму да Египетди япыйшон җефончўлэли. Җыгә җечишон исраилжынму ё зэ ёнгозыни дэ чыни (кан Җефон 12:1-13, 21-51; Левит 23:5; Фур 28:16-25; Фалү 6:1-7).

ПИННАН ГЎРБАНИ – Җысы ги Хўда дощеди гўрбани. Ба җү гўрбаниди сынлин зэдёлиди йиху, ба тади дин ходи йилэзы ахун зэ шо гўрбаниди җуәзышон шодёдини. Ба ди эрлэзы җүха гўрбаниди жу тади җящя дэ ахун чышондини. Җыгә лянхә чыди чынха лян Хўда фәхәди гощин җечи дэ лян Хўда хуэйфу лэвонди щёнҗынли.

РЕФАИМЖЫНМУ – Җысы зэ Ханаан җўхади йигә минжын, йиху исраилжынму ба җыгә димян җаншонли. Зулян енакди хубый йиён, рефаимжынмусы го ханҗяди дэ җиндади жын.

СИНАЙ – Гуйҗун сан, ба та хан җёдисы Хорив. Зэ җыгә саншон Хўда ги Муса шынжын ба Гәҗяди Фалү гигили. Та зэ Египет Синайди банхэдонини.

ТЯНЩЯН – Хўда зохади мәю шынзыди, ю эргилиди хуәвар. Тянщян зэ тяншон җўдини, кәсы таму җочў Хўдади фынфу нын до диҗешон, ба Хўда җё таму ганди сычин ганни.

УРИМ ДЭ ТУММИМ – Җысы лёнгә гуйҗун дунщи, ба таму зэ лянлянзыди кудэзыни гәдини. Вын Хўдади вонщёнди сыхур, яхўтиди да ахун ба таму зэ конзышон дэли. Данпа җы зущён җуа чирди йиён, җисы йигә дунщиди йисысы «зусы», данлинди – «бусы».

ФАЛҮ ФУ – Җыгә бёщян нын ба Хўда ги Муса шынжын гихади йиче Торати Китабу зыфәги. Та литу ю вугә фуни: Датур, Җефон, Левит, Фур дэ Чунфә фалү. Җыгә бёщян хан нын ба Торати Китабуди ди вугә фуди йилэзы канги (җысы Чунфә фалү фу), зэ натар щедисы гәёнди фалү, фынфу дэ минлин.

ФИЛИСТИМЖЫНМУ – Зэ Филистия җўхади минжын. Җыгә гуйҗя зэ Палестина димяншонди Диҗунхэди щи-нанди янзышонни. Ба филистимжынмуди чўшы хощён хан җыбудо; суандисы таму да щянзэди Греция бангуәлэди. Таму бущён зэ Ханаан җўди данлин минжын. Ю йибян ба таму җёдисы «мә зўха суннэтиди», йинцысы таму мә җочў җыгә куйчын зу, суйжан зэ Палестина җўди данлин минжынди җунҗянни җыгә куйчынсы җун-ёди (чуанфәкэди). Филистимжынму ги Палестинади вугә чын зали гынли – җысы Газа, Аскалон, Геф, Азот дэ Екрон. Җисы исраилжынму ба Ханаан гуйҗя җаншон, нэхур филистимжынму чынха тамуди дин дади дўшманли.

ХАЛДЕЙЖЫНМУ – Җысы зэ Тигр дэ Евфрат хәди хамянни дэ Персия хэван янзышон җўхади минжын. Йиху халдейжынмуди дифон бёҗытуә Вавилон гуйҗяли.

ХАМОС – Җысы моавжынму бэвонди йигә җя хўда.

ХАНААН (яхути хуа: Кенаан) – Җысы Палестинади йигә гўдэ минзы. Ю йибян ба җыгә минзы ги туанйүарди димян сыйүнли. Ба Финикия, Тир, Сидон дэ данлин чынпуди жынму е җёдисы хананейжынму.

ХАНАНЕЙЖЫНМУ – Җысы Ханаанди хубый, тасы Хамди эрзы, Нухди сунзы. Таму зочян зэ Палестина җўли, йиху исраилжынму ба җыгә димян җаншонли. Щянтян хананейжынму зэ хэянзышон дэ Иордан хәди щибонгә янзышонди чўчын ходи пинйүанни җўли. Дансы ба таму лян саншон җўди аморрейжынму фынщёкэ, хананейжынму чинчир зущён пинйүанди жынму вончў чўдини. Йиху хананейжынмуди минзы бёфәтуә зэ Палестина җўди йиче жынли. Хананейжынму щинфу чўчын ходи җя хўда Ваал дэ ю җинди, ги щинэди нүхўда Астартали.

ХАРАМ – Җыгә хуа на яхўти йүян фәдисы «херем», на араб йүян фәсы «харам». Җыгә хуа ю җигә йисыни. Билүн, җочў Хўдади фалү жынму бу нын ган гәёнди сычин (билүн, чы җўжу). Җыгә хуа хан нын бёфә Хўда йинавар юди фугуй. Җы зусы ги Хўда фынгиди бавэди дунщи, сынлин хуэйҗәсы жын; Хўда чынха җыгә дунщиди йинаварди Җонгуйдили. Ба җыгә дунщи бэвон Хўдади сыхур сыйүндини хуэйҗәсы ба та ё щёмедёни. Дансы ба булүн нагә дунщи, сынлин хуэйҗәсы жын җёчын «харам», җыгә бёфәдисы ба та да жынмуди шәхуэй литу ликэ, ба та ги Хўдади шуни җёдэги. Ба җымуҗяди жын, сынлин хуэйҗәсы дунщи щёмедёдини. Йинви нэгә ба таму суандисы ги Хўда җүгиди.

ХЕРУВИМ (яхўти хуа) – Җысы фусы Хўдади Тянщянму. Ба таму хуади зущён ю бонзыди, тамуди лянмян лян жынди йиён.

ХЕТТЕЙЖЫНМУ – Җысы Ханаан эрзыди Хетди хубый. (Ханаансы Хамди эрзы, Нухди сунзы (кан Датур 10:15). Зэ замуди шыдэ зочянди бонҗер 1200 няншон хеттейжынму юли хын дади гуйҗяли, тади җинчын зэ щянзэди Турция димяншонни. Җыгә гўйҗяди бянҗе до Ханаан димяншондини, йинви нэгә зэ гуйҗун Китабушон зыфәдини, хеттейжынму зэ Ханаан зочян җўли, йиху ба җыгә дифон исраилжынму җаншонли (кан ХАНААН, ХАНАНЕЙЖЫНМУ).

ХӘТУН ЩЁНЗЫ – Җысы на җин езы бочўди муту щёнзы. Зэ та литу цундисы лён пян шыту, зэ шытушон щеди Шыгә Датянмин.

ХИВВЕЙЖЫНМУ – Җысы зэ Ханаан җўхади йигә минжын, йиху исраилжынму ба җыгә дифон җаншонли. Таму зэ гуйҗяди җунщин йилэр җўли (кан ХАНААН, ХАНАНЕЙЖЫНМУ).

ХОРИВ – Җысы гуйҗун сан, ба та хан җёдисы Синай. Зэ җыгә саншон Хўда ги Муса шынжын ба Гәҗяди Фалү гигили. Та зэ Египет Синайди банхэдонини.

ХОРРЕЙЖЫНМУ – Җысы зэ Ханаан җўхади йигә минжын, йиху исраилжынму ба җыгә дифон җаншонли.

ХЎДАДИ ШЫН ЛИН – Рохалхўдўс (араб йүян) зусы Хўда йинавар юди Лилён. Җисы Хўда зэ җыгә дун-яшон ган сыкэли, зэ Гуйҗун Китабу литу фәдисы Тади Шын Лин ганли җыгә йинщёнли.

ХЎДАДИ ГУЙҖУН ҖОНФОН – (кан ГУЙҖУН ҖОНФОН).

ЧУЙ ЛАБАДИ ҖЕЧИ – Ба җыгә җечи чи йүәди ту йитян гуәдини (на яхўти хуа ба чийүә җёди «Тишри»; җыгә бонҗерсы замуди җюйүә хуэйҗәсы байүә). Җы йитян исраилжынму бу нын зў сыса хуә. Ба чуй лабади шынчи тинҗян, таму ё шудо йидарни ги Хўда налэ гўрбанини (кан Левит 23:23-25; Фур 29:1-6).

ШАНБЭ – Шаббат (яхўти йүян) – җыгә хуади йисысы «нанвын, хуанха». Җочў Хўда гихади фалү җысы йигә гуйҗун йитян. Шыгә Датянмин литуди ди сыгә тянмин. Шанбэ җы йитян йиче исраилжын бу нын зў сыса хуә (да җўма хушон до шанбэ хушон). Җы йитян исраилжынму ё шудо йидарни куаҗён Анлахў Торляни, ги Хўда ган гунсыни. Ахунму налэ лёнгә шоди гўрбанидини, зэ гуйҗун вәршон ба цун зўхади щинщүан мәмә гәхадини.

ЩЕ – Зэ Гуйҗун Китабу литу ще ю да йисыни. Ще гуонсы Хўдади, ба та суандисы җю минди дунщи. Йинви нэгә дансы ба булүн сый дасы, тади ще тондо димяншон, нэхур димян чынха буганҗиндили. Ви ба жынму хуэйҗәсы шо гўрбаниди җуәзы зў ганҗин, җү гўрбаниди сыхур е сыйүн щели.

ШЕКЕЛЬ ЙИНЧЯН – Зэ Хўдади гуйҗун җонфонни сыйүнди йинчянди фынлён. Йигә шекель йинчян литу бонҗер ю 11 граммни.

ШОДИ ГЎРБАНИ – Җысы байир гўрбани, йинцысы ба җү гўрбаниди сынлин зэлиди йиху, ба тади йиче куэзы зэ шо гўрбаниди җуәзышон шодёдини. Зэ данлинди гўрбанишон ба сынлинди юди куэзы шодёдини, ба юди чыдёдини. Ба шоди гўрбани жынму ги гәҗя мә шынхади, та дусы Хўдади. Җыгә гўрбани зыфәдисы җү гўрбаниди жын шыщин-шыйи щинфу Анлахў Торлядини.

ШО ГЎРБАНИДИ ҖУӘЗЫ – Җыгә, зущён да щёнзыди, на тун езы бочўди җуәзы зэ гуйҗун Хўдади җонфонди йүанзыни зандини. Зэ та готу ба налэди сынлин дэ лёншыди гўрбани шодини. Җуәзыди сыгә гуэзышон ю сыгә гәни: җы сыгә гәди ёнзы зущён ню тушонди гә йиён.

ШО ЩЁНДИ ҖУӘЗЫ – Җыгә на җин езы бочўди будади җуәзы зэ гуйҗун Хўдади җонфонди Гуйҗун вәршон зыдини. Та зэ чуонлянзыди чянмяннини, ба хәтун щёнзы гуанчўдини. Зулян шо гўрбаниди җуәзы йиён, җуәзыди сыгә гуэзышон ю сыгә гәни: җы сыгә гәди ёнзы зущён ню тушонди гә йиён. Яхўтиди да ахун мый йигә ганзо дэ хушон зэ та готу ба ги Хўда налэди шо щёнди гўрбани шодини. Ви ба шо щёнди җуәзы зў ганҗин, мый йинян ба тади гә лян җүха гўрбаниди ще мәдини.

ШОДИ ЩЁН – Зэ зыҗиди сынхуәшон исраилжынму сыйүнли заён гуйҗунди цуан дунщили. Җы гуон бусы зэ тянтянди йүнтушон, хансы ви зунхў Хўда. Шоди щён литу ю оних, стакт, цуан халван дэ ладанни. Ба таму зўчын йиёнди хуәдёдини, җучын мянмянзыдини. Исраилди ахунму мый йигә ганзо дэ хушон зэ байир шо щёнди җуәзышон (кан ШО ЩЁНДИ ҖУӘЗЫ) зэ гуйҗун Хўдади җонфонни, йиху зэ Иерусалим сыни (кан Исх 30:7-9) ба налэди щён шоли. Шо щёнди куйчын ю фәхәди дэ каншуди җинни.

ШУЩИН – Хухуэй, жын гәҗяди гўнахар зэмусы вонщён гэбян гәҗяди ганбан, вончян шәлүди зэ бу ган гўнахарли.

ШЫГӘ ДАТЯНМИН – Лён пян шытушон щехади Хўдади шыгә да фынфу (кан Җефон 21:1-17; Фалүди чунфә 5:1-21).

ШЫНЖЫН (наби – араб йүян) – Җыгә хуа зыфәдисы ба Хўдади хуа тинли йиху ба җыгә хуа ги жынму нын фәди сунщинжын. Шынжын җё жынму пащён Хўдани, ба Тади фынфу ганни зэмусы бу җё ган гўнахар. Шынжын ба йүди сычин нын җыдо.

ШЫТУ ҖЎЗЫ – Җысы йигә да шыту, Ханаан дифоншон җўди вэдожынму бэвон тали. Та зэ шо гўрбаниди җуәзы гынчян, зущён җўзы йиён, лилизы зандини. Җыще шыту жыншы җя хўда Ваал дэ нүхўда Астартадини.

ШЫЧИР – Җысы җочў Мусади фалү ги Хўда яндин фынгиди дунщи лян чянди шылэзы, йидяндяр щён зэкати.

ЯГЎБЭ – Шынжын, Исхар шынжынди эрзы, Ибращимэ шынжынди сунзы. Та ю шы эргә эрзыни, йиху таму чынха яхўтижынмуди шы эргә зўди зўщянли. Зэ Гуйҗун Китабу литу ба җы шы эргә зў җёдисы исраилжынму, йинцысы Ягўбэди данлин минзысы Исраил.

ЯХЎТИ – Ягўбэ шынжынди шы эргә эрзы литуди йигә, яхўти зўди дэ йиче яхўтижынди зўщян. Инҗил Китабушон ба исраилжынму хан җёди яхўтижынму. Да Яхўти зўшон йиху йиче исраил дэ яхўтиди хуоншон зэмусы җынмуди Җюминҗя Эрса Мәсих чўли шыли.

ЯХЎТИ ДИФОН – Яхўтижынмуди гуйҗя, та зэ Палестина дифонди нанбонгәни; яхўтижынмуди зўгуй. Тади дин дади чынпусы Иерусалим.

ЯХЎТИЖЫНМУ – Яхўти шынжынди йиче хубый, есы йиче исраилжынди данлин минзы.

ЯХЎТИ ЙҮЯН – Исраилжынму вон Вавилон гуйҗя (җысы зэ заму шыдэ зочянди 586 няншон) банди щянтян, таму сыйүн җыгә йүянли. Исраилжынму да Вавилон хуэйлэди йиху, дуәйибанзы жын на арамей йүян фәтуә хуали. Гуйҗун Китабуди хын дуәди буфын на яхўти йүян щехади.

Table of Contents

Гуйҗун Китаб

Торати Китабу

- Торати Китабу

- Левит

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27

ДИЛИТЎ

Хуадян (торат)

АДАН
АНЛАХЎ ТОРЛЯ
АМАЛИКЖЫНМУ
АМИНЭ
АММОНЖЫНМУ
АМОРЕЙЖЫНМУ
АСТАРТА
АХУНМУ
БОХЎҖЯ
БЭ ГУЙҖУН МӘМӘДИ ҖУӘЗЫ
ВААЛ
ВАРДЭ
ВӘПЫНЗЫ ҖЕЧИ
ВОН БЫЙНИ ЩИ ГЎНАХАРДИ ЖЫЗЫ
ВЭДОЖЫН
ГАЛИЛЕЯ
ГЕРГЕСЕЙЖЫНМУ
ГӘ МЫЙЗЫДИ ҖЕЧИ
ГУЙҖУН ВӘР
ГУЙҖУН ҖОНФОН
ГУЙҖУН ҖОНФОНДИ ЙҮАНЗЫ
ГУЙҖУН КИТАБУ
ГУЙҖУН ЛИЩИН
ГУЙҖУН МӘМӘ
ГУЙҖУН ЩЁН-Ю
ГУЙҖУН ЮДЫНЗАН
ГУН-ЁН (жунгуә хуа)
ГЎНАХАР
ГЎРБАНИ
ДА АХУН
ДАНЛИН ХЎДАМУДИ ЁНЗЫ
ДИН ГУЙҖУН ВӘР
ДЭЦЭ ХЎДА
ЕВУСЕЙЖЫНМУ
ЕНАКДИ ХУБЫЙ
ЕФОД
ҖИНШЫН
ҖЎ
ЗОНГУЙ
ЗЎ
ИБРАЩИМЭ (ИБРАМЭ)
ИОРДАН ХӘ
ИСМАИЛ, ИСМАИЛҖЯДИ ЖЫНМУ
ИСРАИЛ
ИСХАР
ЙИНПАН
КЕНЕЙЖЫНМУ
КОНЗЫШОН ДЭДИ ЛЯНЛЯНЗЫ
КЭРАМЭТИ
ЛАДАН ЩЁН
ЛЕВИТЖЫНМУ
ЛЁН ПЯН ШЫТУ
ЛИВАН САН
МАДИАН, МАДИАНЖЫНМУ
МАННА ЛЁНШЫ
МАФЫНБИН
МӘЮ ЖЁМЯНДИ МӘМӘ ҖЕЧИ
МОАВЖЫНМУ
МОЛОХ
МУНАФИК
МУСА
МУСАДИ ФАЛҮ
МЯНДИ ДЭ ЛЁНШЫДИ ГЎРБАНИ
НАЗОРЕЙЖЫН
НЭГЭ ДУН-Я
ПАСХА ҖЕЧИ
ПИННАН ГЎРБАНИ
РЕФАИМЖЫНМУ
СИНАЙ
ТЯНЩЯН
УРИМ ДЭ ТУММИМ
ФАЛҮ ФУ
ФИЛИСТИМЖЫНМУ
ХАЛДЕЙЖЫНМУ
ХАМОС
ХАНААН (яхути хуа: Кенаан)
ХАНАНЕЙЖЫНМУ
ХАРАМ
ХЕРУВИМ (яхўти хуа)
ХЕТТЕЙЖЫНМУ
ХӘТУН ЩЁНЗЫ
ХИВВЕЙЖЫНМУ
ХОРИВ
ХОРРЕЙЖЫНМУ
ХЎДАДИ ШЫН ЛИН
ХЎДАДИ ГУЙҖУН ҖОНФОН
ЧУЙ ЛАБАДИ ҖЕЧИ
ШАНБЭ
ЩЕ
ШЕКЕЛЬ ЙИНЧЯН
ШОДИ ГЎРБАНИ
ШО ГЎРБАНИДИ ҖУӘЗЫ
ШО ЩЁНДИ ҖУӘЗЫ
ШОДИ ЩЁН
ШУЩИН
ШЫГӘ ДАТЯНМИН
ШЫНЖЫН (наби
ШЫТУ ҖЎЗЫ
ШЫЧИР
ЯГЎБЭ
ЯХЎТИ
ЯХЎТИ ДИФОН
ЯХЎТИЖЫНМУ
ЯХЎТИ ЙҮЯН